DETERMINATION OF THE CHROMATOGRAPHIC IONIZATION CONSTANT VALUE OF THE POPULAR DIURETIC DRUG HYDROCLOROTHIAZIDE POPÜLER DİÜRETİK İLAÇ HİDROKLOROTİAZİDİN KROMATOGRAFİK İYONLAŞMA SABİTİ DEĞERİNİN BELİRLENMESİ

Objective: Hydrochlorothiazide is a drug that lowers blood pressure by decreasing Na+ and Cllevels while increasing the rate and volume of urine excretion. This drug is used alone or in combination with other antihypertensive medications. However, the action mechanism of such an important drug is unknown, and in the literature, there is only one study on the value of the ionization constant of the compound in hydroorganic systems and no study on the value of the ionization constant of the compound in water. Therefore, in this study, an attempt was made to determine the ionization constant of hydrochlorothiazide in various binary acetonitrile-water mixtures and to determine the ionization constant of hydrochlorothiazide in water by using these values through various extrapolation methods. Material and Method: The ionization constant of hydrochlorothiazide was determined in a binary mixture of 11%, 13%, and 15% (v/v) acetonitrile and water at 30oC, a flow rate of 1 ml/min, and an X Terra C18 column. To determine the ionization constant of hydrochlorothiazide, the pH retention relationship was evaluated using the linear solvation energy relationship (LSER) model. To determine the ionization constant values in water, the data obtained from the LSER model were evaluated using the Yasuda-Shedlowsky method and the mole fraction- sspKa method. Result and Discussion: The agreement between the thermodynamic wwpKa1 values calculated by the two methods is remarkable and consistent with those found in the literature for the organic solvent-water environment. Considering this information, the accuracy and reproducibility of the determined wwpKa1value of hydrochlorothiazide becomes clear. Moreover, the determined values are the first thermodynamic wwpKa1data in the literature obtained by any analytical method for hydrochlorothiazide

Three-dimensional evaluation of the nasolacrimal duct and maxillary sinus ostium in patients with cleft lip and palate

Objective: Cleft lip and/or palate (CLP) is one of the most common congenital craniofacial anomalies. Individuals with CLP experience numerous problems including lack of nutrition, impaired speech, hearing loss, obstruction of nasolacrimal duct, poor dentition and facial morphology, and sinusitis. This study aimed to compare the nasolacrimal canal morphometry (nasolacrimal duct [NLD]), maxillary sinus ostium (MSO) localization, and presence of the accessory maxillary ostium (AMO) in patients with unilateral or bilateral CLP with healthy controls. Materials and Methods: The transversal and anteroposterior diameters and the length of the NLD were measured in 33 patients with unilateral CLP and 30 patients with bilateral CLP using cone-beam computed tomography. There were 16 (53.3%) males and 14 females (46.7%) in the bilateral CLP group and 18 males and 15 females in the unilateral CLP group. The mean ages of the patients were 17.36 ± 5.27 in patients with unilateral CLP and 18.6 ± 5.66 in patients with bilateral CLP. The anteroposterior location of the MSO and AMO was evaluated. Results: The transversal (P = 0.003) and anteroposterior (P = 0.002) diameters of NLD were found to be significantly different between the patients with bilateral CLP and the control group. The NLD length was found to be significantly different between the control group and the affected sides in the unilateral CLP group (P = 0.02). The MSO was found more in the middle region in the control group compared to the unilateral CLP group (P = 0.004). The AMO was found in 66.7% of the patients with bilateral CLP and 62.1% of the patients with unilateral CLP. The AMO was found more in the control group than in the bilateral CLP group (P = 0.01). Conclusions: Cleft lip and palate is an anomaly that can affect both the diameter and the length of the NLD and MSO localization

Hafif düzey zihinsel engelli bireylerin ve ebeveynlerinin evlilik pratikleri üzerine nitel bir araştırma = A qualitative research on marriage practices of individuals with mild mental disabilities and their parents /

