Assessment of somatic build, physical fitness, and cognitive abilities of school-aged youth following the implementation of an self-developed training intervention in the form of a warm-up

Promotor: prof. dr hab. Wojciech Czarny ; promotor pomocniczy: dr Piotr Matłosz - 89 s.Głównym celem niniejszej pracy była ocena budowy somatycznej, sprawności fizycznej oraz funkcji poznawczych młodzieży szkolnej przed i po wdrożeniu autorskiej, wielozadaniowej interwencji treningowej realizowanej w formie rozgrzewki. Badaniem objęto 104 uczniów Dwujęzycznego Liceum Uniwersyteckiego im. Stanisława Barańczaka w Rzeszowie, w tym 53 kobiety (51%) oraz 51 mężczyzn (49%) w wieku od 13 do 18 lat. Uczestników podzielono losowo na grupę badaną i grupę kontrolną. W grupie eksperymentalnej wdrożono autorski program ćwiczeń ruchowych 2 w trakcie rozgrzewki. Zarówno grupa badana, jak i kontrolna zostały poddane dwukrotnym pomiarom obejmującym testy sprawności fizycznej, testy psychologiczne oraz antropometryczne pomiary ciała. Zastosowana interwencja treningowa przyczyniła się do istotnych statystycznie, korzystnych zmian w składzie ciała, wydolności fizycznej oraz funkcjach poznawczych uczestników. Zaobserwowane efekty miały głównie charakter ogólnorozwojowy, przy zachowaniu względnej stabilności wskaźników klasyfikacyjnych takich jak wskaźnik masy ciała (BMI) i poziom otłuszczenia. Interwencja nie wykazała jednoznacznego wpływu na redukcję nadwagi lub otyłości.The main objective of this study was to assess the somatic structure, physical fitness, and cognitive functions of school-aged youth before and after the implementation of a proprietary, multi-task training intervention conducted in the form of a warm-up. The study involved 104 students from the Stanisław Barańczak Bilingual University High School in Rzeszów, including 53 females (51%) and 51 males (49%), aged between 13 and 18 years. The participants were randomly assigned to an experimental group and a control group. The experimental group underwent an original exercise program incorporated into their warm-up routines. Both the experimental and control groups underwent two rounds of assessment, which included physical fitness tests, psychological tests, and anthropometric body measurements. The implemented training intervention resulted in statistically significant, beneficial changes in body composition, physical capacity, and cognitive functions among the participants. The observed effects were primarily of a general developmental nature, with relative stability in classification indices such as Body Mass Index (BMI) and body fat levels. The intervention did not demonstrate a clear impact on the 3 reduction of overweight or obesity

Morphofunctional features of Special Operations Forces candidates during terrain phase of selection.

