Równowaga między wolnym handlem a ochroną zdrowia. Wyzwania systemu Światowej Organizacji Handlu w kontekście handlu lekami

The role of the World Trade Organization (WTO) essentially boils down to regulating trade, but in the face of growing cross-border health challenges, such as infectious diseases, we are witnessing an expansion of the WTO’s scope of influence into matters in other branches of law. The COVID-19 pandemic exposed the WTO’s structural weaknesses in responding to global health crises. The paper addresses the issue of trade in medicines within the WTO, focusing on the legal framework currently in effect, its operation in practice, and the challenges arising out of the need to ensure global access to medicines. It primarily analyses the Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPS), including the flexibilities, and the Doha Declaration, which aimed to reconcile the protection of intellectual property rights with the exercise of the right to health. It also assesses recent initiatives aimed at the reform of the WTO system in the context of cross-border threats. The article demonstrates that a more flexible approach to interpreting WTO rules is needed, taking into account the importance of public health. It also concludes with de lege ferenda proposals on the need to strengthen synergies between the international trade system and the exercise of the right to health. The article is of a scientific and research character. The issues presented have an international impact. The paper can be of cognitive value for both scientific and practical spheres.Zasadniczo rola Światowej Organizacji Handlu (WTO – World Trade Organization) ogranicza się do regulowania handlu, ale w obliczu rosnących wyzwań zdrowotnych o charakterze transgranicznym, takich jak choroby zakaźne, jesteśmy świadkami rozszerzania zakresu oddziaływania WTO na sprawy z innych dziedzin prawa. Pandemia COVID-19 ujawniła strukturalne słabości WTO w reagowaniu na globalne kryzysy zdrowotne. W artykule omówiono problematykę handlu lekami w ramach WTO, koncentrując się na obowiązujących ramach prawnych, ich praktycznym funkcjonowaniu oraz wyzwaniach wynikających z potrzeby zapewnienia globalnego dostępu do leków. Analizie poddano przede wszystkim Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS), w tym klauzule elastyczności oraz Deklarację z Doha, które miały na celu pogodzenie ochrony praw własności intelektualnej z realizacją prawa do zdrowia. Ocenie poddano również najnowsze inicjatywy mające na celu reformę systemu WTO w kontekście zagrożeń transgranicznych. Rozważania prowadzą do wniosku, że konieczne jest bardziej elastyczne podejście do interpretacji zasad WTO, uwzględniające znaczenie zdrowia publicznego. W konkluzji sformułowano także postulaty de lege ferenda dotyczące konieczności wzmocnienia synergii między systemem handlu międzynarodowego a realizacją prawa do zdrowia. Artykuł ma charakter naukowo-badawczy. Przedstawiona problematyka ma zasięg międzynarodowy. Artykuł może mieć wartość poznawczą zarówno dla nauki, jak i dla praktyki

Terminy zawite w ujęciu Profesora Jana Gwiazdomorskiego. Analiza historyczno-dogmatyczna

