'Gratissimam sane'. Rodzina drogą Kościoła. Próby refleksji po latach

The article presents a reflection on the famous phrase of Pope John Paul II ‘the family is the way of the Church’, dedicated by him to ‘every human family’. Some of the pope's characteristic and still relevant theses are considered, such as the dignity of the human family, the exemplarity of the Holy Family, the stability of marriage and the family, and the role of parents.On the basis of this analysis, it can be concluded that some of the theses of the Papal Letter to Families proved to be prophetic; some, with the change of social conditions, need to be developed and made more precise.Artykuł przedstawia refleksje nad słynnym zdaniem papieża Jana Pawła II „rodzina jest drogą Kościoła”, które dedykował „każdej ludzkiej rodzinie”. Wiele z charakterystycznych dla papieża pojęć, np. godność ludzkiej rodziny, inspiracja przykładem Świętej Rodziny, znaczenie stabilności małżeństwa i rodziny wydaje się dzisiaj jeszcze bardziej aktualne. Analiza dowodzi, że niektóre tezy papieskiego Listu do rodzin okazały się prorocze; niektóre, wraz ze zmianą warunków społecznych, wymagają rozwinięcia i doprecyzowania

"Obowiązki wobec życia”: spór o wartości podstawowe ojca Richarda J. Neuhaus’a z Georgem W. Bush’em

The article draws attention to the socio-political context of the struggle for the right to life of unborn children from an American perspective. The aim of the article is to present the socio-pastoral activities of Father Richard J. Neuhaus, a neoconservative, long-time editor-in-chief of the “First Things” magazine, who was a close unofficial advisor to President George W. Bush on activities to promote the Culture of Life. Using the document research method, the materials compiled in the New York archive of the journal “First Things” were analyzed, while the analytical-synthetic method was used to present articles and commentaries published on this subject in the mentioned periodical.Artykuł zwraca uwagę na kontekst społeczno-polityczny walki o prawo do życia nienarodzonych dzieci w perspektywie amerykańskiej. Celem artykułu jest prezentacja działalności społeczno-duszpasterskiej ojca Richarda J. Neuhausa, neokonserwatysty, redaktora czasopisma First Things, który nieoficjalnie doradzał prezydentowi George’owi W. Bush’owi w działaniach na rzecz promocji „Culture of Life” („Kultury życia”). Przy wykorzystaniu metody badania dokumentów poddano analizie materiały opracowane w nowojorskim archiwum czasopisma First Things, zaś korzystając z metody analityczno-syntetycznej zaprezentowano artykuły i komentarze publikowane w niniejszej tematyce na łamach wspomnianego periodyku

Moralna odpowiedzialność za marnowanie żywności z perspektywy „struktur grzechu”. Refleksja nad polskim doświadczeniem

The article presents the food waste problem from the perspective of Catholic social teaching as a socio-economic issue and a moral dilemma, placing it in the context of “structural sin”. Referring to the history of food security in Poland and legal measures to combat food waste, the author argues that although structural factors contribute to food waste, personal responsibility remains critical, as moral actions are always personal, despite systemic influences. As a result, characterized by an interdisciplinary approach combining moral theology, law, economics, and environmental ethics, the text offers a thought-provoking look at the problem of food waste, calling for both systemic change and moral transformation.Artykuł przedstawia problem marnowania żywności z perspektywy katolickiej nauki społecznej jako kwestię społeczno-ekonomiczną i dylemat moralny, umieszczając go w kontekście „grzechu strukturalnego”. Odnosząc się do historii bezpieczeństwa żywnościowego w Polsce i środków prawnych mających na celu zwalczanie marnotrawstwa żywności, autor argumentuje, że chociaż do marnowania żywności przyczyniają się czynniki strukturalne, to jednak odpowiedzialność osobista jest kluczowa, ponieważ działania moralne są zawsze osobiste, pomimo wpływów systemowych. W rezultacie, tekst charakteryzujący się interdyscyplinarnym podejściem, łączącym teologię moralną, prawo, ekonomię i etykę środowiskową, oferuje prowokujące do myślenia spojrzenie na problem marnowania żywności, wzywając zarówno do zmiany systemowej, jak i transformacji moralnej

