20 research outputs found
The analysis of threatened taxa from Orchidaceae family in Požega valley and surrounding mountains
Na području Požeške kotline i okolnoga gorja do sada je zabilježeno 1588 biljnih svojti vaskularne flore. U okviru porodice Orchidaceae utvrđeno je 36 svojti koje su raspoređene unutar 13 rodova. Među njima najbrojniji rodovi su: Orchis, Dactylorhiza i Ophrys. Najčešća staništa na kojima se nalaze svojte orhideja u Požeškoj kotlini i okolnom gorju su suhi pašnjaci, rubovi šuma i šikara, te svjetle šume. Terenskim istraživanjima tijekom 2004. i 2005. godine i usporedbom utvrđenih svojti s Crvenom knjigom vaskularne flore Hrvatske može se zaključiti da se u nekoj od kategorija ugroženosti nalaze 23 svojte (65,71%). Glavni razlozi njihove ugroženosti su neizravne posljedice, gubitak staništa i promjene u agroekosustavu. Od zabilježenih svojti samo 6 se nalazi pod zakonskom zaštitom. Dobiveni podaci o ugroženosti biljaka iz porodice Orchidaceae na području istraživanja navode na nastavak istraživanja kako bi se pravodobno poduzele potrebne mjere njihove zaštite.In the area of the Požega Valley and the surrounding mountains 1588 vascular plant taxa have been recorded so far. Thirty-six plant taxa of Orchidaceae family are members of 13 genera. The most abundant are Orchis, Dactylorhiza and Ophrys. Habitats that are most frequently occupied by orchid plant taxa in the Požega valley and the surrounding mountains are dry grasslands, forest and underbush edges, and bright forests. The results of field trials conducted in 2004 and 2005 were compared with the Red Book of Vascular Flora of Croatia, inidicating that 23 plant taxa (65,71%) are threthened in some way. The main reasons for their status are indirect causes, such as loss of habitat, or changes in the agro-ecosystem. Only 6 out of all recorded plant taxa are legally protected. The obtained records on the endangerment of the Orchidaceae family in the investigated area call for further research, so that necessary plant protection measures could be implemented in a timely manner
A REVIEW OF THE RESULTS TWENTY YEARS WORK IN SOYBEAN BREEDING AND SEED PRODUCTION AT THE OSIJEK AGRICULTURAL INSTITUTE
Carbon cryogel as an adsorbent for removal of Cd(II), Zn(II) and Ni(II) ions from water
Zagađenje vodenih tokova teškim metalima je jedan od najakutnijih ekoloških
problema današnjice. S obzirom na to da teški metali nisu biorazgradivi, oni se akumuliraju
u životnoj sredini i na taj način ulaze u lanac ishrane ljudi i životinja, pa kao veoma toksične
materije, mogu izazivati niz opasnih i često neizlečivih bolesti. Iz tog razloga, istraživači
godinama u nazad razvijaju nove i usavršavaju postojeće tehnike za prečišćavanje otpadnih
voda od ovih zagađujućih materija [1]. Za prečišćavanje vode zagađene teškim metalima
mogu se koristiti različite metode: hemijska precipitacija, elektrohemijski tretmani, filtracija,
reverzna osmoza, jonska izmena, membranski procesi, adsorpcija. Jedna od najčešće
korišćenih je adsorpcija, koja zbog mogućnosti regenerisanja adsorbenta, odgovarajućim
desorpcionim procesom, predstavlja veoma efektivnu i ekonomičnu metodu. Zahvaljujući
razvijenoj specifičnoj površini i poroznosti, kao i prisustvu funkcionalnih grupa na površini,
različiti ugljenični materijali pokazuju visoku efikasnost u uklanjanju teških metala iz
vode. Karbon kriogel (CC) predstavlja ugljenični materijal razvijene mezoporoznosti čije
se adsorpcione karakteristike mogu poboljšati optimizacijom i kontrolisanjem parametara
dobijanja. U ovom radu je ispitana mogućnost uklanjanja jona teških metala (Cd2+, Ni2+ i
Zn2+) iz vode, korišćenjem karbon kriogela i hemijski modifikovanog karbon kriogela.
