Sendika ve işveren arasında Rubinstein pazarlık oyunu ile toplu iş sözleşmesi yapılması = Collective bargaining agreement between the union and the employer with the Rubinstein bargaining game /

Abstract

Sanayileşmenin artmasıyla birlikte çalışan sayılarında önemli oranda artış sağlanmıştır. Bununla beraber işçiler bir araya gelerek çeşitli güvencelere sahip olmak ve haklarını aramak için sendikaları kurmuşlardır. İlerleyen dönemde çıkarılan yasalarla sendikaların ve sendikal faaliyetlerin önüne geçilmek istense de günümüzde pek çok firmada çalışanlar sendikalara üye olabilmekte ve toplu şekilde haklarını arayabilmektedirler. 2021 Ocak ayı verilerine göre sendikalara kayıtlı işçi sayısı 2.069.476 iken bu oran 2022 yılında %5,49 artarak 2.189.645 olmuştur. Günümüzde işveren ve işçi sendikaları arasında ekonomik ve sosyal hakları koruma altına almak, taraflar arasında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkları en uygun yol ile çözüme kavuşturmak amacıyla; en az bir, en çok ise üç yıl süreli olacak şekilde toplu iş sözleşmeleri yapılmaktadır. Yapılan araştırmalar sonucunda, 2017 yılında yapılan 8051 adet toplu iş sözleşmesinin %43’ü uyuşmazlık ile sonuçlanırken %1,68’i arabuluculuk sürecinde sonuçlanmıştır. 2018 yılında yapılan 5018 adet toplu iş sözleşmesinin %28’i ve 2019 yılında 3531 adet toplu iş sözleşmesinin %31’i uyuşmazlık ile sonuçlanmıştır. Uyuşmazlıkların bir sonucu olarak ortaya çıkan grev uygulaması sebebiyle toplamda 2017 yılında 37 gün, 2018 yılında 46 ve 2019 yılında ise 66 işgünü grev sebebiyle kaybedilmiştir. Bu çalışmada, Rubinstein pazarlık modelinde yer alan iskonto faktörü kullanılarak tarafların karşılıklı görüşmelerde yaptıkları tekliflerin zamana karşı ortaya çıkan kayıpları hesaplanmış, anlaşmanın ilk aşamada gerçekleşmeyerek uyuşmazlığın ortaya çıkması halinde ise tarafların 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu çerçevesinde yapılması muhtemel stratejileri işbirlikçi olmayan oyuna dönüştürülerek oyuncuların kazanç ve kayıpları hesaplanmıştır. Böylece toplu iş sözleşmeleri görüşmelerinde ortaya çıkan uyuşmazlıkların ortadan kaldırılabilmesi veya en aza indirilmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Oyun Teorisi, Pazarlık Oyunları, Rubinstein Pazarlık Modeli,Toplu İş Sözleşmesi, Dinamik Oyunlar.With the increase in industrialization, a significant increase was achieved in the number of employees. However, workers came together and formed unions to have various guarantees and to seek their rights. Although it is desired to prevent unions and union activities with the laws enacted in the future, today, employees in many companies can become members of unions and collectively seek their rights. According to January 2021 data, while the number of workers registered with unions was 2,069,476, this rate increased by 5,49% in 2022 to 2,189,645. Today, in order to protect economic and social rights between employers and labor unions, and to resolve disputes that may arise between the parties in the most appropriate way; Collective Bargaining Agreements are made for at least one and at most three years. As a result of the researches, 43% of the collective bargaining agreements made in 2017, 28% in 2018, and 31% in 2019 resulted in disputes. Due to the striking practice that emerged as a result of the conflicts, a total of 37 days in 2017, 46 in 2018, and 66 working days in 2019 were lost due to the industrial action. In this study, by using the reduction factor in the Rubinstein bargaining model, the losses of the offers made by the parties in mutual negotiations over time are calculated. In the event that the agreement is not realized at the first stage and a conflict arises, the possible strategies to be made within the Law on Unions and Collective Bargaining No. 6356 are converted into non-cooperative games and the gains and losses of the players are calculated. Thus, it is aimed to eliminate or minimize the conflicts that arise in collective bargaining agreements. Keywords: Game Theory, Bargaining Games, Rubinstein Bargaining Model, Collective Bargaining Agreement, Dynamic Gaming.Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, 2022.Kaynakça var.Sanayileşmenin artmasıyla birlikte çalışan sayılarında önemli oranda artış sağlanmıştır. Bununla beraber işçiler bir araya gelerek çeşitli güvencelere sahip olmak ve haklarını aramak için sendikaları kurmuşlardır. İlerleyen dönemde çıkarılan yasalarla sendikaların ve sendikal faaliyetlerin önüne geçilmek istense de günümüzde pek çok firmada çalışanlar sendikalara üye olabilmekte ve toplu şekilde haklarını arayabilmektedirler. 2021 Ocak ayı verilerine göre sendikalara kayıtlı işçi sayısı 2.069.476 iken bu oran 2022 yılında %5,49 artarak 2.189.645 olmuştur. Günümüzde işveren ve işçi sendikaları arasında ekonomik ve sosyal hakları koruma altına almak, taraflar arasında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkları en uygun yol ile çözüme kavuşturmak amacıyla; en az bir, en çok ise üç yıl süreli olacak şekilde toplu iş sözleşmeleri yapılmaktadır. Yapılan araştırmalar sonucunda, 2017 yılında yapılan 8051 adet toplu iş sözleşmesinin %43’ü uyuşmazlık ile sonuçlanırken %1,68’i arabuluculuk sürecinde sonuçlanmıştır. 2018 yılında yapılan 5018 adet toplu iş sözleşmesinin %28’i ve 2019 yılında 3531 adet toplu iş sözleşmesinin %31’i uyuşmazlık ile sonuçlanmıştır. Uyuşmazlıkların bir sonucu olarak ortaya çıkan grev uygulaması sebebiyle toplamda 2017 yılında 37 gün, 2018 yılında 46 ve 2019 yılında ise 66 işgünü grev sebebiyle kaybedilmiştir. Bu çalışmada, Rubinstein pazarlık modelinde yer alan iskonto faktörü kullanılarak tarafların karşılıklı görüşmelerde yaptıkları tekliflerin zamana karşı ortaya çıkan kayıpları hesaplanmış, anlaşmanın ilk aşamada gerçekleşmeyerek uyuşmazlığın ortaya çıkması halinde ise tarafların 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu çerçevesinde yapılması muhtemel stratejileri işbirlikçi olmayan oyuna dönüştürülerek oyuncuların kazanç ve kayıpları hesaplanmıştır. Böylece toplu iş sözleşmeleri görüşmelerinde ortaya çıkan uyuşmazlıkların ortadan kaldırılabilmesi veya en aza indirilmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Oyun Teorisi, Pazarlık Oyunları, Rubinstein Pazarlık Modeli,Toplu İş Sözleşmesi, Dinamik Oyunlar.With the increase in industrialization, a significant increase was achieved in the number of employees. However, workers came together and formed unions to have various guarantees and to seek their rights. Although it is desired to prevent unions and union activities with the laws enacted in the future, today, employees in many companies can become members of unions and collectively seek their rights. According to January 2021 data, while the number of workers registered with unions was 2,069,476, this rate increased by 5,49% in 2022 to 2,189,645. Today, in order to protect economic and social rights between employers and labor unions, and to resolve disputes that may arise between the parties in the most appropriate way; Collective Bargaining Agreements are made for at least one and at most three years. As a result of the researches, 43% of the collective bargaining agreements made in 2017, 28% in 2018, and 31% in 2019 resulted in disputes. Due to the striking practice that emerged as a result of the conflicts, a total of 37 days in 2017, 46 in 2018, and 66 working days in 2019 were lost due to the industrial action. In this study, by using the reduction factor in the Rubinstein bargaining model, the losses of the offers made by the parties in mutual negotiations over time are calculated. In the event that the agreement is not realized at the first stage and a conflict arises, the possible strategies to be made within the Law on Unions and Collective Bargaining No. 6356 are converted into non-cooperative games and the gains and losses of the players are calculated. Thus, it is aimed to eliminate or minimize the conflicts that arise in collective bargaining agreements. Keywords: Game Theory, Bargaining Games, Rubinstein Bargaining Model, Collective Bargaining Agreement, Dynamic Gaming