439 research outputs found
Effect of Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation in Post-stroke Patients with Severe Upper-Limb Motor Impairment
Repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS) has been known to improve the motor function through modulation of excitability in the cerebral cortex. However, most studies with rTMS were limited to post-stroke patients with mild to moderate motor impairments. The effect of rTMS on severe upper-limb motor impairment remains unclear. Therefore, this study investigated the effects of rTMS on the upper extremity function in post-stroke patients with severe upper-limb motor impairment. Subjects were divided into 3 groups, low-, high-frequency rTMS and control group were received stimulation 10 times for 2 weeks. The motor scale of Fugl-Meyer Assessment (FMA) and cortical excitability on the unaffected hemisphere were measured before and after performing 10 rTMS sessions. The motor scale of upper extremity FMA (UE-FMA) and shoulder component of the UE-FMA were significantly improved in both low- and high-frequency rTMS groups. However, no significant improvement was observed in the wrist and hand components. No significant differences were noted in low- and high-frequency rTMS groups. The amplitude of motor evoked potential on the unaffected hemisphere showed a significant decrease in the low- and high-frequency stimulation groups. rTMS may be helpful in improving upper extremity motor function even in post-stroke patients with severe upper-limb motor impairment.ope
Characteristics and Risk Factors of Aspiration in Lateral Medullary Infarction
Objective: To evaluate the characteristics of dysphagia and identify the risk factors of bolus aspiration in patientspresenting with pure lateral medullary infarction (LMI). Methods: Between January 2014 and January 2019, 51 post-stroke patients with LMI who underwent a videofluoroscopicswallowing study (VFSS) were enrolled retrospectively, and their medical records and brain magnetic resonanceimaging results were reviewed. The VFSS results were evaluated to analyze the swallowing function using thepenetration-aspiration scale, functional dysphagia scale, and imaging analysis software. Results: Bolus aspiration was detected in 21 patients (41.2%). The common abnormal VFSS findings were residue invalleculae (74.5%), delayed triggering of pharyngeal swallow (72.5%), residue in pyriform sinuses (62.7%), delayed pharyngealtransit time (56.9%), reduced laryngeal elevation (51.0%), and coating of the pharyngeal wall (49.0%). Theincidence of aspiration was significantly higher in the typical lesions (including the diagonal band-shaped lesions)and the large type lesions extending ventrally or dorsally, as compared to other lesion types (P๏ผ0.05). Logistic regressionanalyses