[email protected]

Mediatization scholars promised to connect mediatization research with social theory, describe its interplay with other meta-processes, and create a “common theoretically based roof”. Hepp and Couldry state that the concept of logic is unable to do that, yet do not provide for the alternative. The paper argues there is a wide misunderstanding what the concept of logic actually is and what it is bringing to the table. Hepp considers logic in terms of “narrow and reductionist thinking”. Media logic is questioned in terms of its universal validity compared to mathematical or philosophical logic. There are at least two significant problems with this attitude towards logic. First, there is sociological logic. Even the theorists that provide the conceptual background of cultural or constructivist approach to mediatization use the concept of logic: Bourdieu and Elias. While they use the concept of logic to describe the organizing principle of habitus or figuration formations, it is cultural mediatization theorists that reject that. Second, even if media logic is too static or rigid, in times of digitalization and datafication the concept of logic is not institutionalist at all – it is mathematical and philosophical, embodied by digital technology itself, artifical intelligence (logical reasoning), algorithms (logic in software), social bots and automation. The paper argues media logic can help mediatization to become a roof term for media studies

KRAKOWIANKI Dwa tomy „zadumienia”, ale i radości. Refleksje

non

Społeczeństwo polskie wobec innych narodów i grup etnicznych

The text presents some views of Poles on other nations and ethnic minorities, with particular emphasis on xenophobic views present in Polish society, including Ukrainians, Jews, Roma and immigrants. Selected data characterizing the situation of foreigners in Poland as well as statements and actions of politicians resulting from xenophobic premises are presented.W tekście przedstawiono niektóre poglądy Polaków o innych narodach i mniejszościach etnicznych, ze szczególnym uwzględnieniem występujących w społeczeństwie polskim poglądów o charakterze ksenofobicznym dotyczących m.in. Ukraińców, Żydów, Romów i imigrantów. Przedstawiono wybrane dane charakteryzujące sytuację cudzoziemców w Polsce oraz wypowiedzi i działania polityków wynikające z ksenofobicznych przesłanek

Marguerite Yourcenar et le souci du monde

Der Beitrag enthält das Abstract ausschließlich in französischer und englischer Sprache.For Marguerite Yourcenar, the human species is the cause of a new mass extinction caused by the transformation of the ecosphere to the anthroposphere. Not only does her concern for the earth castigate a still segregated conception of ecology – humanity on the one side, everythingelse on the other – she also attacks the source of this evil anthropocentrism: the belief in human exceptionalism, whose intention is to justify philosophically and biologically the superiority of the human species. Faced with predatory behaviour and moral pandemics, Yourcenar criticizes the fallacious presuppositions of such an exalted view of humanity.Pour Marguerite Yourcenar, l’espèce humaine est à la source d’une nouvelle extinction de masse causée par la transformation de l’écosphère en anthroposphère. Son souci du monde fustige une conception toujours ségrégationniste de l’écologie – l’homme d’un côté, tout le reste de l’autre –, qui prône un changement d’attitude de l’homme face à la nature, elle s’attaque à lasource du mal : la thèse de l’exception humaine, qui entend justifier philosophiquement et biologiquement la supériorité de l’espèce. Face aux comportements prédateurs et aux pandémies morales, Yourcenar critique les présupposés fallacieux d’une vision exaltée de l’humanité

Valeur morale du souci du monde dans l’anthropologie yourcenarienne

Der Beitrag enthält das Abstract ausschließlich in französischer und englischer Sprache.Commenting on the ethical dilemma which forces humanity to choose between its survival and the extinction of all resources, an extinction that it has provoked, and yet that only itself can check. Marguerite Yourcenar stresses the moral necessity to judge, to establish an axiological hierarchy that would rank homo sapiens among all other creatures, one that would favour suchcharacters who would be the most intense, the most lucid or the most heroically simple of all. An ethical and conciliatory mission is assigned to Literature: to resist the forces of chaos threatening the order of the world.Face au dilemme éthique qui oblige les hommes à choisir entre leur survie et l’épuisement des ressources qu’ils ont provoqué, mais qu’ils sont les seuls à pouvoir enrayer, Marguerite Yourcenar insiste sur la nécessité morale de juger, de faire un choix, d’établir une échelle de valeurs, une hiérarchie axiologique qui place l’homme au même rang que les autres créatures, qui privilégie les personnages les plus intenses, les plus lucides ou les plus héroïquement simples. La littérature se voit confier une mission éthique et conciliatrice : résister aux forces du chaos qui menace l’ordre du monde.          