This article revisits Professor Jan Gwiazdomorski’s reflections on preclusive time limits, formulated many years ago but still of considerable importance for the development of Polish civil law. The Professor’s conception not only shaped the contours of the Civil Code but also continues to reverberate in current doctrinal approaches and in the challenges now facing the legislator. The author situates these ideas in their historical setting, underlines the contrasts between limitation of actions and preclusion, and underscores the need for re-codifying the institution. These reflections are placed within the context of contemporary developments in civil law and framed by Professor Gwiazdomorski’s intellectual legacy. By combining an assessment of current statutory provisions and doctrinal interpretations with an analysis of historical solutions, the author evaluates the rationality and practical utility of existing Civil Code regulations while also identifying a prospective reform orientation. In this historical and dogmatic take on preclusive time limits, Professor Gwiazdomorski’s original views, code-related solutions, and proposals to modify them are set against the positions of contemporary scholars. The aim is to provide a broader and more nuanced picture of preclusive time limits and to highlight the institution’s role within the practice of civil law in Poland.W artykule powrócono do refleksji Profesora Jana Gwiazdomorskiego na temat terminów zawitych, sformułowanych wiele lat temu, ale wciąż mających istotne znaczenie dla rozwoju polskiego prawa cywilnego. Koncepcja Profesora nie tylko ukształtowała zarys Kodeksu cywilnego, ale również nadal znajduje odzwierciedlenie we współczesnych ujęciach doktrynalnych i wyzwaniach stojących przed ustawodawcą. Autor omawia tło historyczne, niektóre różnice między przedawnieniem i prekluzją, a także potrzebę ponownej kodyfikacji tej instytucji. Refleksje te osadzone są w kontekście współczesnych przemian prawa cywilnego na kanwie rozważań Profesora Gwiazdomorskiego. Łącząc ocenę aktualnych przepisów prawa i poglądy doktryny z analizą rozwiązań historycznych, autor ocenia racjonalność i celowość obecnych przepisów Kodeksu cywilnego, a także wskazuje na kierunek ewentualnych reform. W dokonanej analizie historyczno-dogmatycznej terminów zawitych autor bada poglądy Profesora Gwiazdomorskiego, rozwiązania kodeksowe oraz pomysły na ich modyfikację, zestawiając je ze stanowiskiem współczesnej doktryny. Celem jest przedstawienie szerszego i bardziej szczegółowego obrazu terminów zawitych oraz podkreślenie roli tej instytucji dla praktyki stosowania prawa cywilnego w Polsce

Program "Pegasus" to legalny środek techniczny stosowany w czasie kontroli operacyjnej - Glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 11 maja 2023 r. II AKa 480/21

The author critically evaluates the position of the Court of Appeal in Wrocław expressed in the judgment of 11 May 2023 (II AKa 480/21), in which the Court deemed the use of technical measures resembling the Pegasus software in operational surveillance as illegal. The author arguesthat police legislation (including the Act on the Central Anti-Corruption Bureau) does not impose any limitations regarding the types of technical measures used. He concurs with the position of the Constitutional Tribunal that the technical measures employed in operational surveillance must bebased on the latest technologies enabling the acquisition and recording of information.Autor krytycznie ocenia stanowisko Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 11 maja 2023 r. sygn. akt: II AKa 480/21, w którym Sąd uznaje za nielegalne stosowanie w ramach kontroli operacyjnej środków techniki o cechach programu Pegasus. Autor stoi na stanowisku, że ustawodawstwo policyjne (w tym ustawa o CBA) nie wprowadza żadnych ograniczeń w zakresie środków techniki. Autor zgadza się z prezentowanym przez Trybunał Konstytucyjny stanowiskiem, że środki techniki stosowane w ramach kontroli operacyjnej muszą być oparte na najnowszych technologiach pozwalających na pozyskiwanie i utrwalanie informacji.

O tak zwanej nieważności na żądanie konsumenta

The article, conceived as a research study, explores the entitlement, developed in case law on consumer protection, that makes the invalidity of a contract contingent on the consumer’s will, and the way it reshapes the very notion of invalidity as a legal sanction. The research problem addresses the evolution of traditional civil law institutions, in particular the sanction of invalidity of a legal act and the interpretation of a declaration of intent. The article seeks to determine whether this entitlement calls for a subjective interpretation of the consumer’s declaration of intent in consumer contracts, and whether it compels a rethinking of the concept of the legal act itself. The inquiry is made within both the national and the European Union contexts, since it covers issues grounded in EU law. The article aspires to enrich scholarship by engaging with a topical theoretical question and to inform practice in light of the rich body of case law on consumer matters.Artykuł ma charakter naukowo-badawczy. Autor omawia wpływ wypracowanego w orzecznictwie w sprawach konsumenckich uprawnienia uzależniającego nieważność umowy od woli konsumenta na cechy sankcji nieważności czynności prawnej. Problem badawczy dotyczy rozwoju tradycyjnych instytucji prawa cywilnego: sankcji nieważności czynności prawnej oraz wykładni oświadczenia woli. Celem jest określenie, czy omawiane uprawnienie powoduje wymóg subiektywnej wykładni oświadczenia woli konsumenta w umowie konsumenckiej i czy w związku z tym wymagana jest korektura pojęcia czynności prawnej. Badanie ma zasięg krajowy i unijny, gdyż dotyczy problematyki wynikającej z prawa Unii Europejskiej. Artykuł ma wartość poznawczą zarówno dla nauki, dotyczy bowiem aktualnego problemu teoretycznoprawnego, jak i dla praktyki, ze względu na liczne orzecznictwo w sprawach konsumenckich

