2 research outputs found
Meðferð háþrýstings í heilsugæslu á höfuðborgarsvæðinu
Tilgangur rannsóknarinnar að skoða meðferð HÞ í heilsugæslu á höfuðborgarsvæðisins á árunum 2010, 2014 og 2019 með tilliti til; hversu hátt hlutfall nær meðferðarmarkmiðum, algengi samfarandi sjúkdóma og lyfjameðferðar
Hypertension Management in Primary Care in the Capital Area of Iceland
To access publisher's full text version of this article, please click on the hyperlink in Additional Links field or click on the hyperlink at the top of the page marked DownloadINNGANGUR
Háþrýstingur er einn aðaláhættuþáttur hjarta- og æðasjúkdóma sem voru
orsök þriðjungs allra dauðsfalla á heimsvísu árið 2010. Ómeðhöndlaður
háþrýstingur getur valdið heilablóðfalli, hjartadrepi, hjartabilun, heilabilun,
nýrnabilun, æðakölkun og sjónskerðingu. Tilgangur rannsóknarinnar var
að kanna meðferð háþrýstings í heilsugæslu.
EFNI OG AÐFERÐIR
Rannsóknin var lýsandi afturskyggn þversniðsrannsókn og náði yfir
þrjú ár: 2010, 2014 og 2019. Til skoðunar var meðferð háþrýstings hjá
einstaklingum eldri en 18 ára með greininguna háþrýstingur samkvæmt
flokkunarkerfinu ICD-10. Gögnum var safnað úr sjúkraskrárkerfi allra
heilsugæslustöðva á höfuðborgarsvæðinu, alls 19 heilsugæslustöðva.
NIÐURSTÖÐUR
Fjöldi einstaklinga með háþrýstingsgreiningu jókst á rannsóknartímabilinu
og meðalaldur þeirra sem hafa greininguna hækkaði. Hlutfall kynja
hefur einnig breyst. Hlutfall karla með greininguna hefur aukist en
hlutfall kvenna að sama skapi lækkað. Af þeim 25.873 sem voru með
greindan háþrýsting árið 2010 voru 63,4% á lyfjameðferð. Árið 2019
hafði hlutfall háþrýstingssjúklinga á lyfjameðferð lækkað í 60,9%
(p<0,001). Meðal þeirra sem voru á lyfjameðferð hélst hlutfall notkunar
eins, tveggja eða þriggja eða fleiri lyfjaflokka í háþrýstingsmeðferðinni
svipuð á tímabilinu 2010-2019. Algengustu lyfjaflokkar sem notaðir
voru við meðferð háþrýstings hér á landi voru þvagræsilyf (C03), betablokkar (C07), kalsíumgangalokar (C08) og lyf með verkun á RAAS (C09).
Hlutdeild lyfjaflokkanna í meðferð við háþrýstingi breyttist marktækt á
rannsóknartímabilinu. Notendum þvagræsilyfja (p<0,001) og beta-blokka
(p<0,001) fækkaði hlutfallslega en á sama tíma fjölgaði þeim sem tóku
kalsíumgangaloka (p<0,001) eða lyf með verkun á RAAS (p<0,001). Yfir allt
rannsóknartímabilið náðu 44,1% meðferðarmarkmiðum. Hlutfall þeirra
sem ná meðferðarmarkmiðum var skoðað eftir heilsugæslustöðvum fyrir
árið 2019. Rúmlega 41% sjúklinga náðu meðferðarmarkmiðum það ár.
Tvær stöðvar skáru sig hins vegar nokkuð úr með um þriðjung sjúklinga
sem náði markmiðum á hvorri stöð.
ÁLYKTUN
Miðað við innlendar og erlendar algengistölur eru enn margir
háþrýstingssjúklingar ógreindir á Íslandi. Ljóst er að enn má gera
betur í greiningu sjúkdómsins. Ekki getur talist ásættanlegt að færri
en helmingur sjúklinga nái meðferðarmarkmiðum. Umbætur eru því
mikilvægar og aðkallandi enda til mikils að vinna.INTRODUCTION: Hig blood pressure (HT) is one of the main risk factors for cardiovascular diseases
which in 2010 caused one third of all mortality in the world. Untreated, HT can cause stroke,
myocardial infarction, heart failure, dementia, kidney failure, atherosclerosis and eye diseases.
The main aim of this study was to find out how HT is treated in primary care in the capital area of
Iceland.
MATERIAL AND METHODS: The study is a descriptive retrospective cross-sectional study covering
the years 2010, 2014 and 2019. Information about all patients over 18 years old diagnosed with HT
were gathered from computerised medical records at every primary care center in the Capital area.
RESULTS: The number of individuals diagnosed with HT increased during the study period and
the mean age did also increase. The sex ratio changed with more men diagnosed than women.
Of 25.873 patients diagnosed with HT in the year 2010, 63.4% received drug treatment. In 2019
this percentage had dropped 60.9% (p<0.001). Of those on antihypertensive drug treatment the
proportion receiving one, two or three drugs remained same from 2010-2019. The most common
group of drugs used were diuretics (C03), beta-blockers (C07), calcium channel blockers (C08)
and renin-angiotensin-aldosteron-system (RAAS) inhibitors (C09). The proportion af these drug
groups changed significantly during the study. Fever patients were treated by diuretics (p<0.001)
or beta-blockers (p<0.001) but the number treated by calcium channel blockers (p<0.001) or RAAS
inhibitors increased (p<0.001). During the whole stud period 44.1% of the patients reached the
target goals. The proportion of patients who reached the target goals in different health care center
was specifically for the year 2019. Just over 41% of HT patients reached the targets goals. However,
two health care centers achieved notably different results with only one third of the patients
attaining the goals.
CONCLUSION: As has recently been shown in epidemiologic studies hypertension in Iceland is both
underdiagnosed and undertreated although the country ranks high on both counts in international
comparison. Furthermore, the fact that under half of hypertensive patients in general practice in
the capital area reach the targeted treatment goals, cannot be considered an acceptable. Thus, it is
of immense importance to improve both the diagnosis and the treatment of HT