Promotor: dr hab. inż. Krzysztof Przednowek, prof. UR - 114 s.Celem pracy była identyfikacja wybranych cech morfologicznych, motorycznych i psychomotorycznych kandydatów do Jednostek Wojsk Specjalnych (JWS) orazokreślenie ich związku z wynikiem procesu selekcyjnego. Badania przeprowadzono wśród 87 kandydatów, z których 49 ukończyło pozytywnie proces selekcji, a 38 zakończyło go niepowodzeniem. W ramach badań dokonano kompleksowej oceny kandydatów do JWS, obejmującej parametry morfologiczne, motoryczne i psychomotoryczne. Analizie poddano podstawowe cechy somatyczne, takie jak wysokość i masa ciała oraz skład ciała. Sprawność fizyczną oceniono w zakresie siły (siła ścisku dłoni, siła maksymalna w teście IMTP), skoczności (wyskoki pionowe SJ i CMJ), szybkości (sprint na 30 m i 100m), zwinności (test T-test Agility) oraz wytrzymałości tlenowej i beztlenowej (bieg na 3000 m i test RAST). Dodatkowo wykonano zestaw prób sprawności specjalnej specyficznych dla warunków wojskowych, m.in. wejście po linie, podciąganie na drążku, uginanie ramion na poręczach, wall ball, przeskoki przez ścianę, bieg 10×10 m, siad z leżenia tyłem czy pływanie na dystansie 200 m. Ocenie podlegała również równowaga statyczna mierzona na platformie dynamometrycznej. Zdolności psychomotoryczne badano przy użyciu zestawu testów komputerowych Test2Drive, obejmujących m.in. czas reakcji prosty i z wyborem, koordynację wzrokowo-ruchową, antycypację przestrzenną i ruchową oraz funkcjonowanie uwagi. Analiza wykazała, że pozytywne ukończenie selekcji do JWS było częstsze u kandydatów wyższych, o większej FATP_P1, co sprzyjało adaptacji do obciążeń terenowych. Istotnym predyktorem sukcesu okazała się także wydolność tlenowa oceniana biegiem na 3000 m, odzwierciedlająca poziom VO2max. Kluczową rolę odgrywały również parametry siły kończyny dolnej prawej (IMTP), szybkościowe i psychomotoryczne, takie jak sprint 20–30 m oraz czasy motoryki w testach SIRT, CHORT i HECOR.The aim of the study was to identify selected morphological, motor, and psychomotor characteristics of candidates for Special Forces Units (SFU) and to determine their relationship with the outcome of the selection process. The research was conducted among 87 candidates, of whom 49 successfully completed the selection, while 38 failed. The study involved a comprehensive assessment of SFU candidates, covering morphological, motor, and psychomotor parameters. The analysis included basic somatic features such as body height, body mass, and body composition. Physical performance was assessed in terms of strength (handgrip strength, maximal force in the IMTP test), power (vertical jumps SJ and CMJ), speed (30 m and 100 m sprints), agility (T-test Agility), as well as aerobic and anaerobic endurance (3000 m run and RAST test). In addition, a set of functional tasks specific to military conditions was carried out, including rope climbing, pull-ups, dips, wall ball, wall vaults, 10×10 m shuttle run, sit-ups, and a 200 m swim. Static balance was also evaluated using a force platform. Psychomotor abilities were examined with the Test2Drive computerized battery, including simple and choice reaction time, hand-eye coordination, spatial and movement anticipation, as well as attention performance. The analysis revealed that successful completion of the SFU selection process was more frequent among taller candidates, with higher FATP_P1, which facilitated adaptation to field-related loads. Aerobic capacity, assessed through the 3000 m run and reflecting VO2max, proved to be a significant predictor of success. Furthermore, right lower-limb strength (IMTP), speed parameters, and psychomotor abilities—such as 20–30 m sprint times and motor times in SIRT, CHORT, and HECOR tests—played a crucial role

Application of IR spectroscopy and Raman spectroscopy in the search for potential diagnostic and prognostic markers in the serum and bone marrow of pediatric patients with acute lymphoblastic leukemia (ALL)