revealed that the residue in pyriform sinuses is a significant independent risk factor of aspirationin the puree trial, and prolonged pharyngeal delay time (PDT) and residue in valleculae are significant risk factorsin the thin liquid trial (P๏ผ0.05). Conclusion: Considering all clinical factors, lesion locations, and swallowing processes, results of the current studyindicate that residue in pyriform sinuses is an independent risk factor of aspiration in the swallowing puree technique,whereas prolonged PDT and residue in valleculae are independent risk factors of aspiration in the swallowingliquid technique.ope
Analysis on Children's Playground from the View Point of Risk-taking
ํ์๋
ผ๋ฌธ (์์ฌ)-- ์์ธ๋ํ๊ต ํ๊ฒฝ๋ํ์ : ํ๊ฒฝ์กฐ๊ฒฝํ๊ณผ, 2014. 8. ์กฐ๊ฒฝ์ง.21์ธ๊ธฐ์ ์ธ๊ณ๊ฒฝ์ ๋ ์์๋ ฅ๊ณผ ์ฐฝ์์ฑ์ ํต์ฌ ๊ฐ์น๋ก ์ธ์ํ๋ ์ฐฝ์กฐ๊ฒฝ์ ๋ก ์ ํ๋๊ณ ์์ผ๋ฉฐ, ์ด๋ฌํ ์ธ๊ณ ํธ๋ ๋์ ๋ง์ถฐ ์ฐ๋ฆฌ๋๋ผ๋ ์ฐฝ์์ธ์ฌ ์ก์ฑ์ ์ค์ ์ ๋ ์ฌ๋ ์ค์ฌ์ ํจ๋ฌ๋ค์์ผ๋ก ์ ํํ๊ณ ์๋ค. ์ด๋ฌํ ํ๋ฆ์ ๋ฐ๋ผ ์ด๋ฆฐ์ด์ ๋์ด ํ๋์ ๋ํ ์๊ฐ ๋ํ ๋ณํ์ฌ, ๋์ด๋ฅผ ๋จ์ํ ์์ฌ์๋์ง์ ๋ฐ์ฐ์ด๋ ํ์ตํํ๊ฐ ์๋ ๋์ด ๊ทธ ์์ฒด๋ฅผ ๋ชฉ์ ์ผ๋ก ์ธ์ํ๋ ๊ฒฝํฅ์ด ์ปค์ง๊ณ ์๋ค. ํ์ง๋ง ํ๊ตญ์ ์ฌ์ ํ ์์ด๋ค์ด ๋ง๋ค์ด๊ฐ๋ ์์ฐ๋ฐ์์ ๋์ด๊ฐ ์๋ ํ์ต์ด ๊ฐ์กฐ๋ ์ ํด์ง ๋ฐฉ์์ผ๋ก ๋๊ธฐ๋ฅผ ์ํ๋ฉฐ, ์ด๋ฌํ ๊ด์ ์ ์ค์ธ ๋์ดํ๊ฒฝ์๋ ์ํฅ์ ๋ฏธ์น๊ณ ์๋ค. ์ฆ ํ๊ตญ์ ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ์ ์์ ์ผ๋ก๋ ์ฆ๋ํ์์ผ๋, ๋์ด์์ค์ ์ธํ์ ๋์์ธ๋ง ๋ณํ๋ ๋น์ท๋น์ทํ ์์ค ์์ฃผ๋ก ์กฐ์ฑ๋๊ฑฐ๋ ๋๋ถ๋ถ ๊ท์ ๋ ๋์ด๋ฐฉ์์ด ์๋ ์์ค๋ค๋ก ์กฐํฉ๋์ด, ์ด๋ฆฐ์ด๊ฐ ์ง์์ ์ผ๋ก ๊ด์ฌ์ ๊ฐ๊ณ ์ฌ๋ฏธ์๊ฒ ๋ ์ ์๋ ์ง์ง ๋์ด ๊ณต๊ฐ์ด ๋ถ์กฑํ๋ค. ๋ํ ์ผ๊ฐ์์๋ ์์ ๊ฒ์ฌ ์ ๋ ์ด์์ ๋ฌธ์ ๋ก ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ์ด ๋์ฑ ํ์ผํ๋ ๊ฒ์ผ๋ก ์ฐ๋ คํ๊ณ ์๋ค. ๋์ ์ ์ด๊ณ ์๋ก์ด ๊ฒฝํ์ ํตํ์ฌ ์ฌ๋ฏธ๋ฅผ ๋๋ผ๊ณ ์ถ์ด ํ๋ ์์ด๋ค์ ํน์ฑ์ ๊ณ ๋ คํ์ง ์์ ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ์ ์ง๋ฃจํด์ง๊ธฐ ์ฝ๊ณ , ํํธ์ผ๋ก๋ ๋ ์ํํด ๋ณด์ด๋ ๋์ดํํ๊ฐ ์ ๋ฐ๋ ์๋ ์๋ค. ๋ฐ๋ผ์ ์ด๋ฆฐ์ด์ ์์ ๋ฟ๋ง ์๋๋ผ, ์ด๋ฆฐ์ด์ ์ ์ฒด์ , ์ ์์ ๋ฐ๋ฌ์ ๊ธ์ ์ ์ธ ์์ฉ์ ํ๋ ๋ชจํ์ ์ธ ์์๊ฐ ํจ๊ป ๊ณ ๋ ค๋์ด์ผ ํ๋ค.
๋ณธ ์ฐ๊ตฌ์์๋ ๋์ด์ ๊ฐ์น๋ก์ ์ค์ค๋ก ๊ฐ์ํ ์ ์๋ ์์ค์ ์ํ์ฑ์ ๋ดํฌํ๋ฉฐ ์์ด๋ค์ด ์๋กญ๊ฒ ๋ง๋ค์ด๊ฐ๋ฉด์ ์ฆ๊ธฐ๋ ๋์ด์ ๋ชจํ์ฑ ์ธก๋ฉด์์ ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ์ ์ดํด๋ณด๊ณ ์ ํ์๋ค. ์ด๋ฅผ ์ํด ๋์ด์ ๊ฐ์น๋ก์ ๋ชจํ์ฑ์ ๊ดํ ์ด๋ก ์ ๊ณ ์ฐฐ์ ํตํ์ฌ ๋ถ์ํญ๋ชฉ์ ๋์ถํ๊ณ ๋ํ ์ฐ๊ตฌ๋์์ง๋ฅผ ์ ์ ํ์ฌ ์กฐ์ฌยท๋ถ์ํ์๋ค. ์ฆ ํ์ฌ ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ์์ ๋ชจํ์ฑ๊ณผ ๊ด๋ จ๋ ๋ฌผ๋ฆฌ์ ์ธ ์์๊ฐ ์ด๋ป๊ฒ ์กฐ์ฑ๋์ด ์์ผ๋ฉฐ ์ค์ง์ ์ผ๋ก ์ด์ฉํ๊ณ ์๋ ์ด๋ฆฐ์ด๋ค์ ๋์ดํํ๊ฐ ์ด๋ป๊ฒ ๋ํ๋๊ณ ์๋์ง ๊ทธ๋ฆฌ๊ณ ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ๊ณผ ๋ชจํ์ฑ์ ๋ํ ๋ณดํธ์ ๋ฐ ์ด๋ฆฐ์ด๋ค์ ๊ฒฌํด๋ฅผ ์กฐ์ฌยท๋ถ์ํ์์ผ๋ฉฐ, ๊ฒฐ๊ณผ๋ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
์ฒซ์งธ, ๋ชจํ์ฑ์ ๋ฌผ๋ฆฌ์ ์ธก๋ฉด์์ ํ์ฌ ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ์ ์ผ๋ถ ๋ชจํ์ ์ธ ํ๋์ ํ ์ ์๋ ์์๋ฅผ ํฌํจํ๊ณ ์์ผ๋, ์ด๋ฆฐ์ด๋ค์ด ์ ํธํ๋ ๋ชจํ์ฑ๊ณผ ์ฐ๋ น๋๊ฐ ๋์ ์ด๋ฆฐ์ด๋ค์ ์๊ตฌ๋ฅผ ์ถฉ์กฑ์ํค๊ธฐ์๋ ๋ถ์กฑํ ๊ฒ์ผ๋ก ๋ํ๋ฌ๋ค.