Features of Female CEO in Family Firms Toward Sustainable Development – a Grey System Approach

Theoretical background: The paper highlights the underrepresentation of women in CEO positions, particularly in family firms, despite their potential to enhance corporate social responsibility (CSR) and sustainable practices. Female CEOs are shown to prioritise non-financial aspects such as employee well-being, customer satisfaction, and environmental sustainability, which are crucial for long-term business success. The study integrates upper echelons theory, sveral social theories, and socio-emotional wealth (SEW) to explain how female leadership in family firms can drive sustainable development.Purpose of the article: The study explores the role of female CEOs in family firms, focusing on their contributions to sustainable development through social, economic, and environmental dimensions.Research methods: By employing a grey system approach, the research addresses three key questions: which social dimensions of sustainable development are key for female CEOs in family firms, which economic dimensions are prioritised and which environmental dimensions are most relevant?Main findings: The findings reveal that female CEOs in family firms emphasise employee welfare, high-quality products and services, and environmentally-friendly practices, aligning with their communal and empathetic leadership styles

Przeciw stereotypom, czyli jak zrozumieć niepełnosprawność. Studenckie projekty działań edukacyjnych na lekcjach języka polskiego

This article aims to draw attention to selected literary examples that represent the issue of disability, which still arouses extreme feelings and is the subject of numerous discussions. They are the result of stereotypes that function in society and appear in the world of the disabled. The recent literature presents characters struggling with disability in everyday life situations. Anna Sobolewska’s Cell: A Response to Down Syndrome, Katarzyna Ryrych’s My Sister’s Island, Dorota Terakowska’s The Chrysalis, and Magda Papuzińska’s Everything Is Possible can be an irreplaceable source of knowledge about the possibilities and limitations of people with disabilities. This type of literature (including autobiographical writing and reports) often breaks stereotypes about disability as a misfortune or an inability to participate in social life and shows, in addition to deficits or barriers, the strengths in the development of specific people (children and adults). Referring to Polish language education and teacher training, the author suggested that students of teaching majors should read the book Who Stole Tomorrow? Or Why It’s Not Like from the Picture by Olga Ptak and a collection of reportages by Jacek Hołub, with the provocative title So That It Dies Before Me: Stories of Mothers of Disabled Children. These texts constitute a valuable source of knowledge about disability, and may also encourage readers to take a slightly different look at this social group and their loved ones, and at the same time be an important starting point for educational and upbringing activities. The article presents student projects related to the analysis of selected works, which aim to look at the situation of disabled characters and their families, as well as to motivate students to adopt an empathetic attitude and openness towards the problems described therein.Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na wybrane przykłady literackie, które reprezentują problematykę niepełnosprawności, wciąż budzącą skrajne uczucia i stanowiącą przedmiot licznych dyskusji. Są one skutkiem stereotypów, które funkcjonują w społeczeństwie oraz pojawiają się w świecie niepełnosprawnych. Literatura najnowsza prezentuje bohaterów zmagających się z niepełnosprawnością w codziennych sytuacjach życiowych. Książki Anny Sobolewskiej Cela. Odpowiedź na zespół Downa, Katarzyny Ryrych Wyspa mojej siostry, Doroty Terakowskiej Poczwarka oraz Magdy Papuzińskiej Wszystko jest możliwe mogą stanowić niezastąpione źródło wiedzy na temat możliwości i ograniczeń osób z dysfunkcjami. Niejednokrotnie ten typ literatury (w tym pisarstwo autobiograficzne i reportaże) przełamuje stereotypy na temat niepełnosprawności jako nieszczęścia czy niezdolności do uczestnictwa w życiu społecznym oraz ukazuje, oprócz deficytów czy barier, mocne strony w rozwoju konkretnych ludzi (dzieci i dorosłych). Odnosząc się do edukacji polonistycznej i kształcenia nauczycieli, autorka zaproponowała studentom specjalności nauczycielskiej jako lektury omawiane w trakcie zajęć książkę Olgi Ptak Kto ukradł jutro? Czyli dlaczego nie jest jak z obrazka oraz zbiór reportaży Jacka Hołuba, noszący prowokujący tytuł Żeby umarło przede mną. Opowieści matek niepełnosprawnych dzieci. Teksty te stanowią cenne źródło wiedzy na temat niepełnosprawności, a także mogą skłonić czytelników do nieco innego spojrzenia na tę grupę społeczną oraz ich bliskich i jednocześnie być ważnym punktem wyjścia do działań edukacyjno-wychowawczych. W artykule przedstawiono studenckie projekty związane z analizą wybranych utworów, które mają na celu przyjrzenie się sytuacji niepełnosprawnych bohaterów oraz ich rodzin, jak również zmotywowanie uczniów do przyjmowania postawy empatycznej i otwartości wobec opisanych tam problemów