Promotorzy: dr hab. n. med. Radosław Chaber, prof. UR ; dr hab. n. fiz. Józef Cebulski, prof. UR - 199 s.Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) jest najczęściej diagnozowanym nowotworem u dzieci, a wysokie wskaźniki przeżywalności są efektem precyzyjnej diagnostyki, i optymalnego doboru terapii. Standardowe metody rozpoznania ALL są jednak czasochłonne, kosztowne i inwazyjne, co uzasadnia poszukiwanie nowych, szybkich i mniej obciążających narzędzi diagnostycznych. Celem pracy była ocena przydatności spektroskopii FTIR i Ramana w analizie surowicy krwi oraz lizatu komórkowego szpiku kostnego dzieci z ALL w kontekście identyfikacji potencjalnych markerów diagnostycznych i prognostycznych. Porównano widma 48 pacjentów z ALL, 43 pacjentów z innymi zaburzeniami hematologicznymi oraz 15 dzieci zdrowych. Spektroskopia FT-IR i Ramana wykazały ograniczoną przydatność w identyfikacji specyficznych zmian molekularnych w przebiegu ostrej białaczki limfoblastycznej u dzieci. Niemniej jednak ujawnione różnice w wartościach absorpcji pików w widmach FT-IR oraz w udziale struktur α-helisy i β-kartki białek mogą stanowić potencjalne markery diagnostyczne w różnicowaniu ALL jako przyczyny anemii i pancytopenii krwi obwodowej u dzieci oraz w ich wstępnej stratyfikacji do grup ryzyka. Z kolei różnice w intensywności pików w widmach Ramana surowicy krwi umożliwiały odróżnienie pancytopenii w przebiegu ALL od innych przyczyn.Acute lymphoblastic leukemia (ALL) is the most frequently diagnosed cancer in children, and the high survival rates are attributed to accurate diagnostics and the optimization of therapeutic strategies. However, standard diagnostic methods for ALL are timeconsuming, costly, and invasive, which justifies the search for new, rapid, and less burdensome diagnostic tools. The aim of this study was to evaluate the usefulness of Fourier-transform infrared (FT-IR) and Raman spectroscopy in the analysis of peripheral blood serum and bone marrow cell lysates from children with ALL, with respect to the identification of potential diagnostic and prognostic biomarkers. Spectra from 48 patients with ALL, 43 patients with other hematological disorders, and 15 healthy children were compared. FT-IR and Raman spectroscopy demonstrated limited utility in identifying specific molecular changes associated with the course of acute lymphoblastic leukemia in children. Nevertheless, the observed differences in peak absorbance values in FT-IR spectra and in the relative contribution of protein α-helix and β-sheet structures may serve as potential diagnostic markers for differentiating ALL as a cause of anemia and pancytopenia in children, as well as for their preliminary risk stratification. In contrast, differences in peak intensities in Raman spectra of blood serum enabled the differentiation of pancytopenia in the course of ALL from pancytopenia of other etiologies

Usługi społeczne w lokalnej polityce społecznej

-The article illustrates local planning for the deinstitutionalization of social services for the elderly, using the example of a municipality that was one of the first in Poland to adopt such a plan. Research confirms that the planning and implementation of services impacts residents’ quality of life. The aim of the analysis was to identify the resources and needs of the municipality’s residents (e.g. the elderly) and to develop a strategy for the deinstitutionalization of social services. The findings demonstrate that diagnostic studies conducted in the municipality revealed specific needs among the elderly and individuals with disabilities, as well as families with children, including children with disabilities. Social services dedicated to people with mental disorders and those experiencing homelessness were also designed, although to a lesser extent due to lower demand. The local plan for the deinstitutionalization of social services is considered pioneering at the national level.W artykule zostało zobrazowane lokalne planowanie deinstytucjonalizacji usług społecznych dla osób starszych na przykładzie gminy, która jako jedna z pierwszych w Polsce uchwaliła taki plan. Planowanie i realizowanie usług, co potwierdzają badania, wpływa na jakość życia mieszkańców. Celem prowadzonych analiz było rozpoznanie zasobów i potrzeb mieszkańców gminy (przykład osób starszych) oraz zaplanowanie deinstytucjonalizacji usług społecznych. Z przeprowadzonych analiz wynika, iż badania diagnostyczne przeprowadzone w gminie ujawniły szczególnie potrzeby osób starszych i z niepełnosprawnościami oraz rodzin z dziećmi i z dziećmi niepełnosprawnymi. Zaprojektowano także, lecz w węższym zakresie ze względu na mniejsze potrzeby, usługi społeczne przeznaczone dla osób z zaburzeniami psychicznymi i w kryzysie bezdomności. Projekt lokalnego planu deinstytucjonalizacji usług społecznych jest pionierski na skalę kraju.

The role of leptin and chemerin in pathogenesis of obesity and type 1 diabetes in children