Türkiye'de ve tüm dünyada engellilik önemli bir toplumsal olgudur. Dünya genelinde engelli bireyler nüfusun büyük bir çoğunluğunu oluşturmaktadır. Engel türlerine göre bakıldığı zaman zihinsel engelli bireyler diğer engel türlerine kıyasla toplumsal alandan daha izole bir yaşam sürmekte ve daha fazla dışlanmaya maruz kalmaktadır. Bununla beraber hafif düzeyde zihinsel engelli bireylerin engellerinin erken teşhis edilmesi diğer engel türlerine kıyasla çok daha geç gerçekleşir. Hafif düzeyde zihinsel engelli bireyler ile yapılan görüşmelerden elde edilen verilere göre engellerinin dışarıdan anlaşılmaması nedeni ile diğer engel türüne sahip olan bireylere kıyasla daha kolay toplumsal kabul görmüş ve sosyalleşme alanlarında daha fazla yer alabilmişlerdir. Bu çalışmada hafif düzeyde zihinsel engeli bulunan bireylerin ve ailelerinin evlilik ve aile pratikleri üzerinde durulmuştur. Bu bireylerin evliliği algılama biçimleri, evliliğin gerektirdiği sorumlulukları ve beklentileri algılamaları ve uygulamaları, yasal anlamda evlilik hakları bulunmayan bireylerin nasıl evlendikleri ve bu yasal olmayan durumun nasıl meşrulaştırıldığı üzerinde durulmuştur. Çalışma yapılırken bireylerin daha çok toplumsal dışlanma ve damgalanma durumları ele alındığı için Goffman'ın damgalama teorisi merkezinde konu ele alınmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler : Aile, Evlilik, Aile Pratikleri, Evlilik Ritüelleri, Hafif Düzeyde Zihinsel Engelli Birey, Damgalama.Disability is an important social phenomenon in Turkey and all over the World. People with disabilities make up the majority of the population worldwide. when viewed according to disability types, individuals with mental disabilities lead a more isolated life from the social sphere anda re-exposed to more exclusion compared to other disability types. Individuals with mild mental disabilities were more easily accepted by society and were more involved in socialization areas compared to other individuals with mental disabilities. In this study, the marriage and family practices of individuals with mild intellectual disability and their families are emphasized. The way these individuals perceive marriage, their perceptions and practices of the responsibilities and expectations required by marriage, how individuals who do not have the legal right to marry get married and how this illegal situation is legitimized are emphasized. Since the social exclusion and stigmatization of individuals are mostly discussed during the study, the subject has been tried to be discussed with Goffman's stigmatization theory. Keywords : Family, Marriage, Family Practices, Marriage Rituals, Mild Intellectual Disability, Stamping.Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı, 2023.Kaynakça var.Türkiye'de ve tüm dünyada engellilik önemli bir toplumsal olgudur. Dünya genelinde engelli bireyler nüfusun büyük bir çoğunluğunu oluşturmaktadır. Engel türlerine göre bakıldığı zaman zihinsel engelli bireyler diğer engel türlerine kıyasla toplumsal alandan daha izole bir yaşam sürmekte ve daha fazla dışlanmaya maruz kalmaktadır. Bununla beraber hafif düzeyde zihinsel engelli bireylerin engellerinin erken teşhis edilmesi diğer engel türlerine kıyasla çok daha geç gerçekleşir. Hafif düzeyde zihinsel engelli bireyler ile yapılan görüşmelerden elde edilen verilere göre engellerinin dışarıdan anlaşılmaması nedeni ile diğer engel türüne sahip olan bireylere kıyasla daha kolay toplumsal kabul görmüş ve sosyalleşme alanlarında daha fazla yer alabilmişlerdir. Bu çalışmada hafif düzeyde zihinsel engeli bulunan bireylerin ve ailelerinin evlilik ve aile pratikleri üzerinde durulmuştur. Bu bireylerin evliliği algılama biçimleri, evliliğin gerektirdiği sorumlulukları ve beklentileri algılamaları ve uygulamaları, yasal anlamda evlilik hakları bulunmayan bireylerin nasıl evlendikleri ve bu yasal olmayan durumun nasıl meşrulaştırıldığı üzerinde durulmuştur. Çalışma yapılırken bireylerin daha çok toplumsal dışlanma ve damgalanma durumları ele alındığı için Goffman'ın damgalama teorisi merkezinde konu ele alınmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler : Aile, Evlilik, Aile Pratikleri, Evlilik Ritüelleri, Hafif Düzeyde Zihinsel Engelli Birey, Damgalama.Disability is an important social phenomenon in Turkey and all over the World. People with disabilities make up the majority of the population worldwide. when viewed according to disability types, individuals with mental disabilities lead a more isolated life from the social sphere anda re-exposed to more exclusion compared to other disability types. Individuals with mild mental disabilities were more easily accepted by society and were more involved in socialization areas compared to other individuals with mental disabilities. In this study, the marriage and family practices of individuals with mild intellectual disability and their families are emphasized. The way these individuals perceive marriage, their perceptions and practices of the responsibilities and expectations required by marriage, how individuals who do not have the legal right to marry get married and how this illegal situation is legitimized are emphasized. Since the social exclusion and stigmatization of individuals are mostly discussed during the study, the subject has been tried to be discussed with Goffman's stigmatization theory. Keywords : Family, Marriage, Family Practices, Marriage Rituals, Mild Intellectual Disability, Stamping

CVD22: Explainable artificial intelligence determination of the relationship of troponin to D-Dimer, mortality, and CK-MB in COVID-19 patients

Background and purpose: COVID-19, which emerged in Wuhan (China), is one of the deadliest and fastest-spreading pandemics as of the end of 2019. According to the World Health Organization (WHO), there are more than 100 million infectious cases worldwide. Therefore, research models are crucial for managing the pandemic scenario. However, because the behavior of this epidemic is so complex and difficult to understand, an effective model must not only produce accurate predictive results but must also have a clear explanation that enables human experts to act proactively. For this reason, an innovative study has been planned to diagnose Troponin levels in the COVID-19 process with explainable white box algorithms to reach a clear explanation. Methods: Using the pandemic data provided by Erzurum Training and Research Hospital (decision number: 2022/13-145), an interpretable explanation of Troponin data was provided in the COVID-19 process with SHApley Additive exPlanations (SHAP) algorithms. Five machine learning (ML) algorithms were developed. Model performances were determined based on training, test accuracies, precision, F1-score, recall, and AUC (Area Under the Curve) values. Feature importance was estimated according to Shapley values by applying the SHApley Additive exPlanations (SHAP) method to the model with high accuracy. The model created with Streamlit v.3.9 was integrated into the interface with the name CVD22. Results: Among the five-machine learning (ML) models created with pandemic data, the best model was selected with the values of 1.0, 0.83, 0.86, 0.83, 0.80, and 0.91 in train and test accuracy, precision, F1-score, recall, and AUC values, respectively. As a result of feature selection and SHApley Additive exPlanations (SHAP) algorithms applied to the XGBoost model, it was determined that DDimer mean, mortality, CKMB (creatine kinase myocardial band), and Glucose were the features with the highest importance over the model estimation. Conclusions: Recent advances in new explainable artificial intelligence (XAI) models have successfully made it possible to predict the future using large historical datasets. Therefore, throughout the ongoing pandemic, CVD22 (https://cvd22covid.streamlitapp.com/) can be used as a guide to help authorities or medical professionals make the best decisions quickly

