Wolność w Liście do Galatów na tle myśli greckiej

Abstract

Freedom for ancient Greeks had three aspects: personal as opposed to slavery, political in a city-state (not being subjected to empires), and internal – of a sage, independent of external situation. Freedom was defined as a possibility to live according to one’s own will, but problem of the limits of freedom was known. Philosophers, especially Stoics, tried to put freedom in accord with ethics and wisdom, judging that only a sage is truly free, whereas evil people are slaves by nature. The New Testament texts on freedom are easier to understand against this background. In Gal 3:28 the internal freedom, given by Christ, is presupposed as more important than a legal status. In Gal 4:22–23 slavery attributed to Jews, although considering themselves free, is conceived as a dependence of internal chains. In Gal 4:26 Christians are spiritually free. Galatians 2:4; 5:1 refer to an internal freedom as given by Christ. Christians should not return to a slavery of their previous state. In Gal 5:13 freedom should follow love, not the flesh. Further texts contain allusions to liberation. 17 similar texts from the New Testament follow those lines of thought, forming a coherent concept of freedom.Wolność dla starożytnych Greków miała trzy aspekty: osobisty jako przeciwieństwo niewoli, polityczny w mieście-państwie (niepoddanym żadnemu imperium) oraz wewnętrzny mędrca, niezależny od sytuacji zewnętrznej. Wolność była rozumiana jako możność życia według własnej woli, ale znany był również problem jej granic. Filozofowie, a zwłaszcza stoicy, starali się uzgodnić wolność z etyką i mądrością, sądząc, że tylko mędrzec – jako dobry – jest naprawdę wolny, podczas gdy źli są z natury niewolnikami. Na tym tle łatwiej zrozumieć teksty Nowego Testamentu mówiące o wolności. Ga 3,28 zakłada wolność wewnętrzną dana przez Chrystusa jako coś ważniejszego niż stan prawny. W Ga 4,22–23 zniewolenie przypisane Żydom, choć ci uważają się za wolnych, pojęte jest jako zależność od kajdan wewnętrznych. W Ga 4,26 chrześcijanie są duchowo wolni. Teksty Ga 2,4 oraz 5,1 dotyczą wewnętrznej wolności danej przez Chrystusa. Chrześcijanie nie powinni wracać do swojego poprzedniego stanu. W Ga 5,13 wolność powinna się kierować miłością, a nie pragnieniami ciała. Dalsze teksty listu zawierają aluzje do wyzwolenia. 17 podobnych fragmentów z Nowego Testamentu idzie w zbliżonym kierunku, tworząc spójną koncepcję wolności