Promotor: prof. dr hab. n. med. Artur Mazur ; promotor pomocniczy: dr hab. n. med Sabina Galiniak, prof UR - 70 s.WPROWADZENIE Pomimo nieocenionego wpływu odkrycia insuliny w leczeniu cukrzycy oraz ogromnego rozwoju nowoczesnych technologii bezsprzecznie wpływających na poprawę leczenia oraz jakości życia pacjentów z cukrzycą, nadal poszukuje się innych czynników wpływających na rozwój i przebieg leczenia tej choroby. CEL PRACY Celem niniejszej rozprawy doktorskiej opartej na cyklu spójnych tematycznie prac badawczych była analiza roli leptyny i chemeryny w patogenezie otyłości i cukrzycy typu 1 u dzieci. METODY Badaniem objęto 144 dzieci. W grupie dzieci chorych na cukrzycę 40 pacjentów miało nowo rozpoznaną cukrzycę, 40 dzieci chorowało na cukrzyce dłużej niż rok, 14 dzieci stanowiło grupę kontrolną. W grupie dzieci dłużej chorujących 20 miało dobrą kontrolę metaboliczną co oznaczało poziom HbA1c 7 %. Poziom leptyny, bioleptyny i chemeryny mierzono za pomocą testów immunoenzymatycznych. U 50 dzieci z otyłością oceniono status metylacji promotora genu receptora leptyny metodą COBRA. WYNIKI W przeprowadzonych badaniach stwierdzono niższy poziom leptyny u dzieci z cukrzycą niż u dzieci zdrowych. Dzieci z grupy z nowo rozpoznaną cukrzycą miały statystycznie wyższy poziom leptyny od dzieci z grypy z długotrwałą cukrzycą źle wyrównaną, ale niższy od dzieci z grupy kontrolnej. Dzieci z cukrzycą dobrze wyrównaną metabolicznie miały statystycznie niższy poziom tego hormonu niż dzieci zdrowe. Stwierdzono statystycznie wyższy poziom bioleptyny w grupie dzieci z nowo rozpoznaną cukrzycą w porównaniu do dzieci z cukrzycą długotrwałą źle wyrównaną, ale niższy niż u dzieci zdrowych. W grupie dzieci ze świeżo rozpoznaną cukrzycą poziom bioleptyny był istotnie wyższy u dzieci z prawidłową masą ciała, nadwagą i otyłością niż w grupie dzieci z niedowagą. W grupie dzieci z długotrwałą cukrzycą zaobserwowano wyższe stężenie bioleptyny u chłopców niż u dziewcząt. Nie stwierdzono różnic statystycznych w poziomie chemeryny w badanych grupach dzieci. W przeanalizowanych próbkach nie ujawniono obecności metylacji w badanych wyspach CpG w genie promotora receptora leptyny. WNIOSKI Niski poziom leptyny, ale wyższy bioleptyny był charakterystyczny dla pacjentów ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 1. Poziom leptyny i bioleptyny, ale nie chemeryny wzrastał wraz ze zwiększającym się BMI. Otyłość u dzieci nie była związana ze zwiększonym poziomem metylacji w genie receptora leptyny. Przeprowadzone badania dostarczają nowych informacji na temat leptyny, bioleptyny i chemeryny u pacjentów pediatrycznych z cukrzycą typu 1 zachęcając do dalszych badań w tym kierunku.INTRODUCTION Despite the invaluable impact of insulin discovery on diabetes mellitus treatment and the tremendous advancements in modern technologies undeniably improving the treatment and quality of life for diabetes patients, other factors influencing the disease's development and treatment course are still being investigated. PURPOSE OF THE DISSERTATION The purpose of this dissertation, based on a series of thematically consistent research papers, was to analyze the roles of leptin and chemerin in the pathogenesis of obesity and type 1 diabetes in children. METHODS The study included 144 children. Among children with diabetes, 40 had newly diagnosed diabetes, 40 had diabetes for more than a year, and 14 served as the control group. In the group of children with longer disease duration, 20 had good metabolic control (HbA1c levels 7%). Levels of leptin, bioleptin, and chemerin were measured using immunoenzymatic assays. In 50 obese children, the promoter methylation status of the leptin receptor gene was assessed using the COBRA method. RESULTS The study revealed lower leptin levels in children with diabetes compared to healthy children. Among children with newly diagnosed diabetes, leptin levels were statistically higher than in those with long-term poorly compensated diabetes but lower than in the control group. Children with well-controlled diabetes had statistically lower leptin levels than healthy children. Bioleptin levels were statistically higher in children with newly diagnosed diabetes compared to those with long-term poorly compensated diabetes but remained lower than in healthy children. In the group with newly diagnosed diabetes, bioleptin levels were significantly higher in normal-weight, overweight, and obese children than in underweight children. Among children with long-term diabetes, boys exhibited higher bioleptin levels than girls. No significant differences in chemerin levels were observed between the study groups. Additionally, no methylation was detected in the tested CpG islands of the leptin receptor promoter gene. CONCLUSIONS Low leptin levels but higher bioleptin levels were characteristic of patients with newly diagnosed type 1 diabetes. Leptin and bioleptin levels, but not chemerin levels, increased with BMI. Childhood obesity was not associated with increased methylation of the leptin receptor gene. This study provides new insights into the roles of leptin, bioleptin, and chemerin in pediatric type 1 diabetes, highlighting the need for further research in this area

