Cuadernos de Estudios Gallegos (E-Journal)
Not a member yet
    542 research outputs found

    O espazo funerario do cemiterio de peregrinos de Compostela

    Get PDF
    In Compostela there was a cemetery for pilgrims since at least the 12th century, linked to the Old Hospital of Santiago and to the lost Trinity chapel. At the beginning of the 16th century, the cemetery grounds were acquired for the Royal Hospital and a second chapel was erected: the Vera Cruz, reformed in the 18th century as the chapel of the Virgin of Anguish and today the parish of Saint Fructuosus. But this was a secondary cemetery in the city. Overwhelmed by the Pazo de Raxoi and by social hygiene measures, the space fell into oblivion since the 19th century. In 2009 an intervention was carried out in its surroundings, promoted by the Office of the Historic City. Cristina Ansede and Alberto Quintáns were the designers of a site-specific intervention, landscaped and with a minimalist aesthetic, which provides the city with a new public space that revitalizes the funerary place.En Compostela existió un cementerio de peregrinos por lo menos desde el siglo XII, vinculado al Hospital Viejo de Santiago y a la desaparecida capilla de la Trinidad. A comienzos del siglo XVI los terrenos del cementerio fueron adquiridos para el Hospital Real, erigiéndose en ellos una segunda capilla: la Vera Cruz, reformada en el XVIII como capilla de la Virgen de las Angustias y hoy parroquial de San Fructuoso. Pero este fue un cementerio secundario en la ciudad. Avasallado por el Pazo de Raxoi y por las medidas higienistas, desde el siglo XIX el espacio cae en el olvido. En 2009 se realiza una intervención en sus inmediaciones, promovida por la Oficina de la Ciudad Histórica. Cristina Ansede y Alberto Quintáns fueron los proyectistas de una intervención específica para el lugar, ajardinada y de estética minimalista, que proporciona a la ciudad un nuevo espacio público activador del lugar funerario. [gl] En Compostela existiu un cemiterio de peregrinos cando menos dende o século XII, vencellado ao Hospital Vello de Santiago e á desaparecida capela da Trindade. A comezos do século XVI os terreos do cemiterio foron adquiridos para o Hospital Real, erixíndose neles unha segunda capela: a Vera Cruz, reformada no XVIII como capela da Virxe das Angustias e hoxe parroquial de San Froitoso. Mais este foi un cemiterio secundario na cidade. Asoballado polo Pazo de Raxoi e polas medidas hixienistas, dende o século XIX o espazo cae no esquecemento. No 2009 realízase unha intervención nas súas inmediacións, promovidas pola Oficina da Cidade Histórica. Cristina Ansede e Alberto Quintáns foron os proxectistas dunha intervención específica para o lugar, axardinada e de estética minimalista, que proporciona á cidade un novo espazo público activador do lugar funerario

    Un programa de estudio, protección, musealización y promoción sociocultural del patrimonio megalítico de Costa da Morte (Galicia)

