Granice dopuszczalności stosowania przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego instytucji autokontroli w odniesieniu do uchwał zaskarżonych do sądu administracyjnego – analiza teoretyczno-empiryczna wybranych zagadnień

This article presents the issue of using the institution of self-control in a situation where a complaint to the administrative court concerns resolutions of the constitutive bodies of local government units. As part of the legal analysis of the institution in question, the author paid special attention to its constraints with significant limitations, which constitute the limits of its admissibility. The paper also indicates practical aspects and nodal problems resulting from the various mechanisms used, which, due to its heterogeneity, have been subjected to in-depth empirical analysis and constructive criticism. The article presents the results of research carried out on the basis of the evaluation of numerous responses to requests for disclosure of public information, formulated by voivodeship marshals, poviat starosts and city presidents. The study is therefore scientific and research and practical in nature. The results of the research performed during the interpretation of the research findings are original and innovative, as such studies have not been conducted so far. This makes this study a valuable source of knowledge for representatives of science and practice.W artykule omówiono problematykę korzystania z instytucji autokontroli w sytuacji, gdy skarga do sądu administracyjnego dotyczy uchwał organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego. Autor w ramach analizy prawnej przedmiotowej instytucji szczególną uwagę zwrócił na jej obwarowanie istotnymi ograniczeniami stanowiącymi granice dopuszczalności jej stosowania. Ponadto wskazano na aspekty praktyczne oraz problemy węzłowe, wynikające ze stosowanych różnorodnych mechanizmów, które z uwagi na ich niejednolitość, poddane zostały dogłębnej analizie empirycznej i konstruktywnej krytyce. W artykule zaprezentowano wyniki badań przeprowadzonych na podstawie oceny licznych odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej, sformułowanych przez marszałków województw, starostów powiatowych oraz prezydentów miast. Zakres badań należy określić jako dotyczący aktualnego stanu prawnego w Polsce. Opracowanie ma zatem charakter naukowo-badawczy oraz praktyczny. Rezultaty osiągnięte wskutek interpretacji wyników badań mają charakter oryginalny i nowatorski, badania takie nie były bowiem dotychczas prowadzone. Powoduje to, że niniejsze studium stanowi cenne źródło wiedzy dla przedstawicieli nauki i praktyki

Utrwalenie przebiegu przesłuchania podejrzanego za pomocą urządzenia rejestrującego obraz lub dźwięk. Uwagi de lege lata i de lege ferenda

The current model of criminal proceedings assumes optional recording of images and sounds from recorded activities, including the suspect’s interrogation. Audiovisual recording of this type of procedural activity is rare in practice, which, considering the level of technological development, should force deeper reflection. Interrogation reports do not constitute a faithful representation of activities of particular importance for achieving the objectives of criminal proceedings. They also do not reflect the suspect’s full statement, the context in which his words are spoken, and the elements that make up the so-called non-verbal communication. The changes proposed in this article assume mandatory recording of all suspect interrogations, which is intended to meet high standards of a fair criminal trial and protect the accused from torture and inhuman or degrading treatment.Obecny model postępowania karnego zakłada fakultatywne nagrywanie obrazu i dźwięku z czynności protokołowanych, w tym z przesłuchania podejrzanego. Rejestracja audiowizualna z tego rodzaju czynności procesowej w praktyce jest rzadkością, co – mając na uwadze stopień rozwoju technologicznego – powinno zmuszać do głębszych refleksji. Protokoły przesłuchania nie stanowią wiernego odwzorowania czynności o szczególnie ważnym znaczeniu dla realizacji celów postępowania karnego. Nie oddają też pełnej wypowiedzi podejrzanego, kontekstu, w jakim wypowiadane są jego słowa, oraz elementów składających się na tzw. komunikację niewerbalną. Proponowane w niniejszym artykule zmiany zakładają obligatoryjne nagrywanie wszystkich przesłuchań podejrzanych, co ma na celu uczynienie zadość wysokim standardom rzetelnego procesu karnego oraz ochronę oskarżonego przed torturami, nieludzkim lub poniżającym traktowaniem