๋์งธ, ๋ชจํ์ฑ์ ํํ์ ์ธก๋ฉด์ ๋ฏธ์ทจํ ์ด๋ฆฐ์ด๋ณด๋ค ์ทจํ ์ด๋ฆฐ์ด์ ๋์ดํํ์์ ๋ ์์ฃผ ๋ฐ์ํ๋ฉฐ, ๋ถ์ํญ๋ชฉ์ผ๋ก ๋์ถํ ๋ค์ํ ํํ๋ค์ด ๋ชจ๋ ๊ด์ฐฐ๋์๋ค. ๊ทธ ์ค ๋์ด ์์ค์ ์ค๋ฅด๋ ํ์๊ฐ ๊ฐ์ฅ ๋ง์๊ณ , ๋ค์์ผ๋ก ์ฌ๋ผ์๊ธฐ, ์ฌ๋ผ์๊ธฐ, ์ฌ๋ผ ๊ท ํ์ก๊ธฐ์ ๋งค๋ฌ๋ฆฌ๊ธฐ ์์ผ๋ก ๋ํ๋ฌ๋ค. ๋ํ ๋์ด ๊ณต๊ฐ ์ด์ฉํํ๋ก ์ด๋ฆฐ์ด๋ค์ ์จ์ ์ ์๊ฑฐ๋ ์์๋ ๊ณต๊ฐ์์ ๋
ธ๋ ๊ฒ์ ์ข์ํ๋ฉฐ, ๋
น์ง๋ ์์ด๋ ์ธ๋ถ๊ณต๊ฐ๊ณผ ์ฐ๊ณํ์ฌ ํ, ์์, ๋๋ญ๊ฐ์ง, ๋๋ญ์, ๊ณค์ถฉ ๋ฑ์ ํ์ฉํ ์์ฐ๋์ด๋ฅผ ๋ง์ด ํ๋ ๊ฒ์ผ๋ก ๋ํ๋ฌ๋ค.
์
์งธ, ์ด๋ฆฐ์ด๋ค์ ์ค์ ์ด์ฉ์ ๋ฐ๋ผ ์ถ๊ฐ๋๋ ๋ฌผ๋ฆฌ์ ์ธก๋ฉด๊ณผ ํํ์ ์ธก๋ฉด์์ ์๋ก ์์ํ๋ ํญ๋ชฉ์ ๋น๊ตํ ๊ฒฐ๊ณผ, ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ์์์ ๋ชจํ์ฑ์ ๋จ์ํ ์์ค์ ๋ค์ํ ์์ฑ์ด ์ผ๋ง๋ ๋ง์ด ๋ถํฌํ๊ณ ์๋๊ฐ๋ณด๋ค ์๋์ ์ผ๋ก ์ด๋ฆฐ์ด๊ฐ ์ค์ค๋ก ํ์ฉํ์ฌ ์ ํธํ๋ ๋ชจํ์ ์ธ ํ์๋ฅผ ํ ์ ์๋์ง์ ์ฌ๋ถ๊ฐ ๋ ์ค์ํ๋ค.
๋ท์งธ, ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ์ ์์ ๊ณผ ๋ชจํ์ ๋ํ์ฌ ํ์ฌ ๋ถ๋ชจ๋ค์, ๋ชจํ์ ์ธ ๋์ด์๋ ์์ ๋ณด์ฅ์ด ์ ์ ๋๊ฑฐ๋ ๋ ๊ฐ์ง์ ๊ฐ์น๊ฐ ๋๋ฑํ๊ฒ ์ถฉ์กฑ๋๊ธธ ๋ฐ๋ผ๋ ํผํฉ์ ์
์ฅ์ด ๋ง์ ํธ์ด๋ค. ํํธ, ์ด๋ฆฐ์ด๋ค์ ์์ ์ ํ๊ณ๋ฅผ ์๊ณ ์ํ์ ๊ฐ์ํ๋ฉด์ ์ฌ๋ฏธ๋ฅผ ์ถ๊ตฌํ๊ณ ์ ํ์ฌ ์ผ๋ถ ๋ถ๋ชจ๋ค์ ๊ด์ ๊ณผ ์ฐจ์ด๊ฐ ์๋ ๊ฒ์ผ๋ก ๋ํ๋ฌ๋ค.