    Get PDF
    This work is a summary of the archaeological and patrimonial situation of the Megalithic Complex in a geographical area of northwestern Galicia, in the present-day province of A Coruña. “Costa da Morte”, in the Galician Finisterre, is one of the areas with the highest megalithic density in the northwest of the Iberian Peninsula; therefore, it has been selected as the place to establish a Megalithic Archaeological Park within the framework of the Galician Archaeological Heritage Network, sponsored by the Galician autonomic government. This work aims to be a starting point, from an interdisciplinary perspective, for the creation of a park that will comprise all the catalogued monuments. To this day, more than three hundred monuments have been recorded, including nearly twenty large megalithic structures which need to be preserved, rehabilitated, and their value revitalized, as well as linking them to cultural tourism. Archaeology, preservation, promotion and museumisation are, therefore, the main lines of the ongoing project on the Megalithic Complex of Costa da Morte, in harmony with a millennial past, the present and the future.Se expone de un modo sumario la situación arqueológica y patrimonial del Megalitismo de un área geográfica de la Galicia noroccidental, en la actual provincia de A Coruña. Es la “Costa da Morte”, en el Finisterre galaico, una de las áreas de mayor densidad megalítica del noroeste da península ibérica y con algunos de los monumentos más emblemáticos del país. Lo que ha llevado a que sea allí el lugar elegido para la puesta en marcha del Parque arqueológico del Megalitismo, en el marco de la Red Gallega del Patrimonio Arqueológico, auspiciada por la Xunta de Galicia. El presente trabajo pretende ser un punto de partida, desde una óptica interdisciplinar, en el proceso de puesta en marcha de un parque que incluirá la totalidad de los monumentos catalogados y que a día de hoy superan los trescientos, con una veintena de grandes estructuras megalíticas que deberán ser objeto de labores de conservación, rehabilitación y revalorización, todo ello vinculado al turismo cultural. Arqueología, protección, promoción y musealización son, pues, los ejes vertebradores del proyecto del Megalitismo en Costa da Morte, en sintonía entre un pasado milenario, el presente y el futuro. [gl] Exponse dun xeito conciso a situación arqueolóxica e patrimonial do Megalitismo dunha área xeográfica do noroeste de Galicia, na actual provincia da Coruña. É a “Costa da Morte”, na Fisterra galega, unha das zonas con maior densidade megalítica do noroeste da península ibérica, que conta con algúns dos monumentos máis emblemáticos do país. Todo elo levou a escoller esta zona para a posta en marcha do Parque arqueolóxico do Megalitismo, no marco da Rede de Patrimonio Arqueolóxico de Galicia, patrocinada pola Xunta de Galicia. O presente traballo pretende ser un punto de partida, desde unha perspectiva interdisciplinaria, no proceso de creación dun parque que incluirá todos os monumentos catalogados e que na actualidade superan os trescentos, cunhas vinte grandes estruturas megalíticas que deben ser obxecto de conservación, rehabilitación e traballo de revalorización vinculado ao turismo cultural. Arqueoloxía, protección, promoción e musealización son, polo tanto, os eixos vertebradores do proxecto en curso sobre o Megalitismo na Costa da Morte, en harmonía entre un pasado milenario, o presente e o futuro

    Dos ofrendas a Laraucus en A Pedrosa y Lucenza (Cualedro, Orense) y correcciones de inscripciones votivas de Folgoso (Xinzo de Limia, Orense), Granjinha (Chaves) y Angostina (Bernedo, Álava)

    Get PDF
    The work is based on the study of six votive epigraphs from the north of the Iberian Peninsula, whose interpretation posed problems for the understanding of local cults in Hispania. To this end, we have been able to discover that in one of the altars, found at the foot of the Serra do Larouco, the traditional interpretation of the theonym was incorrect and, instead, it was one of the names of divinities already known: Reve Larauco. This name has also been discovered in another inscription found, like the previous one, in the surroundings of the aforementioned mountain range, raising the number of offerings to this god to five. We also study two altars found in Granjinha (Chaves), in which we correct the name of the dedicator and the theonym, and in Folgoso (Xinzo de Limia, Orense), in which details about the theonym are specified, linking it with present-day place names. Finally, we study two epigraphs found in Angostina (Álava) dedicated to the god Baelibius, also related to mountains and, specifically, to the cliffs of Bilibio. In the first of these it was possible to discover the origin of the dedicator and, in the other, the name of the devotee is established, which until now had not been resolved.El trabajo se basa en el estudio de seis epígrafes votivos procedentes del norte peninsular, cuya interpretación planteaba problemas para la comprensión de los cultos locales en Hispania. En este sentido, hemos podido descubrir que en uno de los altares, hallado a los pies de la Serra do Larouco, la interpretación tradicional del teónimo era incorrecta y, en cambio, se trataba de uno de los nombres de divinidades ya conocidos: Reve Larauco. Este apelativo se ha descubierto también en otra inscripción hallada, como la anterior, en el entorno de la citada sierra, elevando a cinco el número de ofrendas a este dios. Estudiamos también dos altares hallados en Granjinha (Chaves), en el que corregimos el nombre del dedicante y del teónimo, y en Folgoso (Xinzo de Limia, Orense), en el que se precisan detalles sobre el teónimo, vinculándolo con topónimos actuales. Finalmente, estudiamos dos epígrafes de Angostina (Álava) dedicados al dios Baelibius, también relacionado con las montañas y, en concreto, con los riscos de Bilibio. En la primera de estas se pudo averiguar la origo del dedicante y, en la otra, se establece el nombre de la oferente, que hasta el momento no se había podido resolver. [gl] O traballo baséase no estudo de seis epígrafes votivos do norte peninsular, cuxa interpretación supuxo problemas para a comprensión dos cultos locais en Hispania. Neste sentido, puidemos descubrir que nun dos altares, atopado ao pé da Serra do Larouco, a interpretación tradicional do teónimo era incorrecta e, en cambio, era un dos nomes de divindades xa coñecidas: Reve Larauco. Este nome tamén foi descuberto noutra inscrición atopada, como a anterior, na contorna da citada serra, elevando a cinco o número de ofrendas a este deus. Tamén se estudaron dous altares atopados en Granjinha (Chaves), nos que corriximos o nome do dedicador e o teónimo, e en Folgoso (Xinzo de Limia, Orense), nos que se especificaban detalles sobre o teónimo, vinculándoo co topónimos actuais. Por último, estudamos dous epígrafes de Angostina (Álava) dedicados ao deus Baelibius, tamén relacionados coas montañas e, concretamente, cos penedos de Bilibio. No primeiro deles púidose coñecer a orixe do dedicador e, no outro, estableceuse o nome do oferente, que ata agora non se puido resolver

