Małżeńska wspólnota życia i miłości w świetle Ef 5,21-33

As we face difficulties in defining marriage in accordance with the intention of the Creator, the author of marriage, St Paul’s letter to the Ephesians 5:21-23 brings the reader closer to an understanding of marriage as a communion of life and love which realizes its divine vocation in the sign of the spousal love of Christ toward His Church. An analysis of Paul\u27s message to the Ephesians allows the author of this article to attempt an understanding of the theological aspects of marriage, pointing to the theological source of the rights and obligations in marriage and presenting marriage as a communion of spouses according to God’s will, mutually bestowing love, and being subject to each other

Zagrożenia bezpieczeństwa współczesnej rodziny na przykładzie zjawiska przestępczości w oparciu o dane Krajowego Systemu Informatycznego Policji w latach 2020-2023

The security of the modern family and of the children and young people raised within it depends on numerous factors, including military, economic, political, and social ones. Many social phenomena significantly influence families\u27 sense of security and well-being, as well as the socialisation of children and youth. Military threats, which in today’s era of attacks using unmanned aerial vehicles evoke social concerns about the outbreak of war, are one example. Cyber threats, which affect the everyday functioning of families, constitute another category of new phenomena with negative potential and impact on the basic unit of social influence. A similar phenomenon is crime. It is monitored primarily by the Police, which collects crime statistics in the National Police Information System. This study analyses these data. Its aim is to illustrate the scale of crime, including juvenile delinquency as a phenomenon posing a threat to the family, based on data collected by the Police.Bezpieczeństwo współczesnej rodziny i wychowywanych w niej dzieci i młodzieży zależy od wielu czynników, np. militarnych, gospodarczych, politycznych, społecznych. Wiele zjawisk społecznych wywiera istotny wpływ na poczucie bezpieczeństwa i byt rodziny oraz przebieg procesu socjalizacji dzieci i młodzieży. Przykładem są zagrożenia militarne, które w dobie dzisiejszych ataków przy użyciu bezzałogowych statków powietrznych wzbudzają w społeczeństwie groźbę wybuchu wojny. Cyberzagrożenia, które wywierają wpływ na funkcjonowanie rodziny w życiu codziennym, to przykład nowych zjawisk o negatywnym potencjale i wpływie na podstawową komórkę oddziaływania społecznego. Podobnym zjawiskiem jest przestępczość. Jest ona monitorowana przede wszystkim przez Policję, która gromadzi dane liczbowe na temat przestępczości w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji. Niniejsze opracowanie stanowi analizę przedmiotowych danych. Jego celem jest zobrazowanie skali zjawiska przestępczości, w tym przestępczości nieletnich, jako zjawiska stanowiącego zagrożenie dla rodziny w oparciu o dane gromadzone przez Policję

John D. Caputo’s Concept of Divinity

The purpose of this article is to present the concept of Divinity developed by American philosopher and theologian John D. Caputo. It is worth noting that, for Caputo, Divinity is not so much a personal God as a Mystery that appears as a spectre. Caputo emphasises the pluralism of approaches to the divine Mystery and encourages openness to its various manifestations. The path to understanding it is not through metaphysics, but through phenomenology and hermeneutics. In each case, it is narrowed down to the intra-world dimension. Divinity is thus considered in terms of event, the depth of being, call and promise. These four fundamental aspects are the subject of the analyses, determining also their structure. The specific object of the promise is a new moral order of the world. Its expression is an ideal social order, identified with perfect democracy. Divinity would be its symbol.Celem artykułu jest krytyczna analiza koncepcji boskości, której autorem jest amerykański filozof i teolog John D. Caputo. Warto podkreślić, że boskość jest dla niego nie tyle osobowym Bogiem, ile przede wszystkim Tajemnicą jawiącą się jako widmo. Caputo podkreśla pluralizm ujęć boskiej Tajemnicy i zachęca do otwarcia się na różne jej przejawy. Drogą do jej ujęcia nie jest metafizyka, lecz fenomenologia i hermeneutyka. W każdym przypadku zostaje ona zawężona do wymiaru wewnątrzświatowego. Boskość jest więc rozważana w kategoriach wydarzenia, głębi bytu, wezwania i obietnicy. Te cztery zasadnicze aspekty są przedmiotem analiz, wyznaczając jednocześnie ich strukturę. Szczególnym przedmiotem obietnicy jest nowy porządek moralny. Jego wyrazem jest idealny ład społeczny, utożsamiany z doskonałą demokracją. Boskość byłaby jej symbolem