Prvi korak u sintezi karbon kriogela je polikondenzacija rezorcinola i formaldehida,
u prisustvu natrijum-karbonata kao katalizatora. Organski kriogel pripremljen je solgel tehnologijom uz naknadno sušenje postupkom zamrzavanja, dok je karbonizacija
organskog kriogela vršena u inertnoj atmosferi argona na temperaturi od 800 o
C [2]. U
cilju poboljšanja adsorpcionih karakteristika karbon kriogela, izvršeno je hemijsko
modifikovanje korišćenjem 5 M HNO3
. Karakterizacija materijala izvršena je merenjem
specifične površine BET metodom, određivanjem tačke nultog naelektrisanja metodom
masene titracije, kao i određivanjem vrsta funkcionalnih grupa prisutnih na površini
materijala, metodom infracrvene spektroskopije sa Furijeovom transformacijom (FTIR).
Ispitan je uticaj pH vrednosti rastvora, početne koncentracije jona metala u rastvoru, kao i
vremena kontakta na adsorpciju teških metala uzorcima karbon kriogela.Primenjenom hemijskom modifikacijom karbon kriogela ne dolazi do bitnijih
promena u specifičnoj površini i poroznosti materijala. S druge strane, ovim postupkom
dolazi do izmene površinske hemije materijala, uvođenjem novih, i povećanjem broja
postojećih kiselih površinskih grupa, što je pokazano FTIR analizom i smanjenjem
vrednosti tačke nultog naelektrisanja sa pHPZC = 9,3 na pHPZC = 3,1. Adsorpcija jona teških
metala na modifikovanom i nemodifikovanom karbon kriogelu vršena je na pH = 6, jer pri
ovoj pH vrednosti materijali pokazuju najveći adsorpcioni kapacitet, a ujedno je izborom
ove pH izbegnuta precipitacija hidroksida metala. Izmene u hemiji površine dovode i do
izmena adsorpcionih karakteristika karbon kriogela. Kako površinske grupe predstavljaju
aktivna mesta za adsorpciju jona teških metala, povećanje količine površinskih grupa kod
modifikovanog karbon kriogela dovodi do višestrukog povećanja adsorpcionog kapaciteta
INFLUENCE OF SOIL TILLAGE AND LOW HERBICIDE DOSES ON WEED POPULATIONS AND SPRING BARLEY YIELD
The influence of different tillage variants and low herbicide doses of triasulfuron & chlortoluron mixture
(Dicuran forte 80 WP) on weed populations and crop yield were studied in spring barley on lessive pseudogley
soil in North-Eastern Croatia at the Čačinci locality in 1999. Tillage had no significant influence on annual
broad-leaved weed biomass production, which was 22 kg ha-1
, on the average. Chisel ploughing and disk
harrowing significantly increased perennial weed biomass by 21 and 44 times, respectively compared to
mouldboard ploughing. The average efficacy of total weed biomass control was 95, 89 and 81% at full, onehalf
and one-quarter of the recommended herbicide dose, respectively and did not differ very much between
tillage treatments. Both reduced herbicide doses ensured very good biomass control of the most abundant
weed populations such as Ambrosia artemisiifolia L., Chenopodium album L., Ch. polyspermum L. and
Polygonum lapathifolium L. No significant tillage and herbicide dose effects were recorded in barley yields,
which ranked from 4.93 t ha-1 in chisel ploughing to 4.48 t ha-1 in disk harrowing. These results suggested a
possibility of mouldboard ploughing substitution with reduced tillage practices on lessive pseudogley soil and
herbicide dose reduction of triasulfuron & chlortoluron mixture to 50% or more in spring barley
Ekstrakcija estrogenih hormona iz vode korišćenjem aktivirane ugljenične tkanine kao adsorbenta
Prisustvo estrogenih hormona u vodenoj sredini, čak i u veoma niskim koncentracijama,
može imati ozbiljne negativne efekte na zdravlje ljudi i akvatičnih životinja. Stoga je važan razvoj
metoda za praćenje prisustva tragova ovih supstanci u vodi. Koncentracije estrogenih hormona u
vodi su reda veličine ng/l, pa je za njihovu detekciju i kvantifikaciju potrebno razviti efikasnu
tehniku pripreme uzorka, koja obuhvata izolovanje i predkoncentrisanje analita. U ovom radu
ispitivana je mogućnost ekstrakcije estrogenih hormona (estrona, 17β-estradiola i 17α-
etinilestradiola) iz vodenih rastvora na čvrstoj fazi, uz korišćenje nemodifikovane i hemijski
modifikovane aktivirane ugljenične tkanine (ACC) kao adsorbenta. Metoda disperzivne ekstrakcije