The Paranormal Counter-Public: The Impact of Platform Mediatization on the UAP Disclosure Discourse in American Politics

This paper examines how mediatization processes in digital environments fundamentally transform political authority construction and democratic knowledge production. Drawing on mediatization theory and platform studies, the research analyzes how different media logics create divergent information ecosystems, enabling non-traditional actors to construct alternative forms of epistemic authority that can influence mainstream institutions while operating outside traditional gatekeeping mechanisms. Using UAP (unexplained anomalous phenomena) discourse as a critical case study, systematic analysis of media platforms from 2017-2025 demonstrates the migration of political discourse from institutional to algorithmic curation, facilitating the formation of “paranormal counter-public” that transcend conventional left-right divisions. The study reveals how platform-specific factors – especially algorithmic amplification and parasocial relationships – alter epistemological frameworks through which audiences evaluate evidence and expertise. These findings illuminate broader democratic transformations in how societies negotiate boundaries between legitimate and illegitimate knowledge claims, allocate speaking authority, and legitimate political action in an increasingly mediatized world

Efektywna komunikacja i public relations w instytucjach państwowych w Albanii

Today, due to the dynamics of development, state institutions need to interact both vertically and horizontally to efficiently manage the challenges of the present times. In addition to the internal and external communication of an institution, its relationship with the public is also very important. In countries with weak institutions, as is the case of Albania, where the tradition of relations with the public started very late, specifically after the 1990s, an effort to give the proper weight to this process is noticed. Reports of many international institutions indicate that Albania has had many difficulties for internal coordination between institutions and for proper interaction with the public. The fact that relations with the public entered very late in the communication strategies of the Albanian state institutions has made the necessary changes for the correct implementation of their internal and external communication to be made with difficulty. Precisely this aspect is addressed in this study, focusing on the Prime Minister’s Office of Albania and the paths it has taken to avoid the lack of communication in line with other institutions and the public. The centralization of this process necessitates that the right units be set up in the organization chart of state institutions and the right people be placed, trained with the latest communication methodologies through digitalization. The case study presented in this article concerns the Prime Minister’s Office of Albania and the ways it has followed to avoid the lack of communication in line with other institutions and the public.Obecnie, w związku z dynamiką rozwoju, instytucje państwowe muszą współdziałać w układzie zarówno pionowym, jak i poziomym, aby skutecznie zarządzać wyzwaniami współczesności. Obok komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej instytucji szczególne znaczenie ma jej relacja z opinią publiczną. W państwach o słabych instytucjach, do których zalicza się Albania, gdzie tradycja relacji z otoczeniem publicznym ukształtowała się stosunkowo późno, bo dopiero w latach 90. XX w., aktualnie dostrzegalne są wysiłki zmierzające do nadania temu procesowi należnej rangi. Raporty licznych instytucji międzynarodowych wskazują, że Albania napotykała istotne trudności zarówno w zakresie koordynacji wewnętrznej pomiędzy instytucjami, jak i w obszarze właściwej interakcji z opinią publiczną. Późne włączenie relacji z otoczeniem publicznym do strategii komunikacyjnych albańskich instytucji państwowych spowodowało, że niezbędne zmiany służące prawidłowej realizacji komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej były wprowadzane z dużymi trudnościami. Właśnie temu zagadnieniu poświęcone jest niniejsze opracowanie, które koncentruje się na Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Albanii oraz na działaniach podejmowanych w celu przezwyciężenia deficytów komunikacyjnych w relacjach z innymi instytucjami oraz z opinią publiczną. Centralizacja tego procesu wymaga tworzenia odpowiednich komórek organizacyjnych w strukturze instytucji państwowych oraz zatrudniania właściwie przygotowanych kadr, szkolonych z wykorzystaniem najnowszych metod komunikacji, w szczególności w kontekście postępującej cyfryzacji. Studium przypadku przedstawione w artykule dotyczy Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Albanii oraz rozwiązań, jakie zastosowano w celu usprawnienia komunikacji z innymi instytucjami i społeczeństwem