Ndubueze Ejeh, Benedict. 2025. Persona, errore e dolo nel matrimonio canonico, pp. 184. Venezia: Marcianum Press

The reviewed monograph by Benedict Ndubueze Ejeh addresses the questions of a person, error and fraud in the historical perspective and jurisprudence of the Tribunal of the Roman Rota. The author argues that an error regarding a person results from the sexual identity of nupturients, while an error regarding the attribute of a person on the basis of jurisprudence refers to attributes leading to the creation of a community of married life, such as spiritual, religious, social, moral, psychological or deviant attributes. As for fraud, it denies the essence of marriage because it lacks the truth and sincerity which are due to spouses on account of natural law and divine institution, while the legal error regulated in can. 1099 is a false judgment regarding the sacramental nature of marriage of baptized parsons. The monograph does not specify research methods or the state of research. It also lacks summaries of particular chapters and an ending. This publication may be useful for employees of ecclesiastical courts.Recenzowana monografia Benedicta Ndubueze Ejeha podejmuje problematykę osoby, błędu i podstępu w perspektywie historycznej i orzecznictwie Trybunału Roty Rzymskiej. Autor dowodzi, że błąd co do osoby wynika z tożsamości seksualnej nupturientów, podczas gdy błąd co do przymiotu osoby, na podstawie orzecznictwa, odnosi się do przymiotów prowadzących do tworzenia wspólnoty życia małżeńskiego takich jak przymioty duchowe, religijne, społeczne, moralne, psychologiczne czy dewiacyjne. W odniesieniu do podstępu, Autor uważa, że zaprzecza on istocie małżeństwa, albowiem podstęp wyklucza cechy prawdy i szczerości należnej małżonkom z prawa naturalnego i ustanowienia Bożego. Natomiast błąd prawny określony w kan. 1099 jest fałszywym osądem dotyczącym sakramentalnej natury małżeństwa osób ochrzczonych. W monografii nie podano metod badawczych ani stanu badań. Brakuje również podsumowań rozdziałów i zakończenia. Niniejsza publikacja może być użyteczna dla pracowników sądów kościelnych

Wyznaczniki seryjności gier wideo zawarte w ich tytułach i nazwach pospolitych

Video games often form various types of series, and this characteristic is richly reflected in the sphere of names, which has largely not yet been scientifically studied. The goals of this article are: 1) to examine the phenomenon of seriality in video games; 2) to identify methods of titling (proper names) and naming (common names) video games that refer to various variants of cyclicality; 3) to demonstrate how seriality in video games and the names associated with it differ from seriality in other types of cultural works, such as films or books. Illustrative material was obtained from media specialized in electronic entertainment – popular websites and traditional magazines.Gry wideo bardzo często tworzą różnego typu serie i cecha ta ma bogate odzwierciedlenie w sferze nazewniczej, w dużej mierze nieopracowanej dotąd naukowo. Cele niniejszego artykułu to: 1) przyjrzenie się zjawisku seryjności gier wideo; 2) wskazanie sposobów tytułowania (nazwy własne) i nazywania (nazwy pospolite) gier wideo, nawiązujących do rozmaitych wariantów cykliczności; 3) ukazanie, czym seryjność gier wideo oraz nazwy z nią związane różnią się od seryjności innych typów dzieł kultury, jak filmy czy książki. Materiał ilustracyjny pozyskano z mediów wyspecjalizowanych w tematyce elektronicznej rozrywki – popularnych serwisów internetowych oraz tradycyjnych czasopism