Fumigation of Kamchatka berry and Japanese haskap plants with gaseous ozone as an alternative method of protecting plants against fungal diseases and improving the quality of the fruit and extending their storage time

Promotor: prof. dr hab. inż. Józef Gorzelany ; promotor pomocniczy: dr hab. inż. Natalia Matłok, prof. UR - 113 s.Celem rozprawy była ocena skuteczności fumigacji gazowym ozonem jako alternatywnej metody ochrony roślin przed chorobami grzybowymi u wybranych odmian jagody kamczackiej i haskapu japońskiego w latach 2021–2024. Badano wpływ ozonu na fizjologię roślin, jakość i trwałość owoców oraz możliwości mikrorozmnażania haskapu. Ozonowanie w większości nie wpływało istotnie na parametry fizjologiczne roślin, a przy testowanych dawkach nie wykazywało efektu fitotoksycznego. Najlepszą kondycję roślin uzyskano przy stężeniu 5 ppm przez 1–3 minuty. Ozonem może poprawiać wartość biologiczną owoców – zwiększała zawartość związków fenolowych (o ok. 11,5%) oraz potencjał antyoksydacyjny. Najkorzystniejsze efekty uzyskano przy dawce 5 ppm3 minuty. Ozonowanie wpływało także na właściwości mechaniczne owoców, zwiększając ich odporność na uszkodzenia i poprawiając trwałość przechowalniczą. Najlepsze rezultaty uzyskano również przy dawce 5 ppm przez 3 minuty. Wykorzystanie modeli uczenia maszynowego umożliwiło skuteczniejsze przewidywanie odporności owoców. Dodatkowo wykazano możliwość mikrorozmnażania haskapu japońskiego. Najlepsze efekty uzyskano przy zastosowaniu BA (1 mg·dm⁻³) oraz niskiej temperatury w aklimatyzacji, szczególnie dla klonu ‘139-24’. Wyniki wskazują, że odpowiednio dobrane dawki ozonu mogą skutecznie wspierać ochronę roślin, poprawę jakości owoców i ich trwałości.The aim of this dissertation was to evaluate the effectiveness of ozone gas fumigation as an alternative method of plant protection against fungal diseases in selected varieties of haskap and Japanese haskap between 2021 and 2024. The effect of ozone on plant physiology, fruit quality and shelf life, and the micropropagation potential of haskap were studied. Ozonation did not significantly affect plant physiological parameters for most plants and did not exhibit phytotoxic effects at the tested doses. The best plant health was achieved at a concentration of 5 ppm for 1–3 minutes. Ozone can improve the biological value of fruit – it increased the content of phenolic compounds (by approximately 11.5%) and antioxidant potential. The most beneficial effects were achieved at a dose of 5 ppm for 3 minutes. Ozonation also affected the mechanical properties of fruit, increasing their resistance to damage and improving storage stability. The best results were also obtained at a dose of 5 ppm for 3 minutes. The use of machine learning models enabled more effective prediction of fruit resistance. Additionally, the possibility of micropropagation of Japanese haskap was demonstrated. The best results were achieved using BA (1 mg·dm⁻³) and low acclimation temperatures, particularly for the '139-24' clone. The results indicate that appropriately selected ozone doses can effectively support plant protection, improving fruit quality and shelf life

(Non-)stereotypical approach to disability in the works of Olga Ptak and Jacek Hołub

