Społeczna wartość mediacji w świetle wybranych dokumentów Rady Europy

The “paradox of mediation” noticed in Polish legal theory is the phenomenon of a significant discrepancy between the considerable potential scope of application of ADR methods and their little real significance for the practice of dispute resolution. This type of situation is related to the implementation model of mediation development in the Polish legal system. In search of answers to the best ways to break the impasse, this article presents an analysis of selected recommendations, resolutions and guidelines of the Council of Europe on the axiological and practical advantages in favor of supporting the development of mediation in national legal systems. ADR methods are, first of all, an opportunity to solve many problems in the functioning of administrative and judicial institutions (overloaded with a large number of proceedings, negative public image, lack of trust, limitations of the adjudication mode). In turn, for the parties to disputes, mediation is an opportunity to reduce the time and tangible and intangible costs of pursuing claims and protecting their rights. The analysis presented here can serve primarily as a basis for building effective argumentative strategies aimed at particular communities in order to encourage them to use amicable methods.Dostrzeżony w polskim prawoznawstwie „paradoks mediacji” to zjawisko polegające na znacznej rozbieżności między sporym potencjalnym zakresem zastosowania metod ADR a ich niewielkim realnym znaczeniem dla praktyki rozwiązywania sporów. Tego typu sytuacja jest związana z implementacyjnym modelem rozwoju mediacji w polskim systemie prawnym. W poszukiwaniu odpowiedzi na najlepsze sposoby przełamania impasu w niniejszym artykule przedstawiono analizę wybranych rekomendacji, rezolucji i wytycznych Rady Europy dotyczących aksjologicznych i praktycznych korzyści przemawiających za wspieraniem rozwoju mediacji w krajowych systemach prawnych. Metody ADR są przede wszystkim szansą na rozwiązanie wielu problemów w funkcjonowaniu instytucji administracyjnych i sądowniczych (przeciążenie dużą liczbą postępowań, negatywny wizerunek społeczny, brak zaufania, ograniczenia trybu adjudykacyjnego). Z kolei dla stron sporów mediacja jest szansą na skrócenie czasu i obniżenie materialnych oraz niematerialnych kosztów dochodzenia roszczeń i ochrony swoich praw. Przedstawiona analiza może służyć przede wszystkim jako podstawa do budowania skutecznych strategii argumentacyjnych skierowanych do poszczególnych środowisk w celu zachęcania ich do korzystania z metod polubownych

Relaciones bilaterales entre Venezuela y Estados Unidos (1974-1979). Política exterior durante el gobierno de Carlos Andrés Pérez y las administraciones de Gerald Ford y Jimmy Carter

This research aims to analyze the relations between the United States and Venezuela (1974-1979), focusing on the influence of political, economic, and strategic factors. The hypothesis is that the relationship was shaped by the convergence and  divergence of interests in hemispheric security, oil, and Venezuela’s international projection under Pérez’s doctrine. The methodology employs a tripartite analytical approach that includes historical-critical analysis, the study of treaties and diplomatic agreements, and testimonies from key actors. Theories of political realism and complex interdependence are used. The results highlight moments of cooperation and tension, primarily around Venezuelan oil diplomacy. The conclusion is that these elements shaped the diplomacy and foreign policy of both countries in the context of the Cold War and changes in the international oil market.Esta investigación tiene como objetivo analizar las relaciones entre Estados Unidos y Venezuela (1974-1979), enfocándose en la influencia de los factores políticos, económicos y estratégicos. La hipótesis planteada es que la relación estuvo determinada por la convergencia y divergencia de intereses en seguridad hemisférica, petróleo y la proyección internacional de Venezuela bajo la doctrina Pérez. La metodología emplea un enfoque analítico tripartito que incluye el análisis histórico-crítico, el estudio de tratados y acuerdos diplomáticos, y testimonios de actores clave. Se utilizan teorías del realismo político y la interdependencia compleja. Los resultados destacan momentos de cooperación y tensión, principalmente en torno a la diplomacia petrolera venezolana. Se concluye que estos elementos configuraron la diplomacia y política exterior de ambos países en el contexto de la Guerra Fría y los cambios en el mercado petrolero.