Toward a Theological Understanding of Hermeneutics: In Dialogue with Schleiermacher and Barth on Hermeneutics

This article explores a constructive dialogue between Friedrich Schleiermacher’s general hermeneutics and Karl Barth’s theological exegesis, aiming to move beyond their perceived opposition. While Schleiermacher emphasizes human understanding through grammatical and psychological interpretation, Barth insists on the priority of divine revelation and the theological content of Scripture. This paper argues that a theologically informed theory of understanding can reconcile these positions. By engaging with hermeneutical theorists such as Gadamer and Ricoeur, and incorporating theological categories like the role of the Holy Spirit, the communal nature of reading, and the doctrine of human as sinner and saint, the article proposes a more integrated approach. This approach affirms both divine initiative and human participation in the interpretive process, suggesting that Schleiermacher’s insights can enrich Barth’s exegesis, and vice versa. In doing so, it advocates for a theological hermeneutics that is both faithful to the Scripture and attentive to the realities of human understanding.Artykuł podejmuje próbę konstruktywnego dialogu między ogólną hermeneutyką Friedricha Schleiermachera a teologiczną egzegezą Karla Bartha, zmierzając do przezwyciężenia opozycji między nimi. Podczas gdy Schleiermacher kładzie nacisk na ludzkie rozumienie poprzez interpretację gramatyczną i psychologiczną, Barth podkreśla prymat Bożego objawienia i teologiczny charakter Pisma Świętego. Artykuł argumentuje, że teologicznie ugruntowana teoria rozumienia może pogodzić te stanowiska. Poprzez dialog z hermeneutami takimi jak Gadamer i Ricoeur, a także przez uwzględnienie kategorii teologicznych, takich jak rola Ducha Świętego, wspólnotowy charakter lektury oraz doktryna o człowieku jako grzeszniku i świętym, artykuł proponuje bardziej kompleksowe podejście. Podejście to afirmuje zarówno Bożą inicjatywę, jak i ludzkie uczestnictwo w procesie interpretacji, sugerując, że poglądy Schleiermachera mogą wzbogacić egzegezę Bartha – i odwrotnie. W ten sposób artykuł opowiada się za hermeneutyką teologiczną, która pozostaje wierna Pismu Świętemu, a zarazem uwzględnia realia ludzkiego rozumienia

Pojęcia crimen pessimum, delicta graviora, delicta reservata w kanonicznym prawie karnym. Analiza historyczno prawna