Promotor: dr hab. Dorota Karkut, prof. UR - 262 s.Niniejsza dysertacja poświęcona jest analizie współczesnej literatury niefikcjonalnej podejmującej temat do-świadczenia niepełnosprawności z perspektywy matek wychowujących dzieci atypowe. Głównym celem badań było wzbogacenie refleksji literaturoznawczej nad wspomnianym obszarem zagadnień poprzez interpretację wybranych narracji Olgi Ptak oraz Jacka Hołuba w kontekście humanistyki zaangażowanej. Praca łączy narzędzia literackich studiów o niepełnosprawności, narratologii, studiów o macierzyństwie oraz hermeneutyki, co umożliwiło interdyscyplinarne ujęcie analizowanych tekstów. Istotnym uzupełnieniem rozważań były badania ankietowe dotyczące odbioru omawianych książek przez studentów kierunków nauczycielskich, mające na celu określenie wpływu lektur o niepełno-sprawności na doświadczenia czytelnicze i postawy społeczne respondentów. Rozprawa składa się z pięciu rozdziałów: dwóch teoretycznych - poświęconych metodo-logii badawczej, stereotypom, matrocentrycznemu zwrotowi w literaturze i narracjom autobiograficznym - oraz trzech analitycznych - obejmujących interpretację reportaży Hołuba, książki Ptak oraz wyniki badań empirycznych. Całość ukazuje literaturę jako istotne narzędzie edukacyjne, krytyczne i emancypacyjne, zdolne do przełamywania stereotypowych reprezentacji niepełnosprawności oraz jej społeczno-kulturowych uwarunkowań.The present doctoral dissertation explores contemporary non-fiction narratives that depict disability as experienced by mothers raising atypical children. Its primary objective is to contribute to literarycritical discourse through an interpretative examination of selected works by Olga Ptak and Jacek Hołub, framed within the paradigm of engaged humanities. The analysis adopts an interdisciplinary perspective, drawing on literary disability studies, narratology, motherhood studies and hermeneutics.The interpretative component is complemented by empirical survey research focused on the reception of the analysed texts among students enrolled in teacher education programmes. This part of the project investigates the influence of disability-focused narratives on readers’ interpretative practices and social sensibilities.The dissertation comprises five chapters, including two theoretical sections addressing methodological considerations, disability-related stere-otypes, the matrocentric turn in contemporary writ-ingand autobiographical modes of expression, followed by three analytical chapters devoted to Hołub’s reportage, Ptak’s volume, and the discussion of empirical findings. Overall, the research positions literature as an educational, critical, and emancipatory medium capable of destabilising stereotypical representations and elucidating the socio-cultural conditions shaping experiences of disability

Application of dermatoscopy and ultraviolet-enhanced dermatoscopy in the assessment of basal cell carcinoma

Promotor: dr hab. n. med. Magdalena Żychowska, prof UR - 148 s.Rak podstawnokomórkowy (BCC) jest najczęstszym nowotworem złośliwym skóry. W jego diagnostyce standardowo stosuje się dermatoskopię, jednak mimo wysokiej czułości, nie jest to metoda doskonała. Jedną z nowych metod obrazowania jest dermoskopia wzmocniona ultrafioletem (UVFD). Badania przeprowadzono w Klinice Dermatologii w Rzeszowie u pacjentów z histopatologicznie potwierdzonym BCC, wykorzystując dermatoskop Dermlite DL5 z trybem PD i UVFD. W UVFD BCC najczęściej prezentował się jako ciemna sylwetka z zaburzonym wzorcem ujść mieszków włosowych oraz brakiem fluorescencji typowej dla zdrowej skóry. Obserwowano także nadżerki, owrzodzenia, niebieskie włókna fluorescencyjne, naczynia drzewkowate i ogniska depigmentacji. Zmiany na twarzy, szczególnie w strefie H, częściej wykazywały owrzodzenie, niebieskie włókna fluorescencyjne i utratę fluorescencji zdrowej skóry. UVFD może stanowić cenne narzędzie uzupełniające klasyczną dermatoskopię, szczególnie w ocenie małych, guzkowych i niepigmentowanych BCC zlokalizowanych na twarzy. Metoda ma swoje ograniczenia - gorzej niż PD uwidacznia stuktury naczyniowe oraz nadżerki i owrzodzenia.Basal cell carcinoma (BCC) is the most common malignant skin tumor. Dermoscopy is routinely used in its diagnosis; however, despite its high sensitivity, it is not a perfect method. One of the newer imaging techniques is ultraviolet-induced fluorescence dermoscopy (UVFD). The study was conducted at the Department of Dermatology in Rzeszów and included patients with histopathologically confirmed BCC. Lesions were examined using the DermLite DL5 dermatoscope with both polarized dermoscopy (PD) and UVFD modes. Under UVFD, BCC most commonly appeared as a dark silhouette with an interrupted follicular pattern and absence of fluorescence typical of healthy surrounding skin. Additional findings included erosions, ulcerations, blue fluorescent fibers, arborizing vessels and areas of depigmentation. Facial lesions, particularly those located in the H-zone, more frequently showed ulceration, blue fluorescent fibers and loss of normal skin fluorescence. UVFD may serve as a valuable complementary tool to conventional dermoscopy, especially in the assessment of small, nodular and non-pigmented BCCs located on the face. However, the method has limitations, as it is less effective than PD in visualizing vascular structures as well as erosions and ulcerations