Decentralised Autonomous Organisation (DAO) Business Model

Theoretical background: In general, authors claim that the business model for any human-beings organisation defines who and how creates values in a socio-economic context. Taking into account the organisational theories presented in literature, authors notice a variety of definitions and components of business models. In addition, values in the business models have different interpretations. By definition, decentralised autonomous organisation (DAO) is using the Blockchain 2.0 technology, which strongly supports its internal operational management, change of attitude towards organisation members’ identification, and controlling internal activities.Purpose of the article: Construction of the Decentralised Autonomous Organisation (DAO) business model for determining DAO strategic development is the main purpose of this study. The authors aim to provide their own proposal of business model, as well as the identification of DAO business model components. The authors expand the DAO business model canvas, and beyond variables included in Osterwalder’s model, and consider some other important DAO features by example of TalentDAO case study. Research methods: The authors have focused on surveys of the management science literature in some popular repositories. Beyond that, they have added a DAO case study. They have done descriptive analysis of publications on business models and DAO business models. The authors applied the case study approach, because they argue that each DAO is different and taking into account suggestions provided by practitioners, the exploratory case study method is the best method to reveal idiosyncrasy of business organisation as well as applicability of theoretical business models for practice of DAO management.Main findings: Through the literature surveys, authors concluded that selected theories in science of management are fundamental for DAO construction and applicable for development of business models. Although the reviewed models are various, they have many common features and allow constructing the authors’ model of DAO business, which is an extension of Osterwalder Business Model Canvas. The authors characterised DAO partners, customers, values, resources, and activities. The authors discussed constraints and risks of DAO activities as well as the applied methods of coordination and control. The authors claim that DAO supports decentralized decision-making and intra-organizational trust intensification. They argue that the case study on DAO business model is an exemplification, which can be useful for development of other similar DAOs.

Możliwość wykorzystania sztucznej inteligencji w procesie tworzenia kryminalistycznych portretów pamięciowych

The article aims to present the latest technological achievements in the context of the possibility of their use in supporting detection activities carried out by law enforcement authorities. The dynamic development of exact sciences, including computer science, is one of the determinants of the pace and direction of development of forensic science. It has a direct impact, i.a., on the rules of making a composite sketch of an unknown perpetrator of the crime, an art known since ancient times. Through a review of the recent literature, the author aims to present the possibilities of using artificial intelligence (AI) in the process of creating a visual representation of the body, and in particular the appearance of the face, of an unknown perpetrator. Moreover, the article attempts to precisely determine the legal nature of the act of making a composite sketch.W artykule podjęto próbę przedstawienia najnowocześniejszych zdobyczy techniki w kontekście możliwości ich wykorzystania we wspieraniu działań wykrywczych prowadzonych przez organy ścigania. Dynamiczny rozwój nauk ścisłych, w tym informatyki, jest jedną z determinant tempa i kierunku rozwoju kryminalistyki. Ma on m.in. bezpośredni wpływ na zasady sporządzania znanego od czasów starożytnych portretu pamięciowego nieznanego sprawcy przestępstwa. Autor poprzez przegląd najnowszej literatury dąży do zaprezentowania możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji (AI) w procesie kreowania wizualnego przedstawienia sylwetki, a w szczególności wyglądu twarzy nieznanego sprawcy przestępstwa. Ponadto celem artykułu jest próba precyzyjnego ustalenia charakteru prawnego czynności sporządzania portretu pamięciowego