na čvrstoj fazi za predkoncentrisanje hormona na ACC optimizovana je izborom odgovarajućeg
organskog rastvarača, temperature na kojoj se vrši predkoncentrisanje kao i odabirom
najefikasnijeg adsorbensa. Koncentracija ispitivanih hormona nakon ekstrakcije određivana je
metodom tečne hromatografije u sprezi sa tandem masenom spektrometrijom
Adsorpcija estrogenih hormona iz vodenih rastvora na različitim ugljeničnim materijalima
U ovom radu vršena je adsorpcija estrogenih hormona (estrona, 17β-estradiola i
17α-etinilestradiola) na različitim ugljeničnim materijalima, u cilju ispitivanja primenljivosti ovih
materijala za uklanjanje estrogenih hormona iz vode. Materijali korišćeni u eksperimentalnom delu
ovog rada bili su hemijski modifikovani i nemodifikovani karbon kriogel i ugljenične nanocevi, kao
i aktivirani i neaktivirani hidrotermalni ugljenik i aktivirane ugljenične tkanine. Hemijska
modifikacija materijala vršena je pomoću KOH, HNO3 ili HCl. Na osnovu eksperimentalnih
podataka ispitana je kinetika adsopcije, konstruisane su adsorpcione izoterme i upoređene sa
teorijskim modelima. Vršena je i desorpcija hormona, da bi se ispitala mogućnost regeneracije
adsorbenta. Koncentracija ispitivanih hormona u rastvoru nakon adsorpcije određena je metodom
tečne hromatografije - tandem masene spektrometrije. Karakterizacija površine ugljeničnih
materijala vršena je primenom BET metode, kao i određivanjem pH-vrednosti vodenih suspenzija
materijala, merenih nakon dostizanja ravnoteže (engl. pH slurry). Najveća efikasnost adsorpcije
postignuta je na nemodifikovanim ugljeničnim nanocevima, dok su u pogledu desorpcije najbolje
rezultate pokazale ugljenične nanocevi modifikovane sa KOH
Solid-phase extraction of estrogen hormones from water using multi-walled carbon nanotubes as sorbent
Multi-walled carbon nanotubes were employed as a sorbent for solid-phase extraction of estrogen hormones (estrone, 17β-estradiol, and 17α-ethinylestradiol) from water solution. The solid-phase extraction (SPE) method was optimized by choosing an appropriate mass of the sorbent, volume, and initial pH of hormone water solution, as well as by choosing an appropriate organic solvent for extraction. Based on the obtained hormone recoveries, the following SPE conditions were chosen as optimal: 100 cm3 of hormone water solution at initial pH adjusted to 10; 20 mg of the sorbent; and methanol-dichloromethane mixture as elution solvent. Recoveries obtained under the optimal conditions ranged from 70.56 % for estrone, to 81.23 % for 17α-ethinylestradiol, with a relative standard deviation from 9.92 to 18.74 %
Hemijski modifikovane aktivirane ugljenične tkanine: Karakterizacija površine i adsorpcija estrogenih hormona
Aktivirane ugljenične tkanine su modifikovane sa HCl, HNO3 ili KOH. Nakon toga, vršena je
njihova karakterizacija primenom BET metode, FTIR analize i ispitivanjem tačke nultog naelektrisanja. Rezultati su pokazali da je prilikom modifikacije došlo do promene specifične površine, kiselosti površine, kao i sadržaja oksidnih funkcionalnih grupa. Modifikovane ugljenične tkanine su primenjene za adsorpciju estrona, 17β-estradiola i 17α-etinilestradiola. Najveći kapacitet adsorpcije je pokazala AUT modifikovana sa HNO3, koja ima najveću specifičnu površinu, kao i najveći sadržaj kiselih funkcionalnih grupa. Adsorpcione izoterme su pokazale najbolje slaganje sa Frojndlihovim modelom za estron i 17α-etinilestradiol, odnosno sa Dubinin-Raduškevič modelom za 17β-estradiol
CARBON CRYOGEL AS AN ADSORBENT FOR REMOVAL OF DRUGS AND PESTICIDES FROM WATER
Carbon cryogel (CC), obtained by pyrolysis of resorcinol–formaldehyde
cryogels, was chemically modified and used for adsorption of drugs and
pesticides from water. FTIR analysis and point of zero charge determination
showed that applied chemical treatments affect the surface chemistry of
carbon cryogel by changing the acidity of the surface as well as the nature
and amount of surface oxygen groups. Generally, the chemical modification
has no influence on drugs adsorption, while both chemical treatments
increase the adsorption of pesticides onto carbon cryogel surface