Miejsce faszyzmu w polityce zagranicznej i wewnętrznej Republiki Turcji w dwudziestoleciu międzywojennym

The proclamation of the Republic of Türkiye in October 1923 coincided with the first anniversary of the fascists’ rise to power in Italy. Despite significant differences in their approaches to colonialism and political revisionism, Kemalist Türkiye and Fascist Italy were drawn together by shared ambitions to establish a new order in international relations. During the 1920s, Italy was Türkiye’s main trading partner, and official visits by Foreign Minister Tevfik Rüştü and Prime Minister İsmet Pasha to the Apennine Peninsula reflected the close diplomatic relations between the two states. This rapprochement contributed directly to the interest in fascism within the political circles associated with the Republican People’s Party (CHP). This article explores the role of fascism in foreign and domestic policy of the Republic of Türkiye between 1923 and 1939. The study is based on a qualitative analysis of memoir literature, daily press, archival documents from Turkish state repositories, and academic publications in the Turkish language. The research indicates that Recep Peker, Falih Rıfkı Atay, and Yunus Nadi Abalıoğlu expressed admiration for Fascist Italy, particularly regarding the cult of personality, urban modernisation, public health, industrial development, and youth education. CHP politicians’ reflections on fascism were largely motivated by the efforts to concretise the principles of Kemalism.Proklamacja Republiki Turcji w październiku 1923 roku zbiegła się w czasie z pierwszą rocznicą dojścia faszystów do władzy we Włoszech. Pomimo znaczących różnic w podejściu do kwestii kolonializmu oraz rewizjonizmu politycznego, Turcję kemalistowską i Włochy faszystowskie zbliżyły wspólne ambicje dotyczące stworzenia nowego porządku w stosunkach międzynarodowych. W latach dwudziestych Włochy były głównym partnerem handlowym Turcji, a oficjalne wizyty ministra spraw zagranicznych Tevfika Rüştü oraz premiera İsmeta Paszy na Półwyspie Apenińskim świadczyły o bliskich relacjach dyplomatycznych między państwami. To zbliżenie bezpośrednio przełożyło się na zainteresowanie faszyzmem wśród kręgów politycznych Republikańskiej Partii Ludowej (CHP). W niniejszym artykule dokonano analizy miejsca faszyzmu w polityce zagranicznej oraz wewnętrznej Republiki Turcji w latach 1923–1939. Tekst oparto na jakościowej analizie literatury wspomnieniowej, prasy codziennej, dokumentów udostępnionych w tureckich archiwach państwowych oraz opracowań tureckojęzycznych. Z przeprowadzonej kwerendy wynika, że Recep Peker, Falih Rıfkı Atay oraz Yunus Nadi Abalıoğlu wyrażali pochwałę dla Włoch faszystowskich w zakresie kultu jednostki, modernizacji miast, zdrowia publicznego, rozwoju przemysłowego oraz edukacji młodego społeczeństwa. Poczynione przez polityków CHP obserwacje na temat faszyzmu były w dużej mierze motywowane chęcią skonkretyzowania postulatów kemalizmu

Słuchanie a płeć. Rekonesans badawczy na podstawie diagnozy uczniów szkół podstawowych