Polski nacjonalizm a czyny penalizowane na podstawie art. 256 § 1 i 1a Kodeksu karnego

This paper discusses the effects of amendments to Article 256 of the Criminal Code, in particular the addition of a provision prohibiting the public promotion of Nazi, communist or fascist ideology, or ideology inciting violence in order to influence political or social life. This amendment is a departure from previous criminal regulations, which, with the exception of the “Auschwitz lie” and incitement to hatred on national, ethnic, racial, and religious grounds (or lack of religious belief), did not interfere with freedom of expression. The author examines whether the new wording of Article 256 of the Criminal Code could lead to punishment for expressing nationalist views. To this end, the paper has been divided into two parts. The first part discusses the characteristics of Polish nationalist concepts (using a doctrinal and descriptive method). The second part examines the content of Article 256 of the Criminal Code (using dogmatic methods). As a result, the author argues that criminal liability will depend on whether a given “ideology” contains a component of consent to violence as a normal tool of political struggle, which, due to the need for specialist knowledge, will have to be entrusted to scientists.Artykuł dotyczy skutków zmian brzmienia art. 256 k.k., a w szczególności dodania przepisu, który zakazuje publicznego propagowania ideologii nazistowskiej, komunistycznej, faszystowskiej lub ideologii nawołującej do użycia przemocy w celu wpływania na życie polityczne lub społeczne. Zmiana ta jest odstępstwem od wcześniejszych regulacji karnych, które – poza wyjątkiem dotyczącym „kłamstwa oświęcimskiego” oraz nawoływaniem do nienawiści na tle narodowym, etnicznym, rasowym i wyznaniowym (bądź dotyczącym braku wyznania) – nie ingerowały w sferę wolności słowa. Autor bada, czy nowe brzmienie art. 256 k.k. może doprowadzić do karania za głoszenie poglądów nacjonalistycznych. W tym celu tekst został podzielony na dwie części. W pierwszej omówiono cechy charakterystyczne polskich koncepcji nacjonalistycznych (za pomocą metody doktrynologiczno-opisowej). W drugiej poddano badaniu treść art. 256 k.k. (za pomocą metod dogmatycznych). W efekcie autor stawia tezę, że karalność zależeć będzie od ustalenia, czy dana „ideologia” zawiera w sobie komponent zgody na przemoc jako zwykłe narzędzie walki politycznej, co z kolei – ze względu na potrzebę posiadania wiedzy specjalistycznej – będzie musiało być zlecane naukowcom

Mnoga podstawa faktyczna powództwa a kumulacja roszczeń procesowych. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 2019 r. (IV CSK 255/18, LEX nr 2729030)