ํ์ฌ ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ์์ ์๋ํ์ง ์์ ๋ชจํ์ ์ธ ๋์ดํํ๊ฐ ์์ฃผ ๋ํ๋๋ ๊ฒ์ ์์ค์ ๋ณธ๋ ๊ธฐ๋ฅ์ด ์ฌ๋ฏธ๋ฅผ ์ถ๊ตฌํ๊ณ ์ ํ๋ ์ด๋ฆฐ์ด์ ๊ธฐ๋ณธ์๊ตฌ๋ฅผ ๋ง์กฑ์ํค์ง ๋ชปํ๊ณ ์๋ ๊ฒ์ผ๋ก ๋ณผ ์ ์๋ค. ๋ชจํ์ฑ์ ๋์ด์ ๊ฐ์น๋ก์, ํ์ผ์ ์ผ๋ก ์กฐ์ฑ๋๋ ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ์์๋ ์ถฉ๋ถํ ๊ฒฝํํ๊ธฐ ํ๋ค๋ฉฐ ๋ถ์กฑํ๋ฉด ์ง๋ฃจํ ๋์ด์ฅ์๊ฐ ๋ ์ฐ๋ ค๊ฐ ์๋ค. ๋ฐ๋ผ์ ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ ์กฐ์ฑ ์ ๋จ์ํ ์ผ์ฐจ์ ์ธ ์์ค์ ๋ค์์ฑ ์์ฃผ๋ก ๊ณํํ๊ธฐ๋ณด๋ค ์ค์ง์ ์ผ๋ก ์ด๋ฆฐ์ด๋ค์ด ์ฌ๋ฏธ๋ฅผ ๋๋ผ๋ฉฐ ์ ํธํ๋ ๋ชจํ์ ์ธ ํน์ฑ์ด ๋ฌด์์ธ์ง๋ฅผ ๊ณ ๋ คํ ํ์๊ฐ ์๋ค.์ 1์ฅ ์๋ก
1์ . ์ฐ๊ตฌ์ ๋ฐฐ๊ฒฝ ๋ฐ ๋ชฉ์ 01
1. ์ฐ๊ตฌ์ ๋ฐฐ๊ฒฝ 01
2. ์ฐ๊ตฌ์ ๋ชฉ์ 03
2์ . ์ฐ๊ตฌ์ ๋ฒ์ ๋ฐ ๋ฐฉ๋ฒ 04
1. ์ฐ๊ตฌ์ ๋ฒ์ 04
2. ์ฐ๊ตฌ์ ๋ฐฉ๋ฒ 05
์ 2์ฅ ์ด๋ก ์ ๊ณ ์ฐฐ
1์ . ์ ํ์ฐ๊ตฌ ๊ณ ์ฐฐ 07
1. ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ ์ด์ฉ์คํ ๋ฐ ํ์ฑํ์ ๊ดํ ์ฐ๊ตฌ 08
2. ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ ์ด์ฉํํ ๋ฐ ๋์ดํํ์ ๊ดํ ์ฐ๊ตฌ 09
3. ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ๊ณผ ์์ ์ ๊ดํ ์ฐ๊ตฌ 10
4. ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ๊ณผ ๋ชจํ์ฑ์ ๊ดํ ์ฐ๊ตฌ 11
2์ . ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ์ ์ดํด 12
1. ๋์ด์ ์ดํด 12
2. ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ์ ์ดํด 17
3. ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ๊ณผ ์์ ๋ฌธ์ 27
3์ . ๋์ด์์ ๋ชจํ์ฑ์ ๊ฐ๋
33
1. ๋์ด์ ๋ชจํ์ฑ๊ณผ ๋ชจํ์ ๋์์ผ๋ก ๋ณธ ์ํ์ฑ์ ๋ํ ์ดํด 33
2. ๋์ด์์ ์ํ๊ฐ์๋ก์ ๋ชจํ์ฑ์ ๋ํ ์ธ์ 36
3. ๋ชจํ์ฑ์ด ๋ด์ฌ๋ ๋์ด์ ํน์ฑ 43
4์ . ๋ชจํ์ฑ์ด ๋ด์ฌ๋ ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ ์ฌ๋ก 49
์ 3์ฅ ๋์์ง์ ์ ๋ฐ ์ฐ๊ตฌ๋ฐฉ๋ฒ
1์ . ์ฐ๊ตฌ๋์์ง ์ ์ ๋ฐ ๊ฐ์ 55
1. ์ฐ๊ตฌ๋์์ง ์ ์ 55
2. ์ฐ๊ตฌ๋์์ง ๊ฐ์ 57
2์ . ์ฐ๊ตฌ๋ฐฉ๋ฒ 68
1. ์ด์ฉํํ ๊ด์ฐฐ์กฐ์ฌ 68
2. ์ธํฐ๋ทฐ ์กฐ์ฌ 70
3์ . ๋ถ์ํญ๋ชฉ ์ค์ 72
์ 4์ฅ ์ด๋ฆฐ์ด๋์ด๊ณต๊ฐ ๋ถ์๊ฒฐ๊ณผ
1์ . ๋ถ์ํญ๋ชฉ์ ๋ฐ๋ฅธ ์ฐ๊ตฌ๋์์ง ๋ถ์ 80
1. ์๊ณ์ฃผ๊ณต๋์ดํฐ 80
2. ์๋ง์ด๋ฆฐ์ด๊ณต์ 92
3. ์ ์ฐฝ์์์ด๋ฆฐ์ด๊ณต์ 106
2์ . ์ธํฐ๋ทฐ์ ๋ฐ๋ฅธ ์ฐ๊ตฌ๋์์ง ๋ถ์ 119
1. ์ด์ฉ ๋์ ์ด๋ฆฐ์ด ์ธํฐ๋ทฐ 119
2. ๋ณดํธ์ ์ธํฐ๋ทฐ 137
3์ . ์๊ฒฐ 145
1. ๋ถ์ํญ๋ชฉ์ ๋ฐ๋ฅธ ๋ถ์๊ฒฐ๊ณผ 145
2. ์ธํฐ๋ทฐ์ ๋ฐ๋ฅธ ๋ถ์๊ฒฐ๊ณผ 151
์ 5์ฅ ๊ฒฐ๋ก
1์ . ์ฐ๊ตฌ์ ๊ฒฐ๊ณผ ๋ฐ ์์ฌ์ 155
2์ . ์ฐ๊ตฌ์ ํ๊ณ 157
์ฐธ๊ณ ๋ฌธํ 158
Abstract 163Maste
Chemopreventive and Anticancer Activities of Allium victorialis var. platyphyllum Extracts
BACKGROUND: Allium victorialis var. platyphyllum is an edible perennial herb and has been used as a vegetable or as a Korean traditional medicine. Allium species have received much attention owing to their diverse pharmacological properties, including antioxidative, anti-inflammatory, and anticancer activities. However, A. victorialis var. platyphyllum needs more study.