Variability of Selected Motor Abilities Under the Influence of Targeted Training among uniformed class students

Promotor: dr hab. Paweł Król, prof. UR ; promotor pomocniczy: dr Jarosław Herbert - 177 s.Celem pracy była ocena zmian wybranych zdolności motorycznych uczniów klas mundurowych w wyniku systematycznego i ukierunkowanego szkolenia realizowanego w programie Oddziałów Przygotowania Wojskowego (OPW). Badanie miało wykazać, w jakim stopniu roczny cykl szkoleniowy wpływa na rozwój sprawności fizycznej oraz zdolności istotnych dla dalszej służby mundurowej. W badaniu uczestniczyło 56 uczniów, w tym 31 mężczyzn i 25 kobiet w wieku 16-17 lat. Pomiary przeprowadzono trzykrotnie w trakcie roku szkoleniowego, co pozwoliło uchwycić kierunek i tempo zmian. Do oceny wykorzystano pomiary budowy i składu ciała, test Coopera, testy siły eksplozywnej (SJ, CMJ), pomiar siły izometrycznej dłoni, testy zwinności oraz próby równowagi na platformie stabilometrycznej. Zastosowane metody umożliwiły pełną ocenę wpływu programu szkoleniowego na funkcjonowanie motoryczne uczestników. Wyniki badań jednoznacznie wskazują na bardzo korzystny wpływ szkolenia OPW. Zaobserwowano znaczną poprawę w kluczowych zdolnościach motorycznych, szczególnie w wytrzymałości tlenowej, sile eksplozywnej, sile izometrycznej dłoni i ogólnej prawności fizycznej. U większości uczniów odnotowano także korzystne zmiany w składzie ciała, takie jak wzrost masy mięśniowej oraz zmniejszenie udziału tkanki tłuszczowej, zwłaszcza u mężczyzn. Kobiety natomiast wykazywały bardzo dobre postępy w zakresie koordynacji i równowagi, co również potwierdza skuteczność programu. Największą dynamikę poprawy zanotowano między pierwszym a drugim pomiarem, co świadczy o silnej adaptacji organizmu do intensywnego treningu. Końcowy pomiar potwierdził stabilizację wzrostów, przy utrzymaniu wysokiego poziomu sprawności. Podsumowując, ukierunkowane szkolenie w klasach mundurowych skutecznie rozwija zdolności motoryczne uczniów i może być traktowane jako wartościowy model przygotowania fizycznego. Uzyskane wyniki stanowią mocny argument za dalszym rozwojem i doskonaleniem programów OPW oraz ich wykorzystaniem w procesie rekrutacji i szkolenia kandydatów do służb mundurowych.The aim of this study was to evaluate changes in selected motor abilities of students enrolled in uniformed classes as a result of systematic and targeted training implemented within the Military Preparation Unit (OPW) program. The study sought to determine the extent to which a one-year training cycle influences the development of physical fitness and abilities essential for future service in uniformed forces. A total of 56 students participated in the study, comprising 31 males and 25 females aged 16-17. Measurements were conducted at three points over the course of the training year, which allowed for the identification of toth the direction and the rate of observed changes. The assessment protocol encompassed a comprehensive battery of measurements, including body composition and morphological indices, the Cooper aerobic endurance test, explosive lower-limb power evaluations (squat jump and countermovement jump), isometric handgrip strength testing, multidirectional agility assessments, and postural stability trials conducted on a stabilometric platform. The results clearly demonstrate the highly beneficial effects of OPW training. Significant improvements were observed in key motor abilities, particularly in aerobic endurance, explosive strength, handgrip isometric strength, and overall physical fitness. Most students also exhibited favourable changes in body composition, including increased muscle mass and reduced body fat percentage, with these effects being especially pronounced among male participants. Female participants, on the other hand, showed marked progress in coordination and balance, further confirming the overall effectiveness of the program. The most aronounced improvement was observed between the first and second measurement points, suggesting a rapid physiological adaptation to the intensified training regimen. By the time of the final assessment, the results indicated a stabilization of these gains, while maintaining a consistently high level of physical fitness. In conclusion, the targeted training implemented within uniformed classes constitutes an effective means of developing motor abilities of students and may be regarded as a valuable model of physical preparation. The findings obtained in this study offer a compelling rationale for the continued refinement and expansion of OPW programs, as well as for their broader integration into recruitment and preservice training pathways for candidates aspiring to enter uniformed services. Such initiatives have the potential to enhance not only physical readiness but also long-term effectiveness and resilience within future professional service roles