Znaczenie objawień prywatnych dla moralności chrześcijańskiej

The author reflected on the so-called private revelations in this article. In view of the numerous abuses in the interpretation of their content, the author’s goal was to show the proper place of private revelations in relation to divine (public) revelation, as well as to indicate their true signifi cance for Christian morality. Analyzing the beliefs of modern Christians, the author presented the topicality of the issue of private revelations. Then, referring to the texts of the Magisterium of the Church and the studies of modern researchers, he synthetically presented the specifi cs of Christian morality and the basic criteria for distinguishing authentic revelations from apparent and false ones. After this, the author describes several aspects of the relationship between private revelations and Christians’ moral life, indicating their signifi cant influence on moral behaviour.W niniejszym artykule autor podjął refleksję nad problematyką tzw. objawień prywatnych. Wobec licznych nadużyć w interpretacji ich treści, celem autora było ukazanie właściwego miejsca objawień prywatnych w relacji do Objawienia Bożego (publicznego), a także wskazanie ich prawdziwego znaczenia dla moralności chrześcijańskiej. Autor, analizując wierzenia współczesnych chrześcijan, przedstawił aktualność problematyki objawień prywatnych. Następnie, odwołując się do tekstów Magisterium Kościoła oraz opracowań współczesnych badaczy, w sposób syntetyczny przedstawił specyfikę moralności chrześcijańskiej oraz podstawowe kryteria pozwalające odróżnić objawienia autentyczne od pozornych i fałszywych. Po czym autor wyszczególnił i opisał kilka aspektów w relacji objawień prywatnych, i  życia moralnego chrześcijan, które wskazują, że ich wpływ na określanie zachowań moralnych jest znaczący

Odpowiedzialne rodzicielstwo w nauczaniu Pawła VI i Jana Pawła II z perspektywy współczesnej młodzieży

The article compares the teaching of John Paul II regarding responsible parenthood with the views of high school students on this subject. The teachings of Paul VI and John Paul II on marriage, family, and responsible parenthood are synthetically presented. For the purposes of the publication, survey research was conducted, which shows that the majority of young people do not share the Catholic concept of marriage. Respondents appear to lack trust in natural family planning methods and advocate for the use of contraception, which they consider morally acceptable.W artykule porównano nauczanie Jana Pawła II, dotyczące odpowiedzialnego rodzicielstwa z poglądami na ten temat młodzieży szkół średnich. Syntetycznie przedstawiono nauczanie Pawła VI i Jana Pawła II na temat małżeństwa, rodziny i odpowiedzialnego rodzicielstwa. Na potrzeby publikacji przeprowadzono badania ankietowe, które pokazują, że młodzież w większości nie podziela katolickiej koncepcji małżeństwa. Ankietowani wydają się nie ufać naturalnym metodom planowania rodziny i opowiadają się za stosowaniem antykoncepcji, którą uznają za moralnie dopuszczalną

Oddaleni w codzienności i bliscy od święta. Kultura celebrowania czasu świąt religijnych w rodzinach migracyjnych

The aim of the article is to present a research analysis containing the results of research on the functioning of migrant families in the context of everyday experiences of separation and Christmas closeness. In order to characterize everyday and holiday culture as fully as possible, I found it important to present the behaviors present in migrant families, symbolic objects and specific customs related to holidays. The obtained conclusions are the result of a detailed and very demanding analysis of huge research material that I obtained during many hours of interviews with members of migrant families – migrant parents, parents staying in Poland with children, children remaining in the country of origin and relatives who, for various reasons, partially took over the responsibilities of the migrant. parent. The aim of the article was to show the way of perceiving the period of religious holidays, which are also family holidays. What was important to me was the meaning that the respondents themselves assigned to religion and holidays. During the interviews, there were many emotional statements from the narrators.Celem artykułu jest przedstawienie analizy badawczej, zawierającej wyniki badań nad funkcjonowaniem rodzin migranckich w kontekście codziennego doświadczania rozłąki i świątecznej bliskości. Dla jak najpełniejszego scharakteryzowania kultury codziennej i świątecznej istotne było dla mnie przedstawienie zachowań obecnych w rodzinach migranckich, obiektów symbolicznych oraz specyficznych zwyczajów związanych ze świętami. Uzyskane wnioski są wynikiem szczegółowej i bardzo wymagającej analizy ogromnego materiału badawczego, który uzyskałam podczas wielogodzinnych wywiadów z członkami rodzin migracyjnych – rodzicami migrantami, rodzicami przebywającymi w Polsce z dziećmi, dziećmi pozostającymi w kraju pochodzenia oraz krewnymi, którzy z różnych powodów częściowo przejęli obowiązki rodzica-migranta. Celem artykułu jest ukazanie sposobu postrzegania okresu świąt religijnych, które są również świętami rodzinnymi. Ważne było dla mnie znaczenie, jakie religii i świętom nadawali sami respondenci. Podczas wywiadów pojawiło się wiele emocjonalnych wypowiedzi narratorów

Potrzeba podniesienia świadomości społecznej oraz promocji właściwych postaw w zakresie prokreacji

