Obraz wsi i życia jej mieszkańców na przykładzie wybranej prasy lubelskiej w połowie lat trzydziestych XX w.

Abstract

The interwar period (1918–1939) was a time of intense social, economic, and political transformations in Poland, including rural areas, and the Lublin press played a significant role in shaping the image of the countryside and the lives of its residents. Articles from that period depicted rural Poland as a space full of contradictions: on the one hand, marked by poverty, backwardness, and inequalities, and on the other hand, as a place of dynamic changes, growing awareness, and aspirations for modernization. The heterogeneity of the narrative stemmed primarily from the ideological differences between individual publications. Whereas left-wing and peasant newspapers highlighted socio-economic hardships, conservative and Catholic press emphasized the morality, religiosity, and patriotism of villagers. Regardless of the political line, the countryside remained a significant topic in public discourse, and its development and problems constituted an important element of the public debate. Articles analyzing the economic and social situation of the Lublin region in the 1930s point to numerous challenges faced by farmers. The economic crisis, the weakness of cooperative organizations, income inequalities, and absence of educated elites in rural areas were seen by their authors as key factors hindering the development of the countryside. At the same time, the writers recognized opportunities for improvement through the expansion of cooperatives, education, and more active participation of farmers in politics and rural economic management. They emphasized that only through conscious actions and organization could improvements be made in rural living conditions and an increase in its significance within the national economy be achieved.Dwudziestolecie międzywojenne to okres intensywnych przemian społecznych, gospodarczych i politycznych w Polsce, w tym także na terenach pozamiejskich, a prasa lubelska odgrywała istotną rolę w kształtowaniu obrazu wsi i życia jej mieszkańców. Artykuły z tamtego czasu ukazywały wieś jako przestrzeń pełną sprzeczności: z jednej strony naznaczoną biedą, zacofaniem i nierównościami, z drugiej – jako miejsce dynamicznych zmian, rosnącej świadomości i dążeń do modernizacji. Niejednorodność przekazu wynikała przede wszystkim z różnic ideologicznych pomiędzy poszczególnymi tytułami. Podczas gdy gazety lewicowe i ludowe eksponowały trudności społeczno-ekonomiczne, konserwatywna i katolicka prasa podkreślała moralność, religijność i patriotyzm chłopów. Niezależnie od linii politycznej, wieś pozostawała istotnym tematem publicystycznym, a jej rozwój oraz problemy stanowiły ważny element debaty publicznej. Artykuły analizujące sytuację gospodarczą i społeczną Lubelszczyzny w latach trzydziestych XX w. wskazują na szereg wyzwań, przed którymi stanęli rolnicy. Kryzys gospodarczy, słabość organizacji spółdzielczych, nierówności dochodowe oraz brak inteligencji na wsi to kluczowe w przekonaniu ich autorów czynniki hamujące rozwój wsi. Jednocześnie autorzy tekstów dostrzegają szanse na poprawę sytuacji poprzez rozwój spółdzielczości, edukację oraz aktywniejszy udział rolników w polityce i zarządzaniu gospodarką wiejską. Podkreślają, że tylko poprzez świadome działania i organizację można doprowadzić do poprawy warunków życia na wsi oraz zwiększenia jej znaczenia w gospodarce narodowej