METHODS: The chemopreventive potential of A. victorialis var. platyphyllum methanol extracts was examined by measuring 12-O-tetra-decanoylphorbol 13-acetate (TPA)-induced superoxide anion production in the differentiated HL-60 cells, TPA-induced mouse ear edema, and Ames/Salmonella mutagenicity. The apoptosis-inducing capabilities of the extracts were evaluated by the 3-(4,5-dimethyl-2-thiazolyl)-2,5-diphenyl-2H-tetrazolium bromide assay, 4',6-diamidino-2-phenylindole staining, and the DNA fragmentation assay in human colon cancer HT-29 cells. Antimetastatic activities of the extracts were also investigated in an experimental mouse lung metastasis model.
RESULTS: The methanol extracts of A. victorialis var. platyphyllum rhizome (AVP-R) and A. victorialis var. platyphyllum stem (AVP-S) dose-dependently inhibited the TPA-induced generation of superoxide anion in HL-60 cells and TPA-induced ear edema in mice, as well as 7,12-dimethylbenz[a]anthracene (DMBA) and tert-butyl hydroperoxide (t-BOOH) -induced bacterial mutagenesis. AVP-R and AVP-S reduced cell viability in a dose-related manner and induced apoptotic morphological changes and internucleosomal DNA fragmentation in HT-29 cells. In the experimental mouse lung metastasis model, the formation of tumor nodules in lung tissue was significantly inhibited by the treatment of the extracts.
CONCLUSIONS: AVP-R and AVP-S possess antioxidative, anti-inflammatory, antimutagenic, proapoptotic, and antimetastatic activities. Therefore, these extracts can serve as a beneficial supplement for the prevention and treatment of cancer.ope
์ฌ์ฉ์ ํ๊ฐ์ ์์ ์์ฉ ๊ณผ์ ์ ์ค์ฌ์ผ๋ก
ํ์๋
ผ๋ฌธ(์์ฌ) -- ์์ธ๋ํ๊ต๋ํ์ : ์ตํฉ๊ณผํ๊ธฐ์ ๋ํ์ ์ง๋ฅ์ ๋ณด์ตํฉํ๊ณผ, 2021.8. ์ด๊ต๊ตฌ.There is a gap between the accuracy of the recommendation system and the users' satisfaction with the music recommendation. This is because the accuracy of the recommendation system is an indicator of how well the recommendation system predicts the information that it wants to see, while the users' satisfaction in the real user experience is a comprehensive reflection of the more diverse information the recommendation system has not