Życie bez rodziny w doświadczeniach osób bezdomnych

Abstract

This article addresses the issue of the value of the family for homeless people who are currently living away from home, most often with the help of institutions. The aim of the analysis is to point to the broader experience of homelessness, which refers to the period before living away from home and begins in dysfunctional families. The text addresses the problem of socialising individuals to negate basic values - living in a family, building lasting bonds with loved ones and taking on basic caring and protective roles. It reveals negative life experiences and dysfunctional role patterns in families of origin and homeless proclivities as causes of gradual pauperisation and the ultimate pathology of continuing without the ability to meet basic needs. The article shows the problem of life without family and the dysfunctionality of this state from the perspective of homeless people: men, women and children. It points out the paradoxes of institutional support that focuses on individuals experiencing homelessness, most often ignoring the family context, which reinforces the misconception that relatives are freed from responsibility for the fate of family members. This is particularly relevant for families that are not characterised by pathologised life and have a manageable duty of family support. The reflections undertaken in the article refer to the author's long-term research in the area of homelessness and social exclusion, as well as to the work undertaken for years on behalf of people in crisis of homelessness. The article uses the desk research method, which allows for a broad context of analyses of the problem of homelessness in Poland in relation to family life.Artykuł podejmuje problem wartości rodziny dla osób bezdomnych, które aktualnie żyją poza domem, najczęściej korzystając z pomocy instytucji. Celem analizy jest wskazanie na szersze doświadczanie bezdomności, które dotyczy okresu sprzed mieszkania poza domem, a rozpoczyna się w dysfunkcjonalnych rodzinach. Tekst odnosi się do problemu socjalizowania jednostek, do negowania podstawowych wartości – życia w rodzinie, budowania trwałych więzi z bliskimi i podejmowania podstawowych ról opiekuńczo-zabezpieczających. Ukazuje negatywne doświadczenia życiowe i dysfunkcyjne wzory ról w rodzinach pochodzenia i prokreacji bezdomnych, jako przyczyny stopniowej pauperyzacji i ostatecznej patologii trwania bez możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb. Artykuł ukazuje problem życia bez rodziny i dysfunkcjonalność tego stanu z perspektywy bezdomnych: mężczyzn, kobiet i dzieci. Wskazuje na paradoksy instytucjonalnego wsparcia, które skupia się na jednostkach doświadczających bezdomności, najczęściej z pominięciem kontekstu rodzinnego, co utwierdza w błędnym przekonaniu o uwolnieniu bliskich od odpowiedzialności za los członków rodziny. Jest to szczególnie istotne w odniesieniu do rodzin, których nie charakteryzuje patologizacja życia i ciąży na nich możliwy do spełnienia obowiązek wsparcia rodzinnego. Refleksje – podjęte w artykule – odnoszą do wieloletnich badań autorki w obszarze bezdomności i wykluczenia społecznego, a także do podejmowanej od lat pracy na rzecz osób w kryzysie bezdomności. W artykule zastosowana jest metoda desk research, pozwalająca na szeroki kontekst analiz problemu bezdomności w Polsce w odniesieniu do życia rodzinnego