The state of research on the earliest monastic architecture in the land of Poland

Promotor: prof. dr hab. Zbigniew Pianowski - 499, 1080, 189 s.Rozprawa doktorska dotyczy stanu badań archeologiczno-architektonicznych najstarszych kompleksów klasztornych jakie funkcjonowały na ziemiach pierwszych Piastów. Stąd też ważne było nakreślenie skąd w ogóle wywodził się monastycyzm, jak rozwijał się w Europie Zachodniej i jak dotarł na obszar domeny Piastowskiej. Ten aspekt porusza rozdział I („Narodziny ruchu monastycznego w świecie chrześcijańskim”). Ważną kwestią jaką opisuje praca jest także analiza poszczególnych zgromadzeń takich jak Benedyktyni, Cystersi, Zakonnicy Regularni, Dominikanie oraz Franciszkanie, gdzie poruszono tematykę narodzin zakonów, ich struktury (zarówno męskich jak i żeńskich), rozwoju architektury oraz przybycia na ziemie polskie. Tym co stanowi trzon pracy jest katalog (tom II cz. 1 i 2) zawierający alfabetyczne opracowanie 43 klasztorów z rozbiciem na opisy historyczne, podział na poszczególne budowle, jakie wchodziły w skład kompleksów Podsumowaniem pracy jest szczegółowa analiza obejmująca poszczególne zgromadzenia, gdzie osobno przedstawiono rozwój architektoniczny kościoła, klasztoru oraz towarzyszącym im zabudowań.The doctoral dissertation concerns the state of archaeological and architectural research on the oldest monastic complexes that existed in the lands of the early Piast dynasty. Therefore, it was important to outline the origins of monasticism, its development in Western Europe, and its arrival in the Piast domain. This aspect is addressed in Chapter I ("The Birth of the Monastic Movement in the Christian World"). Another important issue discussed in the dissertation is the analysis of specific orders such as the Benedictines, Cistercians, Canons Regular, Dominicans, and Franciscans. This includes the origins of the orders, their structures (both male and female), architectural development, and their arrival in Polish lands. The core of the dissertation is a catalogue (Volume II, parts 1 and 2), which contains an alphabetical study of 43 monasteries. Each entry includes historical descriptions, a breakdown of the buildings that made up the complexes. The concluding part of the dissertation is a detailed analysis of each order, with separate presentations of the architectural development of the churches, monasteries, and their accompanying structures