considered. On the other hand, there is still a demand for music recommendations through people, as illustrated by this gap in user satisfaction. Interpersonal recommendations, which is made through communication between the recommender (the person who gives recommendation) and recommendee (the person who receives recommendation), exhibit very different characteristics from system recommendations and provide different user experiences, but not many studies have provided an understanding of it. Therefore, in Study 1, we investigated the user evaluation and usage behavior of system recommendations and interpersonal recommendations through a survey to understand their characteristics. As a result, system recommendations were not only frequently used and highly evaluated for convenience compared to interpersonal recommendations, but also the adoption rate, which is the ratio that is actually put on the playlist, was high. On the other hand, it was confirmed that interpersonal recommendations were highly valued for their diversity and serendipity compared to system recommendations. Next, Study 2 sought to deepen understanding of interpersonal and system recommendations by observing the process of accepting recommended music through interpersonal and system recommendations. As a result, the central phenomenon was presented as `the pursuit of novelty based on familiarity' in the process of exploring and accepting new music. This means that system recommendations will find new music based on familiar musical elements and themes, but interpersonal recommendations will be able to try relatively new styles of music because they are familiar with specific situations where recommendations have been made.์ถ์ฒ ์์คํ
์ ์ ํ๋์ ์์
์ถ์ฒ์ ๋ํ ์ฌ์ฉ์์ ๋ง์กฑ๋ ์ฌ์ด์๋ ๊ฐ๊ทน์ด ์กด์ฌํ๋ค. ์ถ์ฒ ์์คํ
์ ์ ํ๋๋ ๋ณด๊ณ ์ ํ๋ ์ ๋ณด์ ๋ฒ์๋ฅผ ๋ช
ํํ๊ฒ ์ค์ ํ๊ณ ๊ทธ ์ ๋ณด๋ฅผ ์ถ์ฒ ์์คํ
์ด ์ผ๋ง๋ ์ ๋ฐ์ํ์ฌ ์์ธกํ๋์ง๋ฅผ ๋ํ๋ด๋ ์งํ์ธ ๋ฐ๋ฉด, ์ค์ ์ฌ์ฉ์ ๊ฒฝํ์์์ ๋ง์กฑ๋๋ ์ถ์ฒ ์์คํ
์ด ๋ฏธ์ฒ ๊ณ ๋ คํ์ง ์์ ๋์ฑ ๋ค์ํ ์ ๋ณด๋ค์ด ์ข
ํฉ์ ์ผ๋ก ๋ฐ์๋ ๊ฒฐ๊ณผ์ด๊ธฐ ๋๋ฌธ์ด๋ค. ํํธ ์ด๋ฌํ ์ฌ์ฉ์ ๋ง์กฑ๋์ ๊ณต๋ฐฑ์ ์ค๋ช
ํ๋ฏ ์ฌ๋์ ํตํด ์์
์ ์ถ์ฒ๋ฐ์ผ๋ ค๋ ์์๊ฐ ์ฌ์ ํ ์กด์ฌํ๋ค. ์ถ์ฒ๋ฐ๋ ์ฌ๋๊ณผ ์ถ์ฒํ๋ ์ฌ๋ ๊ฐ์ ๊ด๊ณ๋ฅผ ํตํด ์ด๋ฃจ์ด์ง๋ ์์