Çekal abrazyon modelinde lodoksamidin peritoneal adezyon ve anti-oksidan düzeyleri üzerine etkisi = Effect of lodoxamide on peritoneal adhesion and antioxidant levels in a cecal abrasion model /

Abdominal cerrahi sonrasında gelişen adezyonlar, neden oldukları problemler nedeniyle günümüzdeki önemini korumaktadır. Mast hücre aktivasyonu, adezyon gelişiminde rol oynayan önemli etkenlerden biridir. Bu aktivasyonun önlenmesi ile adezyon gelişiminin azaltılabileceğini düşünerek güçlü bir mast hücre stabilizatörü olan Lodoksamid‘in yapışıklık ve anti-oksidan düzeyleri üzerine etkisini araştırmayı planladık.Bu çalışmada 30 adet Wistar Albino cinsi erkek sıçan, 3 gruba ayrıldı. Birinci gruba sadece laparotomi, 2. gruba laparotomi ve çekal abrazyon, 3. gruba ise laparotomi yapılıp çekal abrazyon yapılmadan önce Lodoksomid verilerek 15 dk. beklendikten sonra abrazyon oluşturuldu. Postoperatif 7. günde tüm ratlar sakrifiye edilerek gelişen adezyonlar evrelendirildi. Tüm ratlardan peritoneal örnekler alınarak rat spesifik t-PA-1, PAI-1 ve MDA, SOD, GSH-Px, KAT çalışıldı. Mikroskopik olarak fibrozis ve inflamasyon skorlaması yapıldı.Evans skoru ile karşılaştırıldığında tüm gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki mevcut idi. Adezyon skorları; Lodoksamid grubunda, abrazyon grubundan daha düşük idi. Gruplar arasında t-PA, PAI-1, t-PA/PAI-1 değerleri açısından istatiksel açıdan anlamlı ilişki saptanmadı. Tüm gruplar arasında fibrozis ve enflamasyon açısından anlamlı ilişki mevcut idi. GSH-Px düzeyleri açısından Lodoksamid ile kontrol grubu arasındaki farkın istatiksel açıdan anlamlı olduğu saptandı. KAT düzeyleri açısından da kontrol ile abrazyon grubu arasında istatiksel açıdan anlamlı fark saptandı.Lodoksamidin, PPA oluşmasında en önemli başlangıç basamaklarından birisi olan mast hücre aktivasyonlarının önlenmesinin adezyon oluşumunu makroskopik ve mikroskobik istatistiksel olarak anlamı düzeyde azalttığı, tüm parametreleri istatistiksel olarak anlamlı olmasa da oksidatif stresi azalttığı, enflamasyonu baskılamak suretiyle anti oksidan düzeylerini değiştirdiği saptandı. Bu etkiyi, fibrinolitik sistem üzerinden daha ziyade oksidatif stresi azaltarak ve direkt fibroblastları etkileyerek oluşturduğu ön görüsüne varıldı. Anahtar Kelimeler : Antioksidan, çekal abrazyon modeli, lodoksamid, mast hücre stabilizatörü, peritoneal adezyonAdhesions following abdominal surgery remain significant because of the problems they may cause. Mast cell activation is one of the important factors in the development of adhesions. We designed a study of the effect of lodoxamide, a potent mast cell stabilizer, on adhesion and the levels of antioxydant substances, to explore the hypothesis that impairing mast cell activation may reduce the formation of adhesions.The study used 30 male albino Wistar rats, ditributed into three groups. Group 1 underwent laparatomy only, while Group 2 animals had laparatomy and cecal abrasion and those in Group 3 received lodoxamide 15 minutes prior to laparatomy and cecal abrasion. All animals were sacrificed on postoperative day 7 and their adhesions were staged. Rat-specific tissue plasminogen activator (t-PA-1), plasminogen activator inhibitor-1 (PAI-1), malone dialdehyde (MDA), superoxide dismutase (SOD), glutathione peroxidase (GSH-Px), and catalase levels were determined in peritoneal samples taken from all animals. The degree of fibrosis and inflammation in these samples was graded by microscopic examination.Comparison of Evans‘ scores resulted in significant differences among the groups. Adhesion scores were lower in the lodoxamide group than in Group 2. No statistically significant differences could be found between the groups for t-PA, PAI-1, t-PA/PAI-1 values. A significant difference between groups, however, was seen in fibrosis and inflammation levels. The lodoxamide group (Group 3) was significantly different in this than the control group (Group 1), as were different Groups 1 and 2 with respect to CAT levels.Lodoxamide was thus found to significantly reduce the formation of postoperative peritoneal adhesions through mast cell activation, as seen by microscopic and macroscopic means; to reduce somewhat oxidative stress, even if the statistical significance could not be established for all parameters; finally to modify the antioxidant levels by inhibiting inflammation.We hypothesize that this action is mediated by oxidative stress reduction rather than the fibrinolytic system, and by direct action on the fibroblasts. Keywords : Antioxidants, cecal abrasion model, lodoxamide, mast cell stabilizer, peritoneal