    La guerra de Marruecos: memorias de Xosé Ramón Fernández-Oxea y Josep María Prous i Vila

    Get PDF
    The Galician Xosé Ramón Fernández-Oxea, also known by his pseudonym Ben-Cho-Shey, and the Catalan Josep María Prous i Vila, were two soldiers recruited against their will, who had to fight in Morocco after the terrible Battle of Annual in 1921. Their experiences can be commemorated thanks to the numerous writings they left behind, in which they describe a very different version of the war from the official one, partly due to the influence of their Galicianism and Catalanism, respectively, which gave them a special outlook, far from the predominant Spanish nationalism of official accounts.Xosé Ramón Fernández-Oxea, también conocido por su pseudónimo de Ben-Cho- Shey, y el catalán Josep María Prous i Vila fueron dos soldados reclutados en contra de su voluntad para combatir en Marruecos después del terrible desastre de Annual de 1921. De ambos conocemos sus vivencias por los múltiples escritos que nos dejaron, en los que ofrecen una versión de la guerra muy diferente a la oficial, entre otras cosas por la influencia de su galleguismo y su catalanismo, respectivamente, que les otorgó una particular visión, alejada del nacionalismo español predominante en la memoria oficial. [gl] O galego Xosé Ramón Fernández-Oxea, tamén coñecido polo seu alcume de Ben-Cho-Shey, e o catalán Josep María Prous i Vila foron dous soldados recrutados en contra da súa vontade para combater en Marrocos despois del terrible desastre de Annual de 1921. De ambos coñecemos as súas vivencias polos múltiples escritos que nos deixaron, nos que ofrecen unha versión da guerra moi diferente á oficial, entre outras cousas pola influencia do seu galeguismo e o seu catalanismo, respectivamente, o que lles outorgou una particular visión, alonxada do nacionalismo español predominante na memoria oficial

    Cambios en el paisaje como consecuencia de un episodio climático, en el contexto de la Pequeña Edad de Hielo (siglos XVI-XVII), en la feligresía de San Andrés de Hío (Cangas, Pontevedra)