The article aims to present a section of empirical research on students’ auditory perception and, consequently, an attempt to determine whether gender influences the level of listening skills. The study was conducted among 210 fourth-grade students of primary schools in Opole (99 girls and 111 boys). The research tool was a teacher’s (non-standardised) listening test in Polish as the native language, which was used to verify the mastery of selected perceptual skills. The test was based on a song and fragments of a radio show and an interview. The research shows that the effectiveness of auditory perception is not dependent on gender. There are no major differences between the listening levels of female and male students because, regardless of gender, the respondents achieved moderate results in the test.Celem artykułu jest prezentacja wycinka badań empirycznych nad percepcją słuchową uczniów, a co za tym idzie próba rozstrzygnięcia, czy płeć wpływa na poziom umiejętności słuchania. Badania przeprowadzono wśród 210 czwartoklasistów opolskich szkół podstawowych (99 dziewcząt i 111 chłopców). Narzędziem badawczym był nauczycielski (niestandaryzowany) test słuchania w języku polskim jako ojczystym, za pomocą którego weryfikowano opanowanie wybranych sprawności percepcyjnych. Test oparto na piosence oraz fragmentach audycji radiowej i wywiadu. Z przeprowadzonych badań wynika, że efektywność percepcji słuchowej nie jest uzależniona od płci. Nie ma większych różnic między poziomem słuchania uczennic i uczniów, ponieważ bez względu na płeć badani uzyskali umiarkowane wyniki w teście

Zachowania zdrowotne dzieci w wieku przedszkolnym w środowisku rodzinnym

Health behaviours of preschool children is a very important element in shaping and consoli­dating the correct habits of a healthy lifestyle. Active attitudes towards health should be shaped in children from an early age. A healthy lifestyle of a child, including proper nutrition, physical activity in the fresh air, proper hygiene, and an appropriate amount of sleep are important factors in the pro­per development of a child, their health and well-being. Habits established during this period have a decisive influence on the later lifestyle of an adult. During classes conducted in preschool, there are many opportunities and situations in which it is possible to shape active attitudes of children to­wards their own health. But a special role in shaping healthy behaviour falls to parents. The aim of the study was to determine the status of health behaviours of children in the family environment. The survey involved 197 parents of 5- and 6-year-old children from selected kindergartens in the cities of Bielsk Podlaski and Siedlce. Attention was paid to habits such as healthy eating, sleep, per­sonal hygiene, follow-up visits to a specialist doctor, mental health and physical activity. Research has shown that, in general, children’s health behaviours are pro-health, but there is a group of chil­dren who exhibit anti-health behaviours. Therefore, health education of parents becomes necessary.Zachowania zdrowotne dzieci w wieku przedszkolnym stanowią bardzo ważny element w kształ­towaniu i utrwalaniu prawidłowych nawyków zdrowego stylu życia. Już od najmłodszych lat powinno się kształtować u dzieci czynne postawy wobec zdrowia. Zdrowy styl życia dziecka, a w tym: prawi­dłowe żywienie, aktywność fizyczna na świeżym powietrzu, właściwa higiena, odpowiednia długość snu, są istotnymi czynnikami prawidłowego rozwoju dziecka, jego zdrowia i samopoczucia. Utrwa­lone w tym okresie przyzwyczajenia i nawyki mają decydujący wpływ na późniejszy styl życia do­rosłego już człowieka. Podczas zajęć prowadzonych w przedszkolu występuje wiele okazji i sytu­acji, w których możliwe jest kształtowanie czynnych postaw dzieci wobec własnego zdrowia. Jednak szczególna rola w kształtowaniu zdrowych zachowań przypada rodzicom. Celem badań było ustalenie stanu zachowań zdrowotnych dzieci w środowisku rodzinnym. W badaniu ankietowym udział wzięło 197 rodziców dzieci 5- i 6-letnich z wybranych przedszkoli na terenie miasta Bielsk Podlaski i Siedlce. Uwagę zwrócono na takie aspekty, jak: zdrowe żywienie, sen, higiena osobista, wizyty kontrolne u le­karza specjalisty, zdrowie psychiczne i aktywność fizyczna. Badania wykazały, że ogólnie zachowania zdrowotne dzieci są prozdrowotne, jednak istnieje grupa dzieci, która przejawia zachowania antyzdro­wotne. Konieczna staje się tu zatem edukacja zdrowotna rodziców