Mnoga podstawa faktyczna powództwa a kumulacja roszczeń procesowych. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 2019 r. (IV CSK 255/18, LEX nr 2729030)

Abstract

In the commented judgment, the Supreme Court considered, among other things, if a situation in which the claimant formulates one claim, basing it on various sets of facts, could be recognized as an objective accumulation of claims. Assuming that the dissimilarity of the alternative factual grounds entails the emergence of two or more procedural claims, the Court concluded that the multiplicity of claims (objective accumulation of claims) occurs when the claims differ from each other either in terms of the content of the claims, or in terms of sets of factual circumstances which justify them, or simultanously by both of these elements. When submitting multiple claims, the claimant should specify precisely not only the content of each claim and the factual circumstances justifying it, but also specify the relationship between the accumulated claims. While the detailed threads of the quoted position should be partially approved, the underlying view assuming that the submission of one claim with multiple factual justification is equivalent to objective accumulation of procedural claims should be critically considered. This view does not seem to take into account the basic assumptions of the two-part – as is commonly accepted – construction of the subject of a civil trial, and at the same time it remains in a collision with the rules of procedural efficiency, especially in terms of the requirements for precision and accuracy in marking the claim, and, consequently, in terms of the effectiveness and correctness of further procedural steps aimed at recognizing the case.W glosowanym wyroku Sąd Najwyższy rozważał m.in. możliwość zakwalifikowania w kategoriach przedmiotowej kumulacji roszczeń sytuacji, w której powód formułuje jedno żądanie, opierając je na różnych zespołach okoliczności faktycznych. Przyjmując, że odmienność podstaw faktycznych pociąga za sobą powstanie dwóch lub większej liczby roszczeń procesowych, Sąd skonkludował, że wielość roszczeń (kumulacja przedmiotowa roszczeń) zachodzi wówczas, gdy roszczenia różnią się od siebie treścią żądań, uzasadniającymi je zespołami okoliczności faktycznych, względnie oboma tymi elementami jednocześnie. Zgłaszając wiele roszczeń, powód powinien jednak nie tylko oznaczyć precyzyjnie treść każdego z żądań i uzasadniające je okoliczności faktyczne, lecz także określić relację zachodzącą między kumulowanymi roszczeniami. O ile częściowo należy zaaprobować szczegółowe wątki zacytowanego stanowiska, o tyle krytycznie trzeba odnieść się do leżącego u ich podstaw zapatrywania, które przyjmuje, że zgłoszenie jednego żądania o mnogim uzasadnieniu faktycznym może być uznane za przypadek wielości roszczeń procesowych. Pogląd ten zdaje się nie uwzględniać podstawowych założeń dwuczłonowej – jak się powszechnie przyjmuje – konstrukcji przedmiotu procesu cywilnego, a przy tym pozostaje w kolizji do reguł sprawności postępowania, zwłaszcza w zakresie wymagań dotyczących precyzji i dokładności w oznaczeniu żądania, a w konsekwencji w zakresie efektywności i prawidłowości dalszych czynności procesowych służących rozpoznaniu i wyjaśnieniu sprawy