    Get PDF
    To reconstruct the climate during the Little Ice Age, it is necessary to resort to various scientific fields. One of them is the use of documentary sources, deposited in Historical Archives. The abundance of religious and secular institutions during this period and the need to control their assets, meant that their accumulated data was homogeneous, almost statistical. Extraordinary hydrometeorological phenomena were recorded in detail due to the impact they had on society. The documentation examined in the National Historical Archive and Historical Archive of the University of Santiago de Compostela reveals the existence of a climatic episode with negative effects on the social structure of a small population in Barra beach (Cangas, Pontevedra), which is particularly interesting as it includes the description of the event and its consequences, an episode that is cited for the first time in Galicia.Para la reconstrucción del clima durante la Pequeña Edad del Hielo, es necesario recurrir a diversas y dispares disciplinas científicas. Una de ellas es la utilización de las fuentes documentales, depositadas en los Archivos históricos. La abundancia de instituciones religiosas y civiles durante este periodo y la necesidad de control de sus bienes, permitió que los datos por ellos acumulados fueran homogéneos, pudiéndose considerar casi estadísticos. Los fenómenos hidrometeorológicos extraordinarios se registran de forma detallada debido a la afectación que producen en la sociedad. La documentación examinada en el Archivo Histórico Nacional y Archivo Histórico de la Universidad de Santiago de Compostela muestra la existencia de un episodio climático de efectos negativos sobre la estructura social de una pequeña población en la playa de Barra (Cangas, Pontevedra), siendo particularmente interesante, por incluir la descripción del suceso y sus consecuencias, episodio que se cita por primera vez para Galicia. [gl] Para a reconstrución do clima durante a Pequena Idade do Xeo, é necesario recorrer a varias e diversas disciplinas científicas. Unha deles é o uso de fontes documentais, depositadas nos Arquivos Históricos. A abundancia de institucións relixiosas e civís durante este período e a necesidade de controlar os seus activos, permitiron que os datos acumulados fosen homoxéneos, podendo consideralos case estatísticos. Os eventos hidrometeorolóxicos extraordinarios rexístranse de xeito detallado pola afectación que producen na sociedade. A documentación examinada no Arquivo Histórico Nacional e Arquivo Histórico da Universidade de Santiago de Compostela mostra a existencia dun episodio climático con efectos negativos na estrutura social dunha pequena poboación na praia de Barra (Cangas, Pontevedra), sendo especialmente interesante, por incluír a descrición do suceso e as súas consecuencias, episodio que cítase por primeira vez para Galicia

    La cerámica común del castro de Saa (A Pastoriza, Lugo). Estudio del sector oeste (campañas 2016-2018)

    Get PDF
    In this work we present the results of the study of common pottery from the Hillfort of Saa, located in A Pastoriza, in the interior of the province of Lugo. We will concentrate on the characterization of the common pottery productions from the campaigns that took place between 2016 and 2018, focused on the western sector of the deposit. This hillfort, according to the data provided by the excavations carried out, seems to begin its occupation at a time before the change of era, showing a high-imperial occupation to date. In this work we will try to typologically characterize these pottery productions and determine their evolution, aided as much as possible by the phases previously established regarding their context. This study will help to define in greater detail the pottery productions of this time and to specify the sphere of influence of the ancient Roman city of Lucus Augusti, located about 40 km away from the settlement.En este trabajo presentamos los resultados del estudio de la cerámica común procedente del castro de Saa, situado en A Pastoriza, en el interior de la provincia de Lugo. Nos centraremos en la caracterización de las producciones de cerámica común procedentes de las campañas que tuvieron lugar entre el año 2016 y el año 2018, centradas en el sector oeste del yacimiento. Este castro, según los datos que aportan las excavaciones realizadas, parece iniciar sus ocupaciones en un momento anterior al cambio de era, mostrando, por el momento, una ocupación altoimperial. En este trabajo trataremos de caracterizar tipológicamente estas producciones cerámicas y determinar su evolución, ayudándonos, en la medida de lo posible, de las fases establecidas previamente sobre su contexto. Su estudio nos ayudará a definir en mayor profundidad las producciones cerámicas de esta época y a precisar el ámbito de influencia de la antigua ciudad romana de Lucus Augusti, situada a unos 40 km de distancia del asentamiento. [gl] Neste traballo presentamos os resultados do estudo da cerámica común procedente do castro de Saa, situado na Pastoriza, no interior da provincia de Lugo. Centrarémonos na caracterización das producións de cerámica común procedentes das campañas que tiveron lugar entre o ano 2016 e o ano 2018, centradas no sector oeste do xacemento. Este castro, segundo os datos que achegan as escavacións realizadas, parece iniciar as súas ocupacións nun momento anterior ao cambio de era, mostrando, polo momento, unha ocupación altoimperial. Neste traballo trataremos de caracterizar tipolóxicamente estas producións cerámicas e determinar a súa evolución, axudándonos, na medida do posible, das fases establecidas previamente sobre o seu contexto. O seu estudo axudaranos a definir en maior profundidade as producións cerámicas desta época e a precisar o ámbito de influencia da antiga cidade romana de Lucus Augusti, situada a un 40 km de distancia do asentamento

    Joaquín Galiacho y su Fábrica de Fundición y Loza La Victoria: el despegue industrial coruñés del siglo XIX