This article aims to present the development of canonical criminal law from a legal‑historical perspective by analysing three key concepts that have significantly influenced the creation and evolution of the catalogue of grave crimes in the law of the Catholic Church: crimen pessimum, delicta graviora and delicta reservata. Until now, both Polish and international scholarship has addressed these terms primarily in the context of specific research areas, particularly sexual abuse of minors by clerics, offences against the sacraments and the imposition of canonical penalties. In this study, the aforementioned concepts are examined systematically from a legal‑dogmatic and historical perspective, which makes it possible to show their nature, origin, evolution and their location within specific norms of canon law. The primary sources for this research include documents issued by the Holy See and the Codes of Canon Law of 1917 and 1983, along with the reform of Book VI of the 1983 Code, which was promulgated by the apostolic constitution Pascite gregem Dei in 2021. The literature has been subjected to critical analysis. The primary methodologies employed include dogmatic-legal analysis, legal-historical analysis, philology, linguistics, and analytical methods. The article presents recent research on the development of terms crimen pessimum, delicta graviora and delicta reservata, which has not yet been concisely presented in Polish scholarship. It contributes to a deeper understanding of the contemporary system of canonical criminal law, especially in relation to grave offences against faith, sacraments and morals.Celem artykułu jest przedstawienie rozwoju kanonicznego prawa karnego w perspektywie historyczno‑prawnej poprzez analizę trzech kluczowych terminów, które wpłynęły na kształtowanie oraz ewolucję katalogu przestępstw ciężkich w prawie Kościoła katolickiego: crimen pessimum, delicta graviora oraz delicta reservata. W dotychczasowej literaturze, zarówno polsko-, jak i obcojęzycznej, pojęcia te były wykorzystywane głównie w kontekście szczegółowych problemów badawczych, w szczególności w odniesieniu do wykorzystywania seksualnego małoletnich przez duchownych, skutków czynów popełnianych przeciwko sakramentom oraz stosowania kar kanonicznych. W niniejszym opracowaniu wskazane terminy zostały poddane systematycznej analizie w perspektywie dogmatyczno‑prawnej oraz historycznej, co pozwala ukazać ich naturę, genezę, rozwój, a także ich umiejscowienie w konkretnych przepisach prawa kanonicznego. Podstawowymi źródłami są dokumenty Stolicy Apostolskiej oraz Kodeks prawa kanonicznego z 1917 r. i 1983 r., z uwzględnieniem nowelizacji Księgi VI KPK dokonanej konstytucją apostolską Pascite gregem Dei z 23 maja 2021 r. Literatura przedmiotu została poddana analizie krytycznej. Zastosowano przede wszystkim metodę dogmatyczno‑prawną, historyczno‑prawną, a także metody filologiczną, lingwistyczną i analityczną. Artykuł prezentuje wyniki badań nad rozwojem pojęć crimen pessimum, delicta graviora i delicta reservata, dotychczas niepodejmowane w sposób syntetyczny w literaturze polskiej. Umożliwia to pełniejsze zrozumienie współczesnego systemu kanonicznego prawa karnego, zwłaszcza w odniesieniu do przestępstw ciężkich przeciwko wierze, sakramentom i obyczajom

Wolność w Liście do Galatów na tle myśli greckiej

Freedom for ancient Greeks had three aspects: personal as opposed to slavery, political in a city-state (not being subjected to empires), and internal – of a sage, independent of external situation. Freedom was defined as a possibility to live according to one’s own will, but problem of the limits of freedom was known. Philosophers, especially Stoics, tried to put freedom in accord with ethics and wisdom, judging that only a sage is truly free, whereas evil people are slaves by nature. The New Testament texts on freedom are easier to understand against this background. In Gal 3:28 the internal freedom, given by Christ, is presupposed as more important than a legal status. In Gal 4:22–23 slavery attributed to Jews, although considering themselves free, is conceived as a dependence of internal chains. In Gal 4:26 Christians are spiritually free. Galatians 2:4; 5:1 refer to an internal freedom as given by Christ. Christians should not return to a slavery of their previous state. In Gal 5:13 freedom should follow love, not the flesh. Further texts contain allusions to liberation. 17 similar texts from the New Testament follow those lines of thought, forming a coherent concept of freedom.Wolność dla starożytnych Greków miała trzy aspekty: osobisty jako przeciwieństwo niewoli, polityczny w mieście-państwie (niepoddanym żadnemu imperium) oraz wewnętrzny mędrca, niezależny od sytuacji zewnętrznej. Wolność była rozumiana jako możność życia według własnej woli, ale znany był również problem jej granic. Filozofowie, a zwłaszcza stoicy, starali się uzgodnić wolność z etyką i mądrością, sądząc, że tylko mędrzec – jako dobry – jest naprawdę wolny, podczas gdy źli są z natury niewolnikami. Na tym tle łatwiej zrozumieć teksty Nowego Testamentu mówiące o wolności. Ga 3,28 zakłada wolność wewnętrzną dana przez Chrystusa jako coś ważniejszego niż stan prawny. W Ga 4,22–23 zniewolenie przypisane Żydom, choć ci uważają się za wolnych, pojęte jest jako zależność od kajdan wewnętrznych. W Ga 4,26 chrześcijanie są duchowo wolni. Teksty Ga 2,4 oraz 5,1 dotyczą wewnętrznej wolności danej przez Chrystusa. Chrześcijanie nie powinni wracać do swojego poprzedniego stanu. W Ga 5,13 wolność powinna się kierować miłością, a nie pragnieniami ciała. Dalsze teksty listu zawierają aluzje do wyzwolenia. 17 podobnych fragmentów z Nowego Testamentu idzie w zbliżonym kierunku, tworząc spójną koncepcję wolności