adhesionTez (Uzmanlık)- Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı, 2013.Kaynakça var.Abdominal cerrahi sonrasında gelişen adezyonlar, neden oldukları problemler nedeniyle günümüzdeki önemini korumaktadır. Mast hücre aktivasyonu, adezyon gelişiminde rol oynayan önemli etkenlerden biridir. Bu aktivasyonun önlenmesi ile adezyon gelişiminin azaltılabileceğini düşünerek güçlü bir mast hücre stabilizatörü olan Lodoksamid‘in yapışıklık ve anti-oksidan düzeyleri üzerine etkisini araştırmayı planladık.Bu çalışmada 30 adet Wistar Albino cinsi erkek sıçan, 3 gruba ayrıldı. Birinci gruba sadece laparotomi, 2. gruba laparotomi ve çekal abrazyon, 3. gruba ise laparotomi yapılıp çekal abrazyon yapılmadan önce Lodoksomid verilerek 15 dk. beklendikten sonra abrazyon oluşturuldu. Postoperatif 7. günde tüm ratlar sakrifiye edilerek gelişen adezyonlar evrelendirildi. Tüm ratlardan peritoneal örnekler alınarak rat spesifik t-PA-1, PAI-1 ve MDA, SOD, GSH-Px, KAT çalışıldı. Mikroskopik olarak fibrozis ve inflamasyon skorlaması yapıldı.Evans skoru ile karşılaştırıldığında tüm gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki mevcut idi. Adezyon skorları; Lodoksamid grubunda, abrazyon grubundan daha düşük idi. Gruplar arasında t-PA, PAI-1, t-PA/PAI-1 değerleri açısından istatiksel açıdan anlamlı ilişki saptanmadı. Tüm gruplar arasında fibrozis ve enflamasyon açısından anlamlı ilişki mevcut idi. GSH-Px düzeyleri açısından Lodoksamid ile kontrol grubu arasındaki farkın istatiksel açıdan anlamlı olduğu saptandı. KAT düzeyleri açısından da kontrol ile abrazyon grubu arasında istatiksel açıdan anlamlı fark saptandı.Lodoksamidin, PPA oluşmasında en önemli başlangıç basamaklarından birisi olan mast hücre aktivasyonlarının önlenmesinin adezyon oluşumunu makroskopik ve mikroskobik istatistiksel olarak anlamı düzeyde azalttığı, tüm parametreleri istatistiksel olarak anlamlı olmasa da oksidatif stresi azalttığı, enflamasyonu baskılamak suretiyle anti oksidan düzeylerini değiştirdiği saptandı. Bu etkiyi, fibrinolitik sistem üzerinden daha ziyade oksidatif stresi azaltarak ve direkt fibroblastları etkileyerek oluşturduğu ön görüsüne varıldı. Anahtar Kelimeler : Antioksidan, çekal abrazyon modeli, lodoksamid, mast hücre stabilizatörü, peritoneal adezyonAdhesions following abdominal surgery remain significant because of the problems they may cause. Mast cell activation is one of the important factors in the development of adhesions. We designed a study of the effect of lodoxamide, a potent mast cell stabilizer, on adhesion and the levels of antioxydant substances, to explore the hypothesis that impairing mast cell activation may reduce the formation of adhesions.The study used 30 male albino Wistar rats, ditributed into three groups. Group 1 underwent laparatomy only, while Group 2 animals had laparatomy and cecal abrasion and those in Group 3 received lodoxamide 15 minutes prior to laparatomy and cecal abrasion. All animals were sacrificed on postoperative day 7 and their adhesions were staged. Rat-specific tissue plasminogen activator (t-PA-1), plasminogen activator inhibitor-1 (PAI-1), malone dialdehyde (MDA), superoxide dismutase (SOD), glutathione peroxidase (GSH-Px), and catalase levels were determined in peritoneal samples taken from all animals. The degree of fibrosis and inflammation in these samples was graded by microscopic examination.Comparison of Evans‘ scores resulted in significant differences among the groups. Adhesion scores were lower in the lodoxamide group than in Group 2. No statistically significant differences could be found between the groups for t-PA, PAI-1, t-PA/PAI-1 values. A significant difference between groups, however, was seen in fibrosis and inflammation levels. The lodoxamide group (Group 3) was significantly different in this than the control group (Group 1), as were different Groups 1 and 2 with respect to CAT levels.Lodoxamide was thus found to significantly reduce the formation of postoperative peritoneal adhesions through mast cell activation, as seen by microscopic and macroscopic means; to reduce somewhat oxidative stress, even if the statistical significance could not be established for all parameters; finally to modify the antioxidant levels by inhibiting inflammation.We hypothesize that this action is mediated by oxidative stress reduction rather than the fibrinolytic system, and by direct action on the fibroblasts. Keywords : Antioxidants, cecal abrasion model, lodoxamide, mast cell stabilizer, peritoneal adhesio

İslam Hukukunda Hîle-i Şer‘iyye Meselesi ve Buna Dair Bir Osmanlı Hukuku Tatbikatı