Patrones de votación espacial en las elecciones para la Cámara de Diputados de Brasil en 2014 y 2018

This study compares voting patterns in Brazil’s 2014 and 2018 federal deputy elections with those of 1994 and 1998 (Carvalho, 2003). Electoral data provided by the TSE election data are analysed quantitatively and compared with geographic and HDI data, revealing significant changes. There are more pronounced differences between the recent consecutive elections; the largest municipalities have become more competitive. Although this study cannot predict future electoral outcomes, the use of recent data reveals the political geography of voting and the changed political context. These findings provide a significant contribution to the literature, potentially supporting decision-making in several related areas, including the Brazilian electoral system.Este estudio compara los patrones de votación en las elecciones de diputados federales de Brasil de 2014 y 2018 con los de 1994 y 1998 (Carvalho, 2003). Los datos electorales proporcionados por el TSE se analizan cuantitativamente y se comparan con datos geográficos y del IDH, lo que revela cambios significativos. Hay diferencias más pronunciadas entre las recientes elecciones consecutivas; los municipios más grandes se han vuelto más competitivos. Aunque este estudio no puede predecir resultados electorales futuros, el uso de datos recientes revela la geografía política de la votación y el contexto político cambiado. Estos hallazgos representan una contribución significativa a la literatura y potencialmente apoyan la toma de decisiones en varias áreas relacionadas, incluido el sistema electoral brasileño

W cieniu rusyfikacji, strajku szkolnego 1905 r. i I wojny światowej – edukacja na terenie Królestwa Polskiego przełomu XIX i XX w. w świetle źródeł rękopiśmiennych ze zbiorów Biblioteki Narodowej (wybrane problemy)

The aim of the article is to present the effect of socio-political changes taking place in the Kingdom of Poland at the turn of the 19th and 20th centuries on the course of the educational processes of children and young people of school age. It was a period of increased Russification, intensified homeschooling, the school strike of 1905 and the related development of Polish private schools, and finally, the outbreak of World War I, which destabilised the education of many students. The source database for the article are the unpublished diaries from the collection of the National Library in Warsaw. 29 manuscripts were selected which met the main selection criterion – their authors were educated in the period from the 1890s to the time World War I ended in the territories of the Russian partition. These authors represent various social groups, from peasants', workers' and craftsmen's families to the intelligentsia and landed gentry, which allows for a broader comparison of the specificity of the models of education preferred and practised by them. The analysis of the source material included both homeschooling and institutional education. The analysed memoirs are documents of a private and personal nature, which subjectively present their authors' experiences in the context of political and social changes at the turn of the 19th and 20th centuries, including the manifestations of modernity characteristic of that period, often standing in contradiction of sorts with nostalgia for the tradition of the past.Celem artykułu jest ukazanie wpływu przemian społeczno-politycznych zachodzących na ziemiach Królestwa Polskiego przełomu XIX i XX w. na przebieg procesów edukacyjnych dzieci i młodzieży szkolnej. Był to okres nasilonej rusyfikacji, intensyfikacji nauczania domowego, strajku szkolnego 1905 r. i związanego z nim rozwoju polskich szkół prywatnych, wreszcie destabilizującego edukację wielu uczniów wybuchu I wojny światowej.Bazę źródłową artykułu stanowią niepublikowane pamiętniki ze zbiorów Biblioteki Narodowej w Warszawie. Wybrano 29 rękopisów spełniających główne kryterium doboru – ich autorzy kształcili się w okresie od lat dziewięćdziesiątych XIX w. do momentu zakończenia I wojny światowej na terenach zaboru rosyjskiego. Autorzy ci reprezentują różne grupy społeczne, od rodzin chłopskich, robotniczych i rzemieślniczych po inteligencję i ziemiaństwo, co pozwala na szersze porównanie specyfiki preferowanych i praktykowanych przez nie modeli edukacji. Analiza materiału źródłowego obejmowała zarówno edukację domową, jak i instytucjonalną. Analizowane wspomnienia to dokumenty o charakterze prywatnym, osobistym, przedstawiające w sposób subiektywny przeżycia i doświadczenia ich autorów w kontekście przemian politycznych i społecznych przełomu XIX i XX w., w tym przejawów cechującej ten okres nowoczesności, często pozostającej w swoistej sprzeczności z nostalgią za tradycją przeszłości

Smocze obrachunki. Przeciw olofagowi profesora Zenona Kałuży

Author argue against the Zenon Kałuża’s conviction that the beast of Wawel (Cracow), hidden in the Master Vincent’s Chronicle (end of 12th c.) behind the name of holophagus, is, indeed, not a drake, but a humanoid monster. The beast of Wawel, however, fits in very well together with the other representatives of numerous medieval drake family and the standard narrative pattern of fight with dragon was used by chronicler in the given tale.Autor polemizuje z przekonaniem Zenona Kałuży, że bestia wawelska, ukryta w Kronice Mistrza Wincentego (koniec XII w.) pod nazwą holofag, nie jest w istocie smokiem, lecz humanoidalnym potworem. Bestia wawelska bardzo dobrze komponuje się jednak z innymi przedstawicielami licznej średniowiecznej rodziny smokowatych, a standardowy schemat narracyjny walki ze smokiem został wykorzystany przez kronikarza w jego opowieści