    Get PDF
    The Foundry and Pottery Factory La Victoria (1844-1858) was founded by Joaquín Galiacho y Sierra in Monelos (A Coruña). For the first time, by means of the location and analysis of several graphic and written documents, this work reveals the company’s evolution, the specification of its production, its architectural physiognomy, and the urban impact it had on the industrial development of A Coruña.La Fábrica de Fundición y Loza La Victoria fue fundada por Joaquín Galiacho y Sierra en Monelos (A Coruña) y mantuvo su actividad productiva entre 1844 y 1858. A partir de la localización y análisis de diversos documentos gráficos y escritos, se da a conocer por primera vez su evolución empresarial, la especificación de su producción, su fisionomía arquitectónica y el impacto urbano que ocasionó en el desarrollo industrial de A Coruña. [gl] A Fábrica de Fundición e Louza La Victoria foi fundada por Joaquín Galiacho y Sierra en Monelos (A Coruña) e mantivo a súa actividade produtiva entre 1844 e 1858. A partir da localización e análise de diversos documentos gráficos e escritos, dáse a coñecer por primeira vez a súa evolución empresarial, a especificación da súa producción, a súa fisonomía arquitectónica e o impacto urbano que ocasionou no desenvolvemento industrial da Coruña

    Cadabarcos: ¿una necrópolis atípica? Una revisión cronológica de las fosas de cremación desde el extremo norte de la Península Ibérica (siglos III-IV d. C.)

    Get PDF
    This paper presents a review of the archaeological record of the necropolis of Cadabarcos (Mañón, A Coruña). This site was excavated in the 1940s by Federico Maciñeira and identified as a “Galaicorroman necropolis”; however, its material record seems to reveal much later chronologies with relation to the usual examples of burial sites with cremation pits. In this work, a complete review of the characteristics of this site is presented, exploring its context of intervention, the historical dynamics of the region, the archaeological findings, and the characteristics of the intervened area. The main aim of this approach is to assess the characteristics of its sequence of occupation. In line with these results, an analysis of the site is proposed, focusing on the framework of burial patterns in the Northwest of the Iberian Peninsula. Funerary practices and traditions from the High Empire to the beginning of the Late Antiquity period are analysed, drawing a comparison between different regional trends, and suggesting a chronological review of cremation as a burial practice.El siguiente artículo expone una revisión del registro arqueológico de la necrópolis de Cadabarcos (Mañón, A Coruña). Este yacimiento, excavado en la década de los 40 por Federico Maciñeira e identificado como una necrópolis “galaicorromana”, podría presentar una cronología bastante más tardía respecto a lo habitual en los enterramientos con fosas de cremación. En el siguiente trabajo, se expone una profunda revisión de las características de este yacimiento, explorando su contexto de intervención, las dinámicas históricas de la región, los hallazgos documentados y las características de la zona intervenida, con la intención de verificar su adscripción funcional, cronológica y cultural. Atendiendo a los resultados, se realiza un análisis contextual del yacimiento, relacionándolo con las principales dinámicas de enterramiento del Noroeste penisular. Se analizan las prácticas y tradiciones funerarias desde el Alto Imperio hasta los inicios de la Antigüedad Tardía, estableciendo una comparativa entre distintas dinámicas regionales, y se propone una revisión cronológica y territorial de la cremación como práctica funeraria. [gl] O siguiente artículo expón unha revisión do rexistro arqueolóxico da necrópole de Cadabarcos (Mañón, A Coruña). Este xacemento, escavado nos anos 40 por Federico Maciñeira e idenntificado como unha necrópole “galaicorromana”, podería presentar unha cronoloxía bastante máis tardía do habitual para os xacementos con foxas de cremación. No seguinte traballo, exponse unha profunda revisión das características deste xacemento, explorando o seu contexto de intervención, as dinámicas históricas da rexión, os achados documentados e as características da zona intervida, co obxectivo de verificar a súa adscrición funcional, cronolóxica e cultural. Atendendo aos resultados, realízase unha análise contextua, do xacemento, relacionándoo coas principais dinámicas de enterramento do Noroeste peninsular. Analízanse as prácticas e tradicións principais dende o Alto Imperio ata o comezo da Antigüidade Tardía, establecendo unha comparativa entre distintas dinámicas rexionais, e proponse unha revisión cronolóxica e territorial da cremación como práctica funeraria

    516

    full texts

    542

    metadata records
    Updated in last 30 days.
    Cuadernos de Estudios Gallegos (E-Journal) is based in Spain
    Access Repository Dashboard
    Do you manage Open Research Online? Become a CORE Member to access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard! 👇