İslam hukukunda hîle-i şer‘iyye ihtilaflı bir mesele olarak karşımıza çıkmaktadır. Bununla birlikte İslam hukuk tarihinde bu müessese geniş bir çerçevede tatbik edilmiştir. Bu çalışma hiyel meselesini hîle-i şer‘iyye ve hîle-i bâtıla ayrımı yaparak önce hukuk, sonra sosyal cihetten tetkik etmiştir. Bu hukuki tetkik yapılırken İslam hukukunda hiyel meselesinin genel hukuk teorisi çerçevesinde ele alınmış ve hangi hîlelerin meşru hangilerinin gayrimeşru olduğu hususunda bir mikyas, bir ölçü ortaya koyulmuştur. Ayrıca Osmanlı Devleti’nde tatbik edilen bir misal (muamele-i şer‘iyye) üzerinden mesele somutlaştırılmış ve hîle-i şer‘iyyenin sosyal şartlarla münasebeti ele alınmıştır. Nihayet çalışma İslam hukukunda hiyel meselesini hukukî, sosyal ve tatbiki cihetten ele almaya bu surette hîle-i şer‘iyyenin İslam hukuk tatbikatındaki rolünü ortaya koymaya teşebbüs etmiştir. Neticede hilelerin şer’i ve bâtıl olmak üzere ikiye ayrıldığı, şer’i hîlelerin “hâcet” halinde müracaat edilebilecek hukukî bir yol olduğu, bu yolun da tarihi süreçte hukukun esnekliğini sağlamaya ve hukuki formalizmin aşılmasına yardımcı olduğu ortaya koyulmuştur.In Islamic law, hīla al-shar'iyya appears as a controversial issue. However, in the history of Islamic law, this institution has been applied in a wide framework. This study first analysed the issue of hiyal (fiction) from the legal and then from the social aspects by distinguishing between hīla al-shar'iyya (legal stratagems) and hīla al-batila (false stratagem). While conducting this legal analysis, the issue of hiyal in Islamic law has been handled within the framework of general legal theory and a measure has been put forward as to which hiyal are legitimate and which are illegitimate. In addition, the issue was concretised through an example applied in the Ottoman Empire and the relation of hīla al-shar'iyya with social conditions was discussed. Finally, the study attempted to address the issue of hiyal in Islamic law from the legal, practical and social aspects, thus revealing the role of hīla al-shar'iyya in Islamic legal practice. Consequently, hiyal are divided into two categories: hīla al-shar'iyya (legal fiction/devices) and hīla al-batila (illegal fiction/devices.) Hīla al-shar'iyya is a legal remedy that can be resorted to in times of difficulty. This has historically helped to ensure the flexibility of the law and to overcome legal formalism

Sendika ve işveren arasında Rubinstein pazarlık oyunu ile toplu iş sözleşmesi yapılması = Collective bargaining agreement between the union and the employer with the Rubinstein bargaining game /