Kwestionowanie antropocentryzmu w chrześcijaństwie: Czy Księga Hioba jest zgodna z zasadami etyki środowiskowej?

In 1967, historian Lynn White argued that religions, particularly Christianity, have significantly contributed to environmental degradation due to their inherently anthropocentric worldview. However, whether Christianity is fundamentally anthropocentric remains a topic of active scholarly debate. The central thesis is that Christianity should be understood as a religious system based on ethical principles that transcend anthropocentrism. Rather than being identified with anthropocentrism, Christianity establishes its ethical norms by understanding the interconnectedness of all living beings on Earth. This interconnectedness is reflected in God’s invitation to people and all creation for communion with Him. In this context, the understanding of humanity in Christianity is rooted in the recognition that humans exist in relationship with God, their neighbours, and the wider natural world. This thesis is tested by investigating whether the Old Testament’s “Book of Job” advocates anthropocentrism. More specifically, the article analyses how this book aligns with two foundational principles of environmental ethics: the good of being and the concept of inherent worth. The results indicate that the Book of Job largely adheres to the principles of environmental ethics, suggesting that the criticisms typically aimed at anthropocentrism cannot be applied to Christianity. The analysis of The Book of Job affirms that Christianity transcends anthropocentrism by presenting a view of humanity that cannot be understood without considering the relationships established by God between humans, their fellows and all of creation.W 1967 roku historyk Lynn White wysunął tezę, że religie, a zwłaszcza chrześcijaństwo, w istotny sposób przyczyniły się do degradacji środowiska naturalnego ze względu na swój z natury antropocentryczny światopogląd. Kwestia czy chrześcijaństwo rzeczywiście ma fundamentalnie antropocentryczny charakter, pozostaje jednak przedmiotem intensywnej debaty naukowej. Główna teza niniejszego artykułu zakłada, że chrześcijaństwo należy rozumieć jako system religijny oparty na zasadach etycznych wykraczających poza antropocentryzm. Zamiast utożsamiać się z nim, chrześcijaństwo formułuje swoje normy etyczne poprzez uznanie współzależności wszystkich istot żywych na Ziemi. Współzależność ta znajduje odzwierciedlenie w Bożym zaproszeniu skierowanym do ludzi i całego stworzenia, by pozostawało z Nim w komunii. W tym kontekście chrześcijańska koncepcja człowieka opiera się na przekonaniu, że człowiek istnieje w relacji z Bogiem, bliźnimi oraz – szerzej – z całym światem natury. Teza ta zostaje zweryfikowana poprzez analizę, czy starotestamentowa Księga Hioba opowiada się za antropocentryzmem. Dokładniej mówiąc, artykuł bada, w jaki sposób księga ta wpisuje się w dwa fundamentalne założenia etyki środowiskowej: ideę dobra istnienia oraz koncepcję wartości wewnętrznej. Wyniki analizy wskazują, że Księga Hioba w dużej mierze pozostaje zgodna z zasadami etyki środowiskowej, co sugeruje, iż typowe zarzuty wobec antropocentryzmu nie mogą być bezpośrednio odnoszone do chrześcijaństwa. Analiza ta potwierdza, że chrześcijaństwo wykracza poza ramy antropocentryzmu, ukazując obraz człowieka, którego nie sposób zrozumieć bez odniesienia do relacji ustanowionych przez Boga między ludźmi, ich bliźnimi i całym stworzeniem