Zagadka stylu. Uwagi na marginesie monografii Pauliny Byzdry-Kusz: Stanisław Łoś (1890–1974). Życie i działalność akademicka w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, Lublin 2023, Wydawnictwo KUL, ss. 208

This article presents reflections on the monograph Stanisław Łoś (1890–1974). Life and Academic Activity at the Catholic University of Lublin, authored by Paulina Byzdra-Kusz. The work is unique because it is the first biography of this great intellectual and populariser of knowledge of antiquity published in book form. Salmon's readers have passionately explored the mystery of his unique writing style. Paulina Byzdra-Kusz does not attempt to answer the question of how and from whom he learned to write like this. An attempt to find an answer to it is the aim of this article.Artykuł prezentuje refleksje nad monografią Stanisław Łoś (1890–1974). Życie i działalność akademicka w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, której autorką jest Paulina Byzdra-Kusz. Praca jest wyjątkowa, ponieważ stanowi pierwszą wydaną w formie książkowej biografię tego wielkiego intelektualisty i popularyzatora wiedzy o antyku. Czytelnicy Łosia z pasją zgłębiali tajemnicę jego niepowtarzalnego stylu pisarskiego. Paulina Byzdra-Kusz nie podejmuje się odpowiedzi na pytanie, jak i od kogo nauczył się tak pisać. Próba znalezienia na nie odpowiedzi jest celem niniejszego artykułu

Obraz wsi i życia jej mieszkańców na przykładzie wybranej prasy lubelskiej w połowie lat trzydziestych XX w.

The interwar period (1918–1939) was a time of intense social, economic, and political transformations in Poland, including rural areas, and the Lublin press played a significant role in shaping the image of the countryside and the lives of its residents. Articles from that period depicted rural Poland as a space full of contradictions: on the one hand, marked by poverty, backwardness, and inequalities, and on the other hand, as a place of dynamic changes, growing awareness, and aspirations for modernization. The heterogeneity of the narrative stemmed primarily from the ideological differences between individual publications. Whereas left-wing and peasant newspapers highlighted socio-economic hardships, conservative and Catholic press emphasized the morality, religiosity, and patriotism of villagers. Regardless of the political line, the countryside remained a significant topic in public discourse, and its development and problems constituted an important element of the public debate. Articles analyzing the economic and social situation of the Lublin region in the 1930s point to numerous challenges faced by farmers. The economic crisis, the weakness of cooperative organizations, income inequalities, and absence of educated elites in rural areas were seen by their authors as key factors hindering the development of the countryside. At the same time, the writers recognized opportunities for improvement through the expansion of cooperatives, education, and more active participation of farmers in politics and rural economic management. They emphasized that only through conscious actions and organization could improvements be made in rural living conditions and an increase in its significance within the national economy be achieved.Dwudziestolecie międzywojenne to okres intensywnych przemian społecznych, gospodarczych i politycznych w Polsce, w tym także na terenach pozamiejskich, a prasa lubelska odgrywała istotną rolę w kształtowaniu obrazu wsi i życia jej mieszkańców. Artykuły z tamtego czasu ukazywały wieś jako przestrzeń pełną sprzeczności: z jednej strony naznaczoną biedą, zacofaniem i nierównościami, z drugiej – jako miejsce dynamicznych zmian, rosnącej świadomości i dążeń do modernizacji. Niejednorodność przekazu wynikała przede wszystkim z różnic ideologicznych pomiędzy poszczególnymi tytułami. Podczas gdy gazety lewicowe i ludowe eksponowały trudności społeczno-ekonomiczne, konserwatywna i katolicka prasa podkreślała moralność, religijność i patriotyzm chłopów. Niezależnie od linii politycznej, wieś pozostawała istotnym tematem publicystycznym, a jej rozwój oraz problemy stanowiły ważny element debaty publicznej. Artykuły analizujące sytuację gospodarczą i społeczną Lubelszczyzny w latach trzydziestych XX w. wskazują na szereg wyzwań, przed którymi stanęli rolnicy. Kryzys gospodarczy, słabość organizacji spółdzielczych, nierówności dochodowe oraz brak inteligencji na wsi to kluczowe w przekonaniu ich autorów czynniki hamujące rozwój wsi. Jednocześnie autorzy tekstów dostrzegają szanse na poprawę sytuacji poprzez rozwój spółdzielczości, edukację oraz aktywniejszy udział rolników w polityce i zarządzaniu gospodarką wiejską. Podkreślają, że tylko poprzez świadome działania i organizację można doprowadzić do poprawy warunków życia na wsi oraz zwiększenia jej znaczenia w gospodarce narodowej