Sanayileşmenin artmasıyla birlikte çalışan sayılarında önemli oranda artış sağlanmıştır. Bununla beraber işçiler bir araya gelerek çeşitli güvencelere sahip olmak ve haklarını aramak için sendikaları kurmuşlardır. İlerleyen dönemde çıkarılan yasalarla sendikaların ve sendikal faaliyetlerin önüne geçilmek istense de günümüzde pek çok firmada çalışanlar sendikalara üye olabilmekte ve toplu şekilde haklarını arayabilmektedirler. 2021 Ocak ayı verilerine göre sendikalara kayıtlı işçi sayısı 2.069.476 iken bu oran 2022 yılında %5,49 artarak 2.189.645 olmuştur. Günümüzde işveren ve işçi sendikaları arasında ekonomik ve sosyal hakları koruma altına almak, taraflar arasında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkları en uygun yol ile çözüme kavuşturmak amacıyla; en az bir, en çok ise üç yıl süreli olacak şekilde toplu iş sözleşmeleri yapılmaktadır. Yapılan araştırmalar sonucunda, 2017 yılında yapılan 8051 adet toplu iş sözleşmesinin %43’ü uyuşmazlık ile sonuçlanırken %1,68’i arabuluculuk sürecinde sonuçlanmıştır. 2018 yılında yapılan 5018 adet toplu iş sözleşmesinin %28’i ve 2019 yılında 3531 adet toplu iş sözleşmesinin %31’i uyuşmazlık ile sonuçlanmıştır. Uyuşmazlıkların bir sonucu olarak ortaya çıkan grev uygulaması sebebiyle toplamda 2017 yılında 37 gün, 2018 yılında 46 ve 2019 yılında ise 66 işgünü grev sebebiyle kaybedilmiştir. Bu çalışmada, Rubinstein pazarlık modelinde yer alan iskonto faktörü kullanılarak tarafların karşılıklı görüşmelerde yaptıkları tekliflerin zamana karşı ortaya çıkan kayıpları hesaplanmış, anlaşmanın ilk aşamada gerçekleşmeyerek uyuşmazlığın ortaya çıkması halinde ise tarafların 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu çerçevesinde yapılması muhtemel stratejileri işbirlikçi olmayan oyuna dönüştürülerek oyuncuların kazanç ve kayıpları hesaplanmıştır. Böylece toplu iş sözleşmeleri görüşmelerinde ortaya çıkan uyuşmazlıkların ortadan kaldırılabilmesi veya en aza indirilmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Oyun Teorisi, Pazarlık Oyunları, Rubinstein Pazarlık Modeli,Toplu İş Sözleşmesi, Dinamik Oyunlar.With the increase in industrialization, a significant increase was achieved in the number of employees. However, workers came together and formed unions to have various guarantees and to seek their rights. Although it is desired to prevent unions and union activities with the laws enacted in the future, today, employees in many companies can become members of unions and collectively seek their rights. According to January 2021 data, while the number of workers registered with unions was 2,069,476, this rate increased by 5,49% in 2022 to 2,189,645. Today, in order to protect economic and social rights between employers and labor unions, and to resolve disputes that may arise between the parties in the most appropriate way; Collective Bargaining Agreements are made for at least one and at most three years. As a result of the researches, 43% of the collective bargaining agreements made in 2017, 28% in 2018, and 31% in 2019 resulted in disputes. Due to the striking practice that emerged as a result of the conflicts, a total of 37 days in 2017, 46 in 2018, and 66 working days in 2019 were lost due to the industrial action. In this study, by using the reduction factor in the Rubinstein bargaining model, the losses of the offers made by the parties in mutual negotiations over time are calculated. In the event that the agreement is not realized at the first stage and a conflict arises, the possible strategies to be made within the Law on Unions and Collective Bargaining No. 6356 are converted into non-cooperative games and the gains and losses of the players are calculated. Thus, it is aimed to eliminate or minimize the conflicts that arise in collective bargaining agreements. Keywords: Game Theory, Bargaining Games, Rubinstein Bargaining Model, Collective Bargaining Agreement, Dynamic Gaming.Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, 2022.Kaynakça var.Sanayileşmenin artmasıyla birlikte çalışan sayılarında önemli oranda artış sağlanmıştır. Bununla beraber işçiler bir araya gelerek çeşitli güvencelere sahip olmak ve haklarını aramak için sendikaları kurmuşlardır. İlerleyen dönemde çıkarılan yasalarla sendikaların ve sendikal faaliyetlerin önüne geçilmek istense de günümüzde pek çok firmada çalışanlar sendikalara üye olabilmekte ve toplu şekilde haklarını arayabilmektedirler. 2021 Ocak ayı verilerine göre sendikalara kayıtlı işçi sayısı 2.069.476 iken bu oran 2022 yılında %5,49 artarak 2.189.645 olmuştur. Günümüzde işveren ve işçi sendikaları arasında ekonomik ve sosyal hakları koruma altına almak, taraflar arasında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkları en uygun yol ile çözüme kavuşturmak amacıyla; en az bir, en çok ise üç yıl süreli olacak şekilde toplu iş sözleşmeleri yapılmaktadır. Yapılan araştırmalar sonucunda, 2017 yılında yapılan 8051 adet toplu iş sözleşmesinin %43’ü uyuşmazlık ile sonuçlanırken %1,68’i arabuluculuk sürecinde sonuçlanmıştır. 2018 yılında yapılan 5018 adet toplu iş sözleşmesinin %28’i ve 2019 yılında 3531 adet toplu iş sözleşmesinin %31’i uyuşmazlık ile sonuçlanmıştır. Uyuşmazlıkların bir sonucu olarak ortaya çıkan grev uygulaması sebebiyle toplamda 2017 yılında 37 gün, 2018 yılında 46 ve 2019 yılında ise 66 işgünü grev sebebiyle kaybedilmiştir. Bu çalışmada, Rubinstein pazarlık modelinde yer alan iskonto faktörü kullanılarak tarafların karşılıklı görüşmelerde yaptıkları tekliflerin zamana karşı ortaya çıkan kayıpları hesaplanmış, anlaşmanın ilk aşamada gerçekleşmeyerek uyuşmazlığın ortaya çıkması halinde ise tarafların 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu çerçevesinde yapılması muhtemel stratejileri işbirlikçi olmayan oyuna dönüştürülerek oyuncuların kazanç ve kayıpları hesaplanmıştır. Böylece toplu iş sözleşmeleri görüşmelerinde ortaya çıkan uyuşmazlıkların ortadan kaldırılabilmesi veya en aza indirilmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Oyun Teorisi, Pazarlık Oyunları, Rubinstein Pazarlık Modeli,Toplu İş Sözleşmesi, Dinamik Oyunlar.With the increase in industrialization, a significant increase was achieved in the number of employees. However, workers came together and formed unions to have various guarantees and to seek their rights. Although it is desired to prevent unions and union activities with the laws enacted in the future, today, employees in many companies can become members of unions and collectively seek their rights. According to January 2021 data, while the number of workers registered with unions was 2,069,476, this rate increased by 5,49% in 2022 to 2,189,645. Today, in order to protect economic and social rights between employers and labor unions, and to resolve disputes that may arise between the parties in the most appropriate way; Collective Bargaining Agreements are made for at least one and at most three years. As a result of the researches, 43% of the collective bargaining agreements made in 2017, 28% in 2018, and 31% in 2019 resulted in disputes. Due to the striking practice that emerged as a result of the conflicts, a total of 37 days in 2017, 46 in 2018, and 66 working days in 2019 were lost due to the industrial action. In this study, by using the reduction factor in the Rubinstein bargaining model, the losses of the offers made by the parties in mutual negotiations over time are calculated. In the event that the agreement is not realized at the first stage and a conflict arises, the possible strategies to be made within the Law on Unions and Collective Bargaining No. 6356 are converted into non-cooperative games and the gains and losses of the players are calculated. Thus, it is aimed to eliminate or minimize the conflicts that arise in collective bargaining agreements. Keywords: Game Theory, Bargaining Games, Rubinstein Bargaining Model, Collective Bargaining Agreement, Dynamic Gaming

