Wielka i mała historia utrwalona w inskrypcjach nagrobnych pogranicza polsko-ukraińskiego

Abstract

The article analyzes tombstone inscriptions from eleven cemeteries located in the eastern part of the Lublin region, in which the founders explicitly or implicitly refer to historical events. The study characterizes epitaphs related to World War II and the postwar years, such as public executions, deaths in concentration and POW camps, the fire at the monastery in Jabłeczna and the death of its bell ringer Ignacy, the conflict between the communist authorities and the underground resistance, and Operation “Vistula.” The article discusses both the factual data (place names, circumstances of death) and the linguistic devices used in the inscriptions. It was found that inscriptions referring to World War II are messages with a clearly marked expressive function realized through the use of vocabulary and metaphors with a solemn, sublime tone, emphasizing the martyrdom of the victims.W artykule przeanalizowano inskrypcje nagrobne z 11 nekropolii wschodniej Lubelszczy zny, w których fundatorzy explicite lub implicite nawiązują do wydarzeń historycznych. Scharaktery zowano napisy nagrobne odnoszące się do II wojny światowej i lat powojennych, takich jak publiczne egzekucje, śmierć w obozach koncentracyjnych i jenieckich, pożar monasteru w Jabłecznej i śmierć dzwonnika tego monasteru Ignacego, konflikt między władzą ludowa i podziemiem, akcja „Wisła”. Omówiono dane faktograficzne (nazwy miejscowe, okoliczności śmierci) i środki językowe użyte w in skrypcjach. Stwierdzono, że inskrypcje nawiązujące do II wojny światowej są komunikatami o wyraźnie zaznaczonej funkcji ekspresywnej realizowanej dzięki stosowaniu leksyki i metaforyki o zabarwieniu uroczystym, podniosłym, podkreślającym męczeństwo ofiar