Obraz Węgier i prezydencji węgierskiej w Radzie Unii Europejskiej (1 VII 2024 – 31 XII 2024) na łamach hiszpańskiego dziennika „ABC”

The aim of this article is to assess the extent to which the Hungarian Presidency, held by Budapest during the second half of 2024, contributed to increased interest in the country from Spain, one of the largest countries in the European Union. The theoretical inspiration for this approach is Nicolas Spykman’s Rimland theory, with its central thesis of the unique importance of spatial edges in relation to geographical centers. The choice of Spain as a point of reference for Hungary is further supported by historical arguments and pragmatic considerations. This analysis focuses on three aspects: 1/ Hungary and European affairs; 2/ Hungary and the foreign policy of the European Union; and 3/ The overall image of Hungary in “ABC” during its Presidency of the Council of the EU. The quantitative and qualitative analysis of the materials presented by the Spaniards in the “ABC” daily leads to the conclusion that the Hungarian Presidency of the Council of the European Union significantly contributed to the Spanish interest in this Danube country.Celem artykułu jest dokonanie oceny, na ile prezydencja węgierska, sprawowana przez Budapeszt w okresie drugiego półrocza 2024 roku przyczyniła się do zwiększenia zainteresowania tym krajem ze strony Hiszpanii, jednego z największych państw Unii Europejskiej. Teoretyczną inspiracją dla ujęcia tematu pozostaje teoria Rimlandu Nicolasa Spykmana z jej naczelną tezą o wyjątkowym znaczeniu przestrzennych obrzeży w stosunku do geograficznych centrów. Wybór Hiszpanii jako punktu odniesienie dla Węgier posiada dodatkowo swoje umocowanie w argumentacji historycznej i przesłankach pragmatycznych. Przedmiotowa analiza koncentruje się na trzech aspektach: 1/ Węgry a problematyka europejska. 2/ Węgry a polityka zagraniczna Unii Europejskiej oraz 3/ Ogólny wizerunek Węgier na łamach „ABC” w okresie sprawowania prezydencji w Radzie UE. Analiza ilościowa i jakościowa materiałów przedstawionych przez Hiszpanów na łamach dziennika „ABC” skłania do wniosku, iż przewodnictwo Węgier w Radzie Unii Europejskiej znacznie przyczyniło się do zainteresowania Hiszpanów tym naddunajskim państwem

Rumuńskie służby specjalne w obliczu zagrożeń hybrydowych ze strony Federacji Rosyjskiej – uwarunkowania i wybrane przejawy aktualnej aktywności

The aim of the article is a critically reflection on the contemporary role of Romania’s special services – as an important country on NATO’s eastern flank and a member of the EU – in responding to hostile Russian hybrid actions, especially those undertaken during the war in Ukraine. The place of such actions in the overall Russian policy and the special conditions present in the case of Romania were taken into account. The analysis is based on selected cases, allowing to show the most typical or particularly important events and mechanisms.Celem artykułu jest krytyczna refleksja na temat współczesnej roli służb specjalnych Rumunii – jako ważnego państwa wschodniej flanki NATO i członka UE – w zakresie reagowania na wrogie działania rosyjskie o charakterze hybrydowym, zwłaszcza te podejmowane w czasie trwania wojny w Ukrainie. Uwzględniono miejsce takich działań w całokształcie polityki rosyjskiej oraz szczególne uwarunkowania występujące w przypadku Rumunii. Analizę oparto na wybranych kazusach, umożliwiających pokazanie najbardziej typowych lub szczególnie istotnych zdarzeń oraz mechanizmów

The Impact of Regional Transformation on Tax Revenue of Municipalities in the Silesian Voivodeship: An Attempt to Develop a Model