In the commented judgment, the Supreme Court considered, among other things, if a situation in which the claimant formulates one claim, basing it on various sets of facts, could be recognized as an objective accumulation of claims. Assuming that the dissimilarity of the alternative factual grounds entails the emergence of two or more procedural claims, the Court concluded that the multiplicity of claims (objective accumulation of claims) occurs when the claims differ from each other either in terms of the content of the claims, or in terms of sets of factual circumstances which justify them, or simultanously by both of these elements. When submitting multiple claims, the claimant should specify precisely not only the content of each claim and the factual circumstances justifying it, but also specify the relationship between the accumulated claims. While the detailed threads of the quoted position should be partially approved, the underlying view assuming that the submission of one claim with multiple factual justification is equivalent to objective accumulation of procedural claims should be critically considered. This view does not seem to take into account the basic assumptions of the two-part – as is commonly accepted – construction of the subject of a civil trial, and at the same time it remains in a collision with the rules of procedural efficiency, especially in terms of the requirements for precision and accuracy in marking the claim, and, consequently, in terms of the effectiveness and correctness of further procedural steps aimed at recognizing the case.W glosowanym wyroku Sąd Najwyższy rozważał m.in. możliwość zakwalifikowania w kategoriach przedmiotowej kumulacji roszczeń sytuacji, w której powód formułuje jedno żądanie, opierając je na różnych zespołach okoliczności faktycznych. Przyjmując, że odmienność podstaw faktycznych pociąga za sobą powstanie dwóch lub większej liczby roszczeń procesowych, Sąd skonkludował, że wielość roszczeń (kumulacja przedmiotowa roszczeń) zachodzi wówczas, gdy roszczenia różnią się od siebie treścią żądań, uzasadniającymi je zespołami okoliczności faktycznych, względnie oboma tymi elementami jednocześnie. Zgłaszając wiele roszczeń, powód powinien jednak nie tylko oznaczyć precyzyjnie treść każdego z żądań i uzasadniające je okoliczności faktyczne, lecz także określić relację zachodzącą między kumulowanymi roszczeniami. O ile częściowo należy zaaprobować szczegółowe wątki zacytowanego stanowiska, o tyle krytycznie trzeba odnieść się do leżącego u ich podstaw zapatrywania, które przyjmuje, że zgłoszenie jednego żądania o mnogim uzasadnieniu faktycznym może być uznane za przypadek wielości roszczeń procesowych. Pogląd ten zdaje się nie uwzględniać podstawowych założeń dwuczłonowej – jak się powszechnie przyjmuje – konstrukcji przedmiotu procesu cywilnego, a przy tym pozostaje w kolizji do reguł sprawności postępowania, zwłaszcza w zakresie wymagań dotyczących precyzji i dokładności w oznaczeniu żądania, a w konsekwencji w zakresie efektywności i prawidłowości dalszych czynności procesowych służących rozpoznaniu i wyjaśnieniu sprawy

Mityzacja, rewizjonizm i populizm historyczny w ideologii „putinizmu"

Ważną część ideologii państwowej w Federacji Rosyjskiej, zwanej putinizmem, stanowią tradycyjne oraz nowe (putinowskie) mity historyczne. Kult przeszłości i bohaterów oraz tradycyjne wartości w interpretacji i narracji obozu władzy stały się integralną częścią państwowej propagandy w zakresie populizmu historycznego. Rosja Putina rewizjonizm historyczny w potocznym jego rozumieniu łączy z rewizjonizmem w relacjach międzynarodowych. Rosyjska wersja historii jest również wykorzystywana przez dyktaturę Putina w celu legitymizacji władzy oraz konsolidacji rosyjskiego społeczeństwa (wspólnoty kolektywistyczno-autorytarnej) i państwa-imperium. Nierozliczenie zbrodni reżimu komunistycznego sprzyja zamrożeniu pamięci historycznej Rosjan oraz pozwala władzy na prowadzenie agresywnej polityki wewnętrznej i międzynarodowej. W tym celu w ramach polityki historycznej i oświatowej władza wprowadza jeden podręcznik do nauczania historii, narzucając wspólną (państwową) wersję historii

Przeszkody godzące w strategię ochrony utworów należących do domeny publicznej opartą o rejestrację znaku towarowego w świetle orzecznictwa Unii Europejskiej