์ถ์ฒ์ธ ๋์ธ ๊ฐ ์ถ์ฒ์ ์์คํ
์ถ์ฒ๊ณผ๋ ๋งค์ฐ ๋ค๋ฅธ ํน์ฑ์ ๋ณด์ด๋ฉฐ ๋ค๋ฅธ ์ฌ์ฉ์ ๊ฒฝํ์ ์ ๊ณตํจ์๋ ์ด์ ๋ํ ์ดํด๋ฅผ ์ ๊ณตํ๋ ์ฐ๊ตฌ๋ ๋ง์ง ์์๋ค. ๋ฐ๋ผ์ ์ฐ๊ตฌ 1์์๋ ์ค๋ฌธ์ ํตํด ์์คํ
์ถ์ฒ๊ณผ ๋์ธ ๊ฐ ์ถ์ฒ์ ๋ํ ์ฌ์ฉ์ ํ๊ฐ์ ์ด์ฉ ํํ๋ฅผ ์กฐ์ฌํ์ฌ ๊ทธ ํน์ฑ์ ์ดํดํ๊ณ ์ ํ์๋ค. ๊ทธ ๊ฒฐ๊ณผ ์์คํ
์ถ์ฒ์ ๋์ธ ๊ฐ ์ถ์ฒ์ ๋นํด ์ด์ฉ ๋น๋๊ฐ ์ฆ๊ณ ํธ๋ฆฌ์ฑ์์ ๋์ ํ๊ฐ๋ฅผ ๋ฐ์์๋ฟ๋ง ์๋๋ผ ์ค์ ๋ก ์ฌ์๋ชฉ๋ก์ ๋ฃ๊ฒ ๋๋ ๋น์จ์ธ ์ฑํ๋ฅ ๋ํ ๋๊ฒ ๋์๋ค. ๋ฐ๋ฉด์ ๋์ธ ๊ฐ ์ถ์ฒ์ ์์คํ
์ถ์ฒ์ ๋นํด ๋ค์์ฑ๊ณผ ์์ธ์ฑ์ด ๋๊ฒ ํ๊ฐ๋์์์ ํ์ธํ์๋ค. ๋ค์์ผ๋ก, ์ฐ๊ตฌ 2์์๋ ๋์ธ ๊ฐ ์ถ์ฒ๊ณผ ์์คํ
์ถ์ฒ์ ํตํด ์ถ์ฒ๋ฐ์ ์์
์ ์์ฉํ๋ ๊ณผ์ ์ ๊ด์ฐฐํจ์ผ๋ก์จ ๋์ธ ๊ฐ ์ถ์ฒ๊ณผ ์์คํ
์ถ์ฒ์ ์ดํด๋ฅผ ์ฌํํ๊ณ ์ ํ์๋ค. ๊ทธ ๊ฒฐ๊ณผ ์๋ก์ด ์์
์ ์ถ์ฒ๋ฐ์ ์์ฉํ๋ ๊ณผ์ ์์ โ์ต์ํจ์ ๊ธฐ๋ฐ์ผ๋ก ํ ์๋ก์์ ์ถ๊ตฌโ๊ฐ ์ค์ฌ ํ์์ด ๋จ์ ์ ์ํ์๋ค. ์ด๋ก์จ ์์คํ
์ถ์ฒ์์๋ ์ต์ํ ์์
์ ์์์ ํ
๋ง ์ค์ฌ์ผ๋ก ์๋ก์ด ์์
์ ์ฐพ๊ฒ ๋๋ ๋์ธ ๊ฐ ์ถ์ฒ์์๋ ์ถ์ฒํ ์ฌ๋, ์ถ์ฒ์ด ์ด๋ฃจ์ด์ง ๊ตฌ์ฒด์ ์ธ ์ํฉ์์ ์ต์ํจ์ ๊ฐ์ง๊ธฐ ๋๋ฌธ์ ๋น๊ต์ ๋ค์ํ๊ณ ์๋ก์ด ์คํ์ผ์ ์์
์ ์์ฉํ๊ฒ ๋ ์ ์์์ ์ค๋ช
ํ ์ ์๋ค.์ 1์ฅ ์๋ก 5
1.1 ์ฐ๊ตฌ์ ๋ฐฐ๊ฒฝ 5
1.2 ์ฐ๊ตฌ์ง๋ฌธ ๋ฐ ๋ชฉํ 7
์ 2์ฅ ์ด๋ก ์ ๋ฐฐ๊ฒฝ ๋ฐ ์ ํ์ฐ๊ตฌ 9
2.1 ์์
์ถ์ฒ๊ณผ ๊ทธ ํน์์ฑ 9
2.2 ์์
์ถ์ฒ๊ณผ ์ฌํ์ ๊ด๊ณ 10
2.3 ์์
์ถ์ฒ์ ํ๊ฐ 12
์ 3์ฅ ์ฐ๊ตฌ1: ๋์ธ ๊ฐ ์ถ์ฒ๊ณผ ์์คํ
์ถ์ฒ์ ๋น๊ต 15
3.1 ์ธ๋ถ ์ฐ๊ตฌ์ง๋ฌธ 15
3.2 ์ฐ๊ตฌ ๋ฐฉ๋ฒ 16
3.2.1 ์ค๋ฌธ์ง ์ค๊ณ 16
3.2.2 ์ฐ๊ตฌ์ฐธ์ฌ์ ์ ์ ๊ธฐ์ค ๋ฐ ๋ชจ์ง 17
3.2.3 ๋ถ์ ๋ฐฉ๋ฒ 18
3.3 ์ฐ๊ตฌ ๊ฒฐ๊ณผ 18
3.3.1 ๋์ธ ๊ฐ ์ถ์ฒ๊ณผ ์์คํ
์ถ์ฒ์ ๋ํ ํ๊ฐ 18
3.3.2 ๋์ธ ๊ฐ ์ถ์ฒ๊ณผ ์์คํ
์ถ์ฒ์ ์ด์ฉ ํํ 21
3.4 ์๊ฒฐ๋ก 22
์ 4์ฅ ์ฐ๊ตฌ 2: ์๋ก์ด ์์
์ ์ฐพ๋ ๊ณผ์ ์ ์ฌ์ฉ์ ๋งฅ๋ฝ ์ดํด 24
4.1 ์ธ๋ถ์ฐ๊ตฌ์ง๋ฌธ 24
4.2 ์ฐ๊ตฌ ๋ฐฉ๋ฒ 24
4.2.1 ๋ฐ๊ตฌ์กฐํ ์ธํฐ๋ทฐ 24
4.2.2 ์ฐ๊ตฌ์ฐธ์ฌ์ ์ ์ ๊ธฐ์ค ๋ฐ ๋ชจ์ง 25
4.2.3 ์ฐ๊ตฌ ์ค๋ฆฌ ์ค์ 27
4.2.4 ๋ถ์ ๋ฐฉ๋ฒ 27
4.3 ์ฐ๊ตฌ ๊ฒฐ๊ณผ 29
4.3.1 ๊ฐ๋ฐฉ ์ฝ๋ฉ ๊ฒฐ๊ณผ 29
4.3.2 ์ถ ์ฝ๋ฉ ๋ฐ ์ ํ ์ฝ๋ฉ ๊ฒฐ๊ณผ 29
์ 5์ฅ ๊ฒฐ๋ก 47
5.1 ์ฐ๊ตฌ์ ๊ธฐ์ฌ์ 47
5.2 ํ๊ณ์ ๋ฐ ์ถํ ์ฐ๊ตฌ 49
ABSTRACT 57์
Manuel de Falla์ Siete Canciones Populares Espaรฑolas ์ฐ๊ตฌ
ํ์๋
ผ๋ฌธ (์์ฌ)-- ์์ธ๋ํ๊ต ๋ํ์ : ์์
๊ณผ(์ฑ์
์ ๊ณต), 2014. 2. ์คํ์ฃผ.๋ณธ ๋
ผ๋ฌธ์์๋ ์คํ์ธ ์์
์ด ๋๋ฆฌ ์๋ ค์ง๋๋ฐ ๊ณตํํ ๋ํ์ ์ธ ์๊ณก๊ฐ Falla์ ๋ง์ ์ํ๋ค ์ค์์, '์ผ๊ณฑ ๊ฐ์ ์คํ์ธ ๋ฏผ์๊ฐ๊ณก'(Siete Canciones Populares Espaรฑolas)'์ ๊ดํ์ฌ ์ฐ๊ตฌํ๊ณ ์ ํ๋ค. Falla๋ ๋ง์ ์ํ์ ํตํด ์คํ์ธ์ ๋ฏผ์กฑ์ฃผ์ ๋ฐ์ ์ ํ์ผ์ผ๋ฉฐ, ๋ฅด๋ค์์ค ์ดํ ๊ตญ์ ์ ์ผ๋ก ์ ์๋ ค์ง ์คํ์ธ ์๊ณก๊ฐ๊ฐ ๋์๋ค.
'์ผ๊ณฑ ๊ฐ์ ์คํ์ธ ๋ฏผ์๊ฐ๊ณก'(Siete Canciones Populares Espaรฑolas)์ Falla์ ํ๋ฆฌ ์ ํ๊ธฐ ๋ง๋
์ธ 1914๋
๋ถํฐ 1915๋
์ ๊ฑธ์ณ ์ฐ์ฌ์ง ๊ณก์ผ๋ก, ์คํ์ธ ๊ฐ๊ณก์ ์ ์๋ฅผ ๋ณด์ฌ์ฃผ๋ ๊ณก์ด๋ค. ๋๋ถ๋ถ์ด 3๋ฐ์๊ณ์ ์ถค๊ณก์ผ๋ก ๊ฐ ๊ณก๋ง๋ค ์คํ์ธ๋ง์ ๋
ํนํ ๋ฆฌ๋ฌ๊ณผ ๋ฏผ์กฑ์ฑ์ด ํ๋ถํ ์ ์จ, ๊ทธ๋ฆฌ๊ณ ํ์ฑ์ ์ฌ์ฉํ์๋ค. ์คํ์ธ์ ๋ค๋ฅธ ์๊ณก๊ฐ๋ค์ด ๋ฏผ์์์
์ ๊ทธ๋๋ก ๋ชจ๋ฐฉํ ๊ฒ๊ณผ๋ ๋ฌ๋ฆฌ Falla๋ ๋ฏผ์์์
์ ์์ฌ๋ก ๊ทผ๋์ ๊ธฐ๋ฒ์ ์ํด ์์ ์ ์ผ๋ก ํธ๊ณกํ์ฌ ์ ์์ ๋ถ์๊ธฐ๋ฅผ ๋์ฑ ์ ์ด๋ ค๋๋ค. ๋ฟ๋ง ์๋๋ผ ๋๋ท์์ ์ธ์์ฃผ์ ์์
์ ์ํฅ์ ๋ฐ์ ์ ๋น๋กญ๊ณ ๋ชจํธํ ์์๊ณผ ์ ๋งคํ ์กฐ์ฑ ๋ฑ ํ๋์ค ์์
์ ํน์ง๋ ๋ํ๋๋ค.
๋ณธ ๋
ผ๋ฌธ์์๋ ์ด ๊ณก์ ๋ฐฐ๊ฒฝ์ด ๋๋ ์คํ์ธ์ด๋ผ๋ ๋๋ผ์ ์คํ์ธ ๋ฌธํ, ๊ทธ๋ฆฌ๊ณ ์คํ์ธ์ ์์
์ญ์ฌ์ ๋ํด ์ดํด๋ณธ ํ, Falla์ ์์ ์ ์์
์ ํน์ง์ ๋ฐํ์ผ๋ก '์ผ๊ณฑ๊ฐ์ ์คํ์ธ ๋ฏผ์๊ฐ๊ณก'(Siete Cancio cdnes Populares Espaรฑolas)'์ ์๊ณก๊ธฐ๋ฒ์ ์ดํด๋ณด๊ณ ์ ํ๋ค. ๊ทธ๋ฆฌ๊ณ ๊ณก์์ ์ฌ์ฉ๋์ด์ง ์คํ์ธ์ ๋ฆฌ๋ฌ์ด๋ ์ ๋ฒ, ์ ์จ์ ๋ถ์ํ๊ณ ๊ฐ์ฌ์ ์ํ ์์
์ ํํ๋ฒ์ ์ฐ๊ตฌํ๊ณ ์ ํ๋ค.- ๋ชฉ ์ฐจ -
์ ๋ก
๋ณธ ๋ก
โ
. ์คํ์ธ ์์
: ๊ฐ๊ด
1. ์คํ์ธ์ ์ญ์ฌ์ ๋ฐฐ๊ฒฝ
2. ์คํ์ธ ์์
์ ํ๋ฆ
3. ์คํ์ธ ์์
์ ํน์ง
4. ์คํ์ธ ์์
์ ์ง์ญ๋ณ ํน์ฑ
โ
ก. Manuel de Falla์ ์์ ์ ์ฃผ์์ํ\
1. Manuel de Falla์ ์์
2. Manuel de Falla์ ์์
โ
ข. Siete Canciones Populares Espaรฑolas์ ๋ถ์ ๋ฐ ์ฐ์ฃผ๋ฒ
1. ์๊ณก ๋ฐฐ๊ฒฝ
2. ์
๊ณก๋ถ์ ๋ฐ ์ฐ์ฃผ๋ฒ
(1) El paรฑo moruno
(2) Seguidilla murciana
(3) Asturiana
(4) Jota
(5) Nana
(6) Canciรณn
(7) Polo
๊ฒฐ ๋ก
์ฐธ๊ณ ๋ฌธํ
AbstractMaste
๊ธ์ต์๊ธฐ์ ์บ๋๋ค ์ํ์ ์์ ์ฑ ์์ธ ๋ถ์
ํ์๋
ผ๋ฌธ (์์ฌ)-- ์์ธ๋ํ๊ต ๋ํ์ : ๊ฒฝ์ ํ๋ถ, 2013. 2. ์๋ํด.๊ตญ๋ฌธ์ด๋ก
์บ๋๋ค ์ํ์ ์ํธํ ์์ฐ ๊ฑด์ ์ฑ, ์์ ์ ์ธ ์๊ธ ์กฐ๋ฌ, ์ถฉ๋ถํ ์๋ณธ ์์ค ๋ฑ์ ๋ฐํ์ผ๋ก 2008๋
๋ ๋ฏธ๊ตญ๋ฐ ๊ธ์ต ์๊ธฐ์์ G7 ๊ตญ๊ฐ ์ค ์ ์ผํ๊ฒ ์ง์ ์ ์ธ ๊ตฌ์ ๊ธ์ต ์กฐ์น ์์ด ๊ฒฌ์คํ ์ฌ๋ฌด๊ฑด์ ์ฑ์