Theoretical background: Numerous theoretical analyses have examined the issue of municipalities’ capacity to generate their own revenue (referred to as revenue potential or financial independence) or, more broadly, the assessment of municipal financial management (understood as financial autonomy or fiscal stability). However, empirical studies focusing on the impact of specific factors on these processes are relatively rare.Purpose of the article: The purpose of the article is to identify factors describing regional transformation and to develop a model explaining their impact on the tax revenue of municipalities  in the Silesian Voivodeship, using personal income tax revenue as an example.Research methods: An in-depth literature review was conducted to identify and systematize factors describing regional transformation. The research employed panel regression with random effects to determine the impact of selected factors describing regional transformation on personal income tax revenue in the municipalities of the Silesian Voivodeship. The factors describing regional transformation were categorized into social, economic, and environmental-spatial dimensions. The study ultimately utilized indicators representing the influence of selected factors, considering their data availability and quality, as well as the need to maintain their independence as explanatory variables in the model. As a result, a model was developed to explain the relationship between changes in personal income tax revenue and changes in population size, as well as the number of unemployed individuals. The study covered 49 urban municipalities (including cities with county rights) in the Silesian Voivodeship from 2012 to 2022.Main findings: The developed model made it possible to assess the sensitivity of changes in personal income tax revenue to changes in population size and the number of unemployed individuals in the Silesian Voivodeship. Additionally, the model provided insights into the extent to which these factors explain changes in personal income tax revenue, offering a foundation for further research on the impact of regional transformation on the tax revenue of local government units. The attempt to develop the model also led to recommendations for improving data collection, facilitating more effective monitoring of regional transformation.

Standard dowodu co do wykazania wiedzy o używaniu późniejszego znaku towarowego koniecznej do powołania się na przyzwolenie (tolerowanie) tego znaku – glosa do wyroku Sądu UE z dnia 6 listopada 2024 r., T 136/23

The judgment concerns a practically important issue in the form of the standard of proof for demonstrating knowledge of the use of a later trademark by the owner of an earlier trademark, which is one of the prerequisites for acquiescence, which excludes the possibility of invalidating the later trademark and, currently, also prohibiting its use. The judgment sets a high threshold, confirming that presumptions and assumptions in this regard are inadmissible, as is reliance on the duty to know about the later mark. This conclusion should generally be approved, but this does not mean that inferring knowledge of the use of the later mark from circumstantial evidence is inadmissible. This possibility exists, but the awareness of the use of the later mark on the part of the owner of the earlier trademark must be beyond doubt. This needs to be emphasized because some views expressed in the relevant literature seem to be more liberal in this regard. There are also rulings in which knowledge of the use of the later mark was presumed or it was assumed that the owner of the earlier trademark must have known about such use.Glosowany wyrok dotyczy istotnego praktycznie zagadnienia w postaci standardu dowodu co do wykazania wiedzy o używaniu późniejszego znaku towarowego przez właściciela wcześniejszego znaku towarowego, co jest jedną z przesłanek przyzwolenia (tolerowania), wyłączającego możliwość unieważnienia znaku późniejszego, a obecnie także zakazania jego używania. Wyrok ten ustanawia standard wysoko, potwierdzając, że domniemania i przypuszczenia w tym względzie są niedopuszczalne, tak jak powołanie się na powinność wiedzy o znaku późniejszym. Konkluzję tę należy zasadniczo zaaprobować, co jednak nie oznacza, że wnioskowanie wiedzy o używaniu znaku późniejszego z dowodów pośrednich jest niedopuszczalne. Taka możliwość istnieje, ale świadomość używania znaku późniejszego po stronie właściciela wcześniejszego znaku towarowego nie może budzić żadnych wątpliwości. Wymaga to podkreślenia, ponieważ niektóre poglądy wyrażane w literaturze przedmiotu wydają się w tym względzie być bardziej liberalne. Zdarzają się również orzeczenia, w których wiedzę o używaniu znaku późniejszego domniemywano lub zakładano, że właściciel wcześniejszego znaku towarowego musiał wiedzieć o tym używaniu