Contemporary cultural patterns promoting sexual freedom, hedonistic attitudes to life, moral permissiveness, the cult of the body, the separation of the bonding and procreative signifi cance of human sexuality, the denial of the sovereign will of God as the giver of life, mean that young people in particular are unable to find the right paradigm of human procreation. This points to the urgent need to raise the level of social awareness and to promote proper attitudes to human procreation based on the assumptions of Christian anthropology. This article, therefore, aims to present human life as the fruit of parents’ cooperation with God and issues related to responsible parenthood and sexual education. The method of critical analysis of the literature on the subject in the fields of theology, sociology and family studies has made it possible to conclude that the Christian approach to marriage involves the responsible acceptance and assumption of the entire marital and parental vocation and the acceptance of the procreative element inscribed in the sexual act. In turn, a correct sexual education should present it in a positive way, while encouraging fidelity and responsibility for the other person.Panujące współcześnie wzorce kulturowe promujące swobodę seksualną, hedonistyczne nastawienie do życia, permisywizm moralny, kult ciała, rozdzielenie więziotwórczego i prokreacyjnego znaczenia ludzkiej seksualności, negowanie suwerennej woli Boga jako dawcy życia powoduje, że zwłaszcza młody człowiek nie potrafi odnaleźć właściwego paradygmatu ludzkiej prokreacji. Wskazuje to na pilną potrzebę podniesienia poziomu świadomości społecznej oraz promocji właściwych postaw w zakresie ludzkiej prokreacji, bazujących na założeniach antropologii chrześcijańskiej. Niniejszy artykuł ma zatem na celu ukazanie życia ludzkiego jako owocu współpracy rodziców z Bogiem oraz zagadnień związanych z odpowiedzialnym rodzicielstwem i wychowaniem seksualnym. Zastosowana metoda krytycznej analizy literatury przedmiotu z zakresu teologii, socjologii oraz familiologii pozwoliła na stwierdzenie, że chrześcijańskie podejście do małżeństwa wiąże się z odpowiedzialnym przyjęciem i podjęciem całego małżeńskiego i rodzicielskiego powołania oraz akceptacją wpisanego w akt seksualny elementu prokreacyjnego. Prawidłowe wychowanie seksualne zaś powinno ukazywać ją w pozytywny sposób, zachęcając równocześnie do wierności i odpowiedzialności za drugą osobę

Życie bez rodziny w doświadczeniach osób bezdomnych

This article addresses the issue of the value of the family for homeless people who are currently living away from home, most often with the help of institutions. The aim of the analysis is to point to the broader experience of homelessness, which refers to the period before living away from home and begins in dysfunctional families. The text addresses the problem of socialising individuals to negate basic values - living in a family, building lasting bonds with loved ones and taking on basic caring and protective roles. It reveals negative life experiences and dysfunctional role patterns in families of origin and homeless proclivities as causes of gradual pauperisation and the ultimate pathology of continuing without the ability to meet basic needs. The article shows the problem of life without family and the dysfunctionality of this state from the perspective of homeless people: men, women and children. It points out the paradoxes of institutional support that focuses on individuals experiencing homelessness, most often ignoring the family context, which reinforces the misconception that relatives are freed from responsibility for the fate of family members. This is particularly relevant for families that are not characterised by pathologised life and have a manageable duty of family support. The reflections undertaken in the article refer to the author's long-term research in the area of homelessness and social exclusion, as well as to the work undertaken for years on behalf of people in crisis of homelessness. The article uses the desk research method, which allows for a broad context of analyses of the problem of homelessness in Poland in relation to family life.Artykuł podejmuje problem wartości rodziny dla osób bezdomnych, które aktualnie żyją poza domem, najczęściej korzystając z pomocy instytucji. Celem analizy jest wskazanie na szersze doświadczanie bezdomności, które dotyczy okresu sprzed mieszkania poza domem, a rozpoczyna się w dysfunkcjonalnych rodzinach. Tekst odnosi się do problemu socjalizowania jednostek, do negowania podstawowych wartości – życia w rodzinie, budowania trwałych więzi z bliskimi i podejmowania podstawowych ról opiekuńczo-zabezpieczających. Ukazuje negatywne doświadczenia życiowe i dysfunkcyjne wzory ról w rodzinach pochodzenia i prokreacji bezdomnych, jako przyczyny stopniowej pauperyzacji i ostatecznej patologii trwania bez możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb. Artykuł ukazuje problem życia bez rodziny i dysfunkcjonalność tego stanu z perspektywy bezdomnych: mężczyzn, kobiet i dzieci. Wskazuje na paradoksy instytucjonalnego wsparcia, które skupia się na jednostkach doświadczających bezdomności, najczęściej z pominięciem kontekstu rodzinnego, co utwierdza w błędnym przekonaniu o uwolnieniu bliskich od odpowiedzialności za los członków rodziny. Jest to szczególnie istotne w odniesieniu do rodzin, których nie charakteryzuje patologizacja życia i ciąży na nich możliwy do spełnienia obowiązek wsparcia rodzinnego. Refleksje – podjęte w artykule – odnoszą do wieloletnich badań autorki w obszarze bezdomności i wykluczenia społecznego, a także do podejmowanej od lat pracy na rzecz osób w kryzysie bezdomności. W artykule zastosowana jest metoda desk research, pozwalająca na szeroki kontekst analiz problemu bezdomności w Polsce w odniesieniu do życia rodzinnego