Since the term of economic copyright protection is limited and trade mark right can be extended indefinitely, there may be a desire to artificially extend copyright protection by means of trade mark rights. The main goal of the article is to assess whether this idea is feasible. Although there is a different function and scope of copyright and trade mark right, the possibility of copyright “prolongation” cannot be excluded a priori. It seems that mainly the original purpose of the work as such and the manner of its exploitation during the term of copyright protection are of crucial importance for the possibility of “extending” copyright protection by means of a trade mark registration after the expiration of copyright protection. However, it should be borne in mind that there are some obstacles for the trade mark registration or grounds for its invalidation resulting from the European Union Trade Mark Regulation 2017/100, that are especially difficult to overcome in the case of public domain artwork depicted in a trade mark, i.e., lack of distinctiveness, application in bad faith, inconsistency with public policy or accepted principles of morality.Ponieważ okres ochrony praw autorskich majątkowych jest ograniczony, a prawo do znaku towarowego można przedłużać w nieskończoność, może pojawić się chęć sztucznego przedłużenia ochrony praw autorskich za pomocą prawa do znaku towarowego. Głównym celem artykułu jest ocena możliwości realizacji tego pomysłu. Chociaż prawa autorskie i prawa do znaku towarowego mają odmienne funkcje i zakresy, możliwości wspomnianego „przedłużenia” efektu ochrony prawnoautorskiej nie można a priori wykluczyć. Wydaje się, że dla analizowanego zagadnienia kluczowe znaczenie ma przede wszystkim pierwotny cel utworu oraz sposób jego eksploatacji w okresie obowiązywania ochrony prawnoautorskiej. Należy jednak pamiętać, że istnieją pewne przeszkody dla rejestracji znaku towarowego lub podstawy do jego unieważnienia, wynikające z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/100 w sprawie znaków towarowych, które są szczególnie trudne do pokonania w przypadku dzieł sztuki należących do domeny publicznej, przedstawionych w znaku towarowym, tj. brak charakteru odróżniającego, zgłoszenie w złej wierze oraz sprzeczność z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami

Wielka i mała historia utrwalona w inskrypcjach nagrobnych pogranicza polsko-ukraińskiego

The article analyzes tombstone inscriptions from eleven cemeteries located in the eastern part of the Lublin region, in which the founders explicitly or implicitly refer to historical events. The study characterizes epitaphs related to World War II and the postwar years, such as public executions, deaths in concentration and POW camps, the fire at the monastery in Jabłeczna and the death of its bell ringer Ignacy, the conflict between the communist authorities and the underground resistance, and Operation “Vistula.” The article discusses both the factual data (place names, circumstances of death) and the linguistic devices used in the inscriptions. It was found that inscriptions referring to World War II are messages with a clearly marked expressive function realized through the use of vocabulary and metaphors with a solemn, sublime tone, emphasizing the martyrdom of the victims.W artykule przeanalizowano inskrypcje nagrobne z 11 nekropolii wschodniej Lubelszczy zny, w których fundatorzy explicite lub implicite nawiązują do wydarzeń historycznych. Scharaktery zowano napisy nagrobne odnoszące się do II wojny światowej i lat powojennych, takich jak publiczne egzekucje, śmierć w obozach koncentracyjnych i jenieckich, pożar monasteru w Jabłecznej i śmierć dzwonnika tego monasteru Ignacego, konflikt między władzą ludowa i podziemiem, akcja „Wisła”. Omówiono dane faktograficzne (nazwy miejscowe, okoliczności śmierci) i środki językowe użyte w in skrypcjach. Stwierdzono, że inskrypcje nawiązujące do II wojny światowej są komunikatami o wyraźnie zaznaczonej funkcji ekspresywnej realizowanej dzięki stosowaniu leksyki i metaforyki o zabarwieniu uroczystym, podniosłym, podkreślającym męczeństwo ofiar

Lithuanian Cybersecurity Strategy Development Model for 2022-2024

Aneksja Krymu w 2014 roku oraz agresja Rosji przeciwko Ukrainie w 2022 roku w istotny sposób zmieniły postrzeganie środowiska bezpieczeństwa przez Litwę, zwłaszcza że państwo to aktywnie wspiera Ukrainę, co czyni je jednym z głównych celów rosyjskich cyberataków. Cyberprzestrzeń stała się dla Litwy nową domeną bezpieczeństwa, co wymusiło liczne zmiany zarówno w praktykach operacyjnych, jak i w prawnych oraz organizacyjnych aspektach funkcjonowania państwowego systemu bezpieczeństwa. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie modelu strategii cyberbezpieczeństwa Litwy oraz określenie roli litewskich instytucji państwowych w przeciwdziałaniu cyberatakom na infrastrukturę krytyczną ze strony podmiotów zewnętrznych. Wyniki analizy wskazują, że Litwa będzie kontynuować rozwój nowych strategii i metod zwalczania zagrożeń cybernetycznych w celu ochrony zarówno narodowej infrastruktury krytycznej, jak i zasobów sektora prywatnego