Kompakt plakalı ısı değiştiricilerde grafen esaslı nanoakışkanların akış ve ısı transferinin hesaplamalı akışkanlar dinamiğiyle incelenmesi = Computational fluid dynamics investigation of flow and heat transfer of graphen based nano fluids in compact plate heat exchangers /

sı değiştiriciler, günümüzde, ısıtma, soğutma, iklimlendirme, gıda, havacılık ve uzay sektörlerinde bile kullanılmaktadır. Plakalı ısı değiştiriciler, ısı değiştiricilerin önemli ve en çok kullanılan çeşitlerinden bir tanesidir. Son yıllarda, eklemeli imalat yöntemiyle plakalı ısı değiştiricilerin kompakt ve özgün geometrilerde üretilmesine olanak sağlanmış ve böylece daha küçük hacimlerde yüksek ısı transferi sağlayan kompakt plakalı ısı değiştiriciler tasarlanmış ve üretilmektedir. Bu çalışmada kompakt plakalı ısı değiştiricilerde farklı hacimsel oranlarda grafen kullanılarak elde edilen su bazlı nanoakışkanların ısı transferi ve plaka içerisindeki basınç düşüşü değişimlerinin sayısal olarak incelenmesi amaçlandı. KPID geometrisi üzerinde deneysel doğrulama ve dört farklı y+ sayısına göre analizler yapıldı. Analizlerin sonucuna göre sayısal ağ eleman yapısı özellikleri seçildi. Isı transferi ve basınç düşüşü açısından optimum y+ değeri belirlendi. Yapılan analiz sonuçlarına göre y+=10 sayısına karşılık gelen mesh eleman büyüklüğü diğer özgün kompakt plakalı ısı değiştiriciler için analizlerde kullanıldı. KPID ve iki özgün kompakt plakalı ısı değiştiricide ısı transferi ve akış karakteristikleri üç farklı Re sayısı için su ve üç farklı nanopartikül hacimsel oranına sahip grafen bazlı nanoakışkan kullanılarak sayısal olarak hesaplandı ve sonuçlar tablolar halinde oluşturularak yorumlandı. Bu değerlendirme sonucunda; silindirik kanatçık yapısına sahip özgün kompakt ısı değiştiricide en yüksek ısı transferi 2691 W, sinusoidal akış dağılımına sahip özgün kompakt ısı değiştiricide en düşük ısı transferi 328 W, silindirik kanatçık yapısına sahip özgün kompakt ısı değiştiricide en yüksek basınç düşüşü 22437 Pa, sinusoidal akış dağılımına sahip özgün kompakt ısı değiştiricide en düşük basınç düşüşü 52 Pa gerçekleşmiştir. Yapılan analizlerin sonuçları değerlendirildiğinde Reynold sayısı, geometri değişimi ve nanoakışkan hacimsel oranının ısı transferinde ve basınç düşüşü üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Bu faktörlerin etki sıralaması büyükten küçüğe: Reynold sayısı, geometri değişimi ve nano akışkan hacimsel oranı şeklindedir. Ayrıca yüksek ısı transferine sahip silindirik kanatçık yapısına sahip özgün kompakt ısı değiştirici geometrisinde maksimum basınç düşüşü olduğu ortaya çıkmıştır. Bu sebeple nanoakışkan kullanımı sırasında geometrinin uyumlu olup olmaması dikkat çekmektedir. Isı transferini arttırmak için nanoakışkan hacimsel oranını sürekli arttırmanın, sadece belirli bir sınıra kadar doğru olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler : Grafen, Nanoakışkan, Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği, Kompakt Plakalı Isı Değiştirici.Heat exchangers are nowadays used in the heating, refrigeration, air conditioning, food, aerospace and even aeronautics sectors. Plate heat exchangers are one of the most important and widely used types of heat exchangers. In recent years, additive manufacturing has enabled the production of plate heat exchangers in compact and unique geometries, and thus compact plate heat exchangers that provide high heat transfer in smaller volumes are designed and manufactured. In this study, it was aimed to numerically investigate the heat transfer and pressure drop changes in the plate of water-based nanofluids obtained by using graphene at different volumetric ratios in compact plate heat exchangers. Experimental verification on the KPID geometry and analysis for four different y+ numbers were performed. According to the results of the analyses, numerical mesh element structure properties were selected. The optimum value of y+ was determined in terms of heat transfer and pressure drop. According to the results of the analysis, the mesh element size corresponding to the number y+=10 was used in the analysis for other unique compact plate heat exchangers. The heat transfer and flow characteristics of the KPID and the two original compact plate heat exchangers were numerically calculated for three different Re numbers using water and graphene-based nanofluid with three different nanoparticle volume fractions and the results were tabulated and interpreted. As a result of this evaluation; the highest heat transfer in the original compact heat exchanger with cylindrical fin structure was 2691 W, the lowest heat transfer in the original compact heat exchanger with sinusoidal flow distribution was 328 W, the highest pressure drop in the original compact heat exchanger with cylindrical fin structure was 22437 Pa, and the lowest pressure drop in the original compact heat exchanger with sinusoidal flow distribution was 52 Pa. When the results of the analyzes are evaluated, it is seen that Reynolds number, geometry change and nanofluid volume fraction are effective on heat transfer and pressure drop. The order of influence of these factors is: Reynolds number, geometry variation and nanofluid volume fraction. It was also found that the unique compact heat exchanger geometry with cylindrical fin structure with high heat transfer has maximum pressure drop. For this reason, the compatibility of the geometry during the use of nanofluid draws attention. It was found that continuously increasing the nanofluid volumetric ratio to increase heat transfer is correct only up to a certain limit. Keywords : Graphene, Nanofluid, Computational Fluid Dynamics, Compact Plate Heat Exchanger.Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Mühendisliği Anabilim Dalı, 2023.Kaynakça var.sı değiştiriciler, günümüzde, ısıtma, soğutma, iklimlendirme, gıda, havacılık ve uzay sektörlerinde bile kullanılmaktadır. Plakalı ısı değiştiriciler, ısı değiştiricilerin önemli ve en çok kullanılan çeşitlerinden bir tanesidir. Son yıllarda, eklemeli imalat yöntemiyle plakalı ısı değiştiricilerin kompakt ve özgün geometrilerde üretilmesine olanak sağlanmış ve böylece daha küçük hacimlerde yüksek ısı transferi sağlayan kompakt plakalı ısı değiştiriciler tasarlanmış ve üretilmektedir. Bu çalışmada kompakt plakalı ısı değiştiricilerde farklı hacimsel oranlarda grafen kullanılarak elde edilen su bazlı nanoakışkanların ısı transferi ve plaka içerisindeki basınç düşüşü değişimlerinin sayısal olarak incelenmesi amaçlandı. KPID geometrisi üzerinde deneysel doğrulama ve dört farklı y+ sayısına göre analizler yapıldı. Analizlerin sonucuna göre sayısal ağ eleman yapısı özellikleri seçildi. Isı transferi ve basınç düşüşü açısından optimum y+ değeri belirlendi. Yapılan analiz sonuçlarına göre y+=10 sayısına karşılık gelen mesh eleman büyüklüğü diğer özgün kompakt plakalı ısı değiştiriciler için analizlerde kullanıldı. KPID ve iki özgün kompakt plakalı ısı değiştiricide ısı transferi ve akış karakteristikleri üç farklı Re sayısı için su ve üç farklı nanopartikül hacimsel oranına sahip grafen bazlı nanoakışkan kullanılarak sayısal olarak hesaplandı ve sonuçlar tablolar halinde oluşturularak yorumlandı. Bu değerlendirme sonucunda; silindirik kanatçık yapısına sahip özgün kompakt ısı değiştiricide en yüksek ısı transferi 2691 W, sinusoidal akış dağılımına sahip özgün kompakt ısı değiştiricide en düşük ısı transferi 328 W, silindirik kanatçık yapısına sahip özgün kompakt ısı değiştiricide en yüksek basınç düşüşü 22437 Pa, sinusoidal akış dağılımına sahip özgün kompakt ısı değiştiricide en düşük basınç düşüşü 52 Pa gerçekleşmiştir. Yapılan analizlerin sonuçları değerlendirildiğinde Reynold sayısı, geometri değişimi ve nanoakışkan hacimsel oranının ısı transferinde ve basınç düşüşü üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Bu faktörlerin etki sıralaması büyükten küçüğe: Reynold sayısı, geometri değişimi ve nano akışkan hacimsel oranı şeklindedir. Ayrıca yüksek ısı transferine sahip silindirik kanatçık yapısına sahip özgün kompakt ısı değiştirici geometrisinde maksimum basınç düşüşü olduğu ortaya çıkmıştır. Bu sebeple nanoakışkan kullanımı sırasında geometrinin uyumlu olup olmaması dikkat çekmektedir. Isı transferini arttırmak için nanoakışkan hacimsel oranını sürekli arttırmanın, sadece belirli bir sınıra kadar doğru olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler : Grafen, Nanoakışkan, Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği, Kompakt Plakalı Isı Değiştirici.Heat exchangers are nowadays used in the heating, refrigeration, air conditioning, food, aerospace and even aeronautics sectors. Plate heat exchangers are one of the most important and widely used types of heat exchangers. In recent years, additive manufacturing has enabled the production of plate heat exchangers in compact and unique geometries, and thus compact plate heat exchangers that provide high heat transfer in smaller volumes are designed and manufactured. In this study, it was aimed to numerically investigate the heat transfer and pressure drop changes in the plate of water-based nanofluids obtained by using graphene at different volumetric ratios in compact plate heat exchangers. Experimental verification on the KPID geometry and analysis for four different y+ numbers were performed. According to the results of the analyses, numerical mesh element structure properties were selected. The optimum value of y+ was determined in terms of heat transfer and pressure drop. According to the results of the analysis, the mesh element size corresponding to the number y+=10 was used in the analysis for other unique compact plate heat exchangers. The heat transfer and flow characteristics of the KPID and the two original compact plate heat exchangers were numerically calculated for three different Re numbers using water and graphene-based nanofluid with three different nanoparticle volume fractions and the results were tabulated and interpreted. As a result of this evaluation; the highest heat transfer in the original compact heat exchanger with cylindrical fin structure was 2691 W, the lowest heat transfer in the original compact heat exchanger with sinusoidal flow distribution was 328 W, the highest pressure drop in the original compact heat exchanger with cylindrical fin structure was 22437 Pa, and the lowest pressure drop in the original compact heat exchanger with sinusoidal flow distribution was 52 Pa. When the results of the analyzes are evaluated, it is seen that Reynolds number, geometry change and nanofluid volume fraction are effective on heat transfer and pressure drop. The order of influence of these factors is: Reynolds number, geometry variation and nanofluid volume fraction. It was also found that the unique compact heat exchanger geometry with cylindrical fin structure with high heat transfer has maximum pressure drop. For this reason, the compatibility of the geometry during the use of nanofluid draws attention. It was found that continuously increasing the nanofluid volumetric ratio to increase heat transfer is correct only up to a certain limit. Keywords : Graphene, Nanofluid, Computational Fluid Dynamics, Compact Plate Heat Exchanger