Une perspective linguistique sur la communication du changement À propos du rôle des modèles mentaux et des métaphores dans les processus de changement

Die bisherigen Ansätze zur Change-Kommunikation sind zwar vielfältig, erweisen sich in der Unternehmenspraxis jedoch als nur bedingt wirksam. Ein Blick in aktuelle Change-Studien zeigt deutlich: Jeder zweite Veränderungsprozess bringt nicht die erhofften Ergebnisse und scheitert nach kurzer Zeit. Die Ergebnisse unterstreichen den Handlungsbedarf in diesem Bereich, um die Erfolgsquote von Change-Prozessen deutlich zu steigern. Dieser Beitrag bietet daher neue Lösungsansätze aus der linguistischen Perspektive. Im Fokus stehen die Dynamiken und tiefgreifenden Wechselwirkungen zwischen Sprache, Mindset und Kommunikation im Kontext organisationaler Veränderungen. Es wird aufgezeigt, wie mentale Modelle und Metaphern – richtig eingesetzt – zum Schlüssel für die Leistungsfähigkeit von Unternehmen werden können, indem sie Führungskräfte und Mitarbeitende nachhaltiger und individueller auf die Veränderungsprozesse einstimmen.Although previous approaches to change communication are diverse, they have proven to be largely ineffective in corporate practice. A look at recent change studies clearly shows that one in two change initiatives fails to deliver the desired results and collapses after a short time. This highlights the urgent need for improvement in this area in order to increase the success rate of change processes. This article therefore presents new solution approaches from a linguistic perspective. It focuses on the dynamics and deep interaction between language, mindset, and communication in the context of organizational change. It demonstrates how mental models and metaphors – when used effectively – can be key drivers of organizational performance, enabling managers and employees to engage with change processes in a more sustainable and individualized way.L'article contient uniquement le résumé en allemand et en anglais

W poszukiwaniu zakresu rzymskiego prawa publicznego. Uwagi na tle polskich podręczników przedmiotu

Roman public law is a source of knowledge about the relations between the state and the individual, the family, or, more generally, the society in ancient Rome. However, this concept is often viewed as somewhat vague, especially when trying to grasp its actual scope based on the research literature on the subject. Things are getting even more complicated due to the mutual permeation of Roman public law and private law, the latter prevailing in source texts. Speaking of the research literature, authors seem to offer no more than a skin-deep analysis of both the concept and the content of Roman public law. Consequently, the topics and content of works on Roman public law vary substantially in terms of scope. Jurists and Roman law experts most often attempt to reconstruct the history of the Roman political system, and the historians of antiquity are more inclined to explore the social history of Rome, so the balance happens to be far from even. However, are these two domains fundamentally different from each other, or do they intersect anyway? What do we expect from research publications on Roman public law? Presentation of the political history of Rome? Attempts to reconstruct the public law system? Or maybe a clearer picture of the relations between the Roman state and its people as a community of citizens? The author’s point of departure for consideration of the actual scope of Roman public law is recent studies on the subject published in Poland.Źródłem wiedzy o relacjach między państwem a jednostką, rodziną czy – ogólniej – społeczeństwem w antycznym Rzymie jest rzymskie prawo publiczne. To pojęcie bywa jednak nieostre, zwłaszcza gdy zaczniemy analizować jego zakres na podstawie poświęconych tej tematyce publikacji. Sprawę utrudnia jeszcze wzajemne przenikanie się rzymskiego prawa publicznego oraz prawa prywatnego, z przewagą tego ostatniego, w tekstach źródłowych. Autorzy przedmiotowych publikacji zazwyczaj nie zatrzymują się dłużej nad kwestią pojęcia oraz zakresu treści rzymskiego prawa publicznego. Skutkuje to bardzo zróżnicowaną rozpiętością tematyki i treści opracowań dotyczących rzymskiego prawa publicznego. Prawnicy romaniści najczęściej zajmują się odtworzeniem historii ustroju rzymskiego, a historycy starożytności bardziej skłaniają się ku historii społecznej Rzymu, chociaż proporcje bywają zmienne. Czy jednak obszary te różnią się zasadniczo od siebie, czy też może są w istocie ze sobą zbieżne? Czy od publikacji prezentujących rzymskie prawo publiczne należy oczekiwać przedstawienia historii politycznej Rzymu, próby rekonstrukcji systemu prawa publicznego czy może raczej naświetlenia relacji pomiędzy państwem rzymskim a jego społeczeństwem jako wspólnotą obywateli? Punktem wyjścia analiz oraz bazą do rozważań nad zakresem rzymskiego prawa publicznego w artykule są polskie opracowania z ostatnich lat poświęcone tej tematyce

Au-delà de la panfictionnalité postmoderne : la fiction métamoderne espagnole après le 15-M

Der Beitrag enthält das Abstract ausschließlich in englischer Sprache.This paper examines the relationship between the repoliticisation of Spanish fiction after 15-M and metamodernism. Metamodernism has been linked to post-truth and the rise of the far right. However, the emergence of this structure of feeling was caused by various crises that exposed late capitalism’s failure. The connection between metamodernism and Spanish fiction will be explored to show metamodernism’s potential for the critical examination of neoliberalism. This merger will also contribute to a broader understanding of the repoliticisation of Spanish fiction and its aesthetic strategies. Particularly, the invoking of reality and materiality will be examined as a metamodern feature that is often displayed by recent Spanish novels for political, emancipatory purposes.L'article contient uniquement le résumé en anglais

Épistémologies critiques d'Amérique latine et d'Espagne au XXIe siècle

Die Einführung ist verfasst auschließlich in englischer Sprache.-L'article contient uniquement le résumé en anglais

Od krytycznej diagnozy środowiska do upełnomocniającego wsparcia informacyjnego dla rodziców z niepełną władzą rodzicielską

The article presents a reflection on the social project titled “Parent, Know Your Rights”, which developed an informational support tool for parents with limited parental authority. The aim of this reflection is to analyze the type of informational support that can effectively empower parents. The project was carried out using a research-action-education approach, involving close collaboration between students and experts. The article describes the various stages of the project based on a rights-based approach in social work, which views support recipients as rights-holders and focuses on developing solutions that respect their rights and dignity. The article outlines the origins of the project rooted in a critical diagnosis of the parents’ situation, the process of knowledge gathering, the organization of workshops, and the interdisciplinary work on the guidebook. The findings from the project highlight the importance of parents’ active involvement in decision-making processes, continuous evaluation, updating of information support tools, and fostering interdisciplinary cooperation between institutions, to more effectively empower parents with limited parental authority.Artykuł przedstawia refleksję nad przebiegiem projektu socjalnego zatytułowanego „Rodzicu, poznaj swoje prawa”, w ramach którego stworzono narzędzie wsparcia informacyjnego dla rodziców z niepełną władzą rodzicielską. Celem tych rozważań jest namysł nad typem oferowanego wsparcia informacyjnego, które może stać się narzędziem rzeczywistego upełnomocnienia rodziców. Projekt zrealizowano w formule łączącej badanie, działanie i kształcenie, przy ścisłej współpracy studentów i ekspertów. Artykuł opisuje poszczególne etapy projektu, bazując na podejściu opartym o prawa w pracy socjalnej (rights-based approach), które traktuje odbiorców wsparcia jako posiadaczy praw (rights-holders) i koncentruje się na opracowywaniu rozwiązań, które respektują ich prawa i godność. W artykule przedstawiono  genezę pomysłu opartego o krytyczną diagnozę sytuacji rodziców, proces gromadzenia wiedzy, organizację warsztatów oraz interdyscyplinarną pracę nad poradnikiem. Wnioski z projektu wskazują na potrzebę aktywnego włączania rodziców w procesy decyzyjne, ciągłej ewaluacji i aktualizacji narzędzi wsparcia informacyjnego oraz interdyscyplinarnej współpracy instytucji, aby skuteczniej wzmacniać pozycję rodziców ze zmienionym zakresem władzy rodzicielskiej

Seasonal and Cyclical Employment Fluctuations. An Example of Employment Adjustments in the Industrial Sector of Central and Eastern European Countries

Theoretical background: Labour market theories and theories of cyclical fluctuations are broadly concerned with the problem of employment fluctuations, but they usually clearly separate the problem of cyclical employment fluctuations from its seasonality. This is an unjustified approach, since comparing cyclical employment fluctuations with its seasonality provides insight into the full dynamics of employment fluctuations. Considering that the number of scientific studies that simultaneously address the issue of employment adjustments in economic cycles and seasonality of employment is relatively small and their results are inconclusive, it was considered that the issues raised in the article may provide new generalizations.Purpose of the article: The main objective of the article is to examine the mechanisms of employment adjustment in response to cyclical and seasonal fluctuations in production. In order to achieve the main objective of the article, an empirical study was conducted, which was focused on the identification, assessment and comparison of cyclical and seasonal fluctuations in employment in the industrial sector in the Central and Eastern Europe (CEE) countries in 1q.1995–4q.2021.Research methods: The analyzes of identification and assessment of employment adjustments during economic fluctuations and seasonality of employment in the industrial sector in the CEE countries are based on time series models. The empirical study consists in comparing the conclusions from the analyzes of employment adjustments during fluctuations in economic activity with the conclusions of analyzes of seasonal fluctuations in employment. The research methods were mainly focused on two areas: employment adjustments during cyclical changes in economic activity and seasonal fluctuations in employment.Main findings: The analysis of employment fluctuations in the industrial sector of the CEE countries allowed to formulate three main conclusions. (1) An analysis of labour hoarding showed that in the industrial sector of the CEE countries, labour hoarding was a common employment practice during periods of economic fluctuation, and its level did not differ significantly between countries. Labour hoarding during cyclical fluctuations resulted from the lack of adjustment of the number of employees with a noticeable adjustment of the number of working hours. (2) A research on the seasonality of employment fluctuations showed significant and important seasonality of employment in the industrial sector of the CEE countries, with seasonal fluctuations in the number of workers being smaller than seasonal fluctuations in the number of hours worked. (3) The mechanism of cyclical and seasonal adjustment of employment seems to be related. Changes in the cyclical fluctuations of employment can be explained by its seasonality, so the speed with which employment adjusts to economic fluctuations may depend on its tendency to fluctuate during the year

The Room jako interpretacja bohatera werterycznego

The Wertherian hero is a character created by Johann Wolfgang Goethe in his 1774 novel The Sorrows of Young Werther. Thus, the young artist inspired subsequent artists, to create the figure of the romantic hero, and encouraged the expression of feelings through art. The purpose of this article is to show that the Wertherian hero, despite the passage of decades, is still evident in contemporary art. To this end, the author discusses the characteristics of the aforementioned hero, and then analyzes the main character of Tommy Wiseau’s 2003 film The Room.Bohater werteryczny to postać wykreowana przez Johanna Wolfganga Goethego w powieści Cierpienia młodego Wertera z 1774 roku. Tym samym młody artysta zainspirował kolejnych twórców do stworzenia postaci bohatera romantycznego, a także zachęcił do wyrażania uczuć poprzez sztukę. Celem niniejszego artykułu, jest ukazanie, że bohater werteryczny mimo upływu dekat nadal jest widoczny we współczesnej twórczości. W tym celu autorka omawia cechy wspomnianego bohatera, a następnie poddaje analizie głównego bohatera filmu The Room Tommyego Wiseau z 2003 roku

Listy sankcyjne – pojęcie, historia, charakter prawny. Zarys zagadnień

The paper offers a reflection on the emergence and operation of the Polish sanctions list as a sui generis legal institution straddling the domains of administrative and international law, governed by specific rules for its establishment and amendment, and serving as the principal repository of information on sanction targets and the types of measures imposed. The author focuses on the analysis of sanctions lists as a tool of international politics and law and on their legal nature in the context of sanctions imposed by the European Union against individuals and entities from the Russian Federation and the Republic of Belarus in connection with Russia’s aggression against Ukraine, as well as on the Polish implementation of the sanction system by the Act of 13 April 2022 on special measures to counteract the support of aggression against Ukraine and to protect national security. The author presents the sanctions list as a key, formal instrument for applying sanctions against the Russian Federation and the Republic of Belarus by identifying individuals, legal entities and other organizational units. The main issues addressed in the article are as follows: 1) the definition and significance of the sanctions list as a tool for imposing international sanctions of a financial and isolating nature; 2) the legal nature of sanctions lists as administrative decisions and the prerequisites for placing individuals and entities on the sanctions list; 3) the effects and mechanism of operation of sanctions lists, with particular emphasis on the functioning of the Polish sanctions list managed by the Minister of the Interior and Administration on the basis of the Act of 13 April 2022 – by enumerating individuals and institutions subject to sanctions, these lists determine specific restrictions, such as asset freezes, entry bans to certain countries or limitations on financial transactions; 4) the types of entities included on the Polish sanctions list and the prerequisites for their inclusion.Opracowanie stanowi refleksję nad powstaniem i funkcjonowaniem polskiej listy sankcyjnej jako swoistej instytucji prawnej z pogranicza prawa administracyjnego i prawa międzynarodowego publicznego, ze specyficznymi regułami tworzenia i zmiany list sankcyjnych, oraz jako podstawowego nośnika informacji o adresatach sankcji i zastosowanym ich rodzaju. Autor koncentruje się na analizie list sankcyjnych jako narzędzia międzynarodowej polityki i prawa oraz na ich charakterze prawnym w kontekście sankcji stosowanych przez Unię Europejską przeciwko osobom fizycznym i podmiotowym z Federacji Rosyjskiej i Republiki Białorusi w związku z agresją Rosji na Ukrainę, a także na polskiej implementacji systemu tych sankcji ustawą z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego. Autor przedstawia listę sankcyjną jako kluczowy, formalny instrument stosowania sankcji wobec Federacji Rosyjskiej i Republiki Białorusi poprzez wskazanie osób fizycznych, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych. Główne zagadnienia omówione w artykule są następujące: 1) definicja i znaczenie listy sankcyjnej jako narzędzia wprowadzania sankcji międzynarodowych o charakterze majątkowym i izolacyjnym; 2) charakter prawny list sankcyjnych jako decyzji administracyjnych, przesłanek umieszczania osób i podmiotów na liście sankcyjnej; 3) skutki i mechanizm działania list sankcyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem funkcjonowania polskiej listy sankcyjnej prowadzonej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. – poprzez enumeratywne wskazanie osób i instytucji podlegających sankcjom listy te określają konkretne restrykcje, takie jak zamrożenie aktywów, zakaz wjazdu do określonych państw czy ograniczenia w zakresie transakcji finansowych; 4) typy podmiotów umieszczanych na polskiej liście sankcyjnej oraz przesłanki ich umieszczania

Transakcyjność jako metoda wspomagająca stanowienie i stosowanie prawa przez administrację

Public administration increasingly often turns to transactional methods of operation leading both to the issuance of acts in jurisdictional proceedings and to lawmaking. In the latter case, this is evident in the new legal instrument of the integrated investment plan linked to the urban planning contract. The administration is expanding the catalog of agreements concluded with the private sector – this is not a response to extraordinary events, but part of its normal activity. This happens when the public administration issues a framework decision, especially in economic relations, and then its modifications are made by contract or, more recently, in the case of local lawmaking. Transactionality allows the administration to obtain additional funds or to carry out important public purpose investments, which if they were to be carried out with public funds alone would be delayed. This applies to infrastructure development built through joint ventures, in which private parties will own and operate assets, such as roads and airports, after arranging government financial assistance. The article attempts to define this phenomenon, outline areas of occurrence and assess how this transactional model of government action affects legal issues.Administracja publiczna coraz częściej sięga po transakcyjne metody działania, prowadzące zarówno do wydania aktów w postępowaniu jurysdykcyjnym, jak i do stanowienia prawa. W tym ostatnim przypadku widoczne jest to w nowym instrumencie prawnym, jakim jest zintegrowany plan inwestycyjny powiązany z umową urbanistyczną. Administracja rozszerza katalog umów zawieranych z sektorem prywatnym – nie jest to odpowiedź na nadzwyczajne wydarzenia, lecz część jej zwykłej działalności. Dzieje się tak, gdy administracja publiczna wydaje ramową decyzję, zwłaszcza w stosunkach gospodarczych, a następnie jej modyfikacje następują w drodze umowy czy też, od niedawna, w przypadku stanowienia prawa miejscowego. Transakcyjność umożliwia uzyskanie przez administrację dodatkowych środków czy realizację ważnych inwestycji celu publicznego, których wykonanie, gdyby miało być dokonane wyłącznie ze środków publicznych, odwlekłoby się w czasie. Dotyczy to rozwoju infrastruktury, realizowanego w ramach przedsięwzięć joint venture, w których podmioty prywatne będą właścicielami i operatorami aktywów, takich jak drogi i lotniska, po uzyskaniu rządowego wsparcia finansowego. W artykule podjęto próbę zdefiniowania tego zjawiska, przedstawienia obszarów występowania oraz oceny, jak ten transakcyjny model działania administracji oddziałuje na kwestie prawe

Glosa do wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, IV Wydział Cywilny Odwoławczy, z dnia 24 kwietnia 2024 r., IV CA 1735/23 (opubl. LEX nr 3748168; Legalis nr 3113088)

The commentary must be unequivocally critical. The dispute in question concerned the interpretation of a residential unit sales contract providing for a price calculated upon its “usable floor space”. The parties submitted the understanding of this term to the Polish ISO standard, at the same time however providing that the surface under partition walls should be included. The buyer claimed for the repayment of a part of the price, arguing that the ISO standard rule is different. The Court found that the contractual stipulation contrary to the standard is void, that this part of the contract is non-transparent, and consequently that the rules of consumer protection prevent the price paid by the buyer to be deemed binding. As the result, the Court replaced the thus “waived” stipulation with the contents assumed to correspond to the ISO standard and on that basis adjudged to buyer the claimed amount. The justification of the judgment is wrong on all points. Instead of the contextual interpretation of the extract of the ISO standard incorporated into the contract, the Court applied an inadequate construction of this standard, as used by administrative courts in the specific context of particular aspects under the Building Law Act. The Court relied upon an unfounded conclusion that building law provisions granting legal force to the ISO standard are binding upon the parties to a residential unit sales contract, and that the introduction to this contract of a different definition constitutes an unlawful act to the detriment of the buyer. Finally, in order to avoid the declaration of the contract as void (also detrimental to the buyer), the Court – in disregard of Art. 3851 § 1 of the Civil Code, of the legal writing and of the relevant decisions of the CJEU – replaced the basic element of the contractual price calculation with a value resulting from the provisions of administrative law not applicable to the parties’ relationship. The above explanations are important, taking into account that the development market practice makes use of contracts based on a similar construction of the sales price, while the commented faulty decision may bring about an effect undermining the stability of contractual relationships.Glosa jest zdecydowanie krytyczna. Spór dotyczył wykładni umowy sprzedaży lokalu, w której strony uzależniły jego cenę od powierzchni użytkowej. Strony powołały w umowie treść normy ISO jako wyjaśnienie znaczenia tego terminu, zarazem jednak umowa wskazywała, że powierzchnia pod ściankami działowymi ma być do użytkowej zaliczona. Nabywca lokalu domagał się zwrotu części ceny, twierdząc, iż norma ISO zawiera odmienne rozstrzygnięcie. Sąd uznał, że postanowienie sprzeczne z normą jest nieważne, a ponadto umowa jest w tej części nietransparentna, więc uznanie zapłaconej przez nabywcę ceny za wiążącą byłoby sprzeczne z zasadami ochrony konsumentów. Zastąpił więc „uchylone” postanowienie treścią przypisaną normie ISO i na tej podstawie zasądził roszczenie. Uzasadnienie wyroku jest pod każdym względem wadliwe. Zamiast uwzględniającej kontekst wykładni inkorporowanego do umowy opisu normy ISO Sąd zastosował nieadekwatną wykładnię tej normy ukształtowaną w orzecznictwie dotyczącym szczególnych aspektów prawa budowlanego. Bezpodstawnie przyjął, że przepisy prawa budowlanego wprowadzające normę ISO do obrotu prawnego obowiązują w stosunku pomiędzy stronami umowy sprzedaży lokalu, a wprowadzenie do umowy odmiennej definicji jest bezprawnym działaniem na szkodę nabywcy. Wreszcie, dla uniknięcia (niekorzystnego dla nabywcy) uznania umowy za nieważną, wbrew art. 3851 § 1 k.c. oraz stanowisku doktryny i orzecznictwa TSUE, zastąpił podstawowy składnik umownej kalkulacji ceny wartością wynikającą z przepisu prawa administracyjnego, nieodnoszącego się w ogóle do stosunku stron. Powyższe ustalenia mają istotne znaczenie wobec tego, że w praktyce deweloperskiej spotykane są umowy oparte na podobnej konstrukcji ceny lokalu i należy się obawiać efektu komentowanego wadliwego orzeczenia, podważającego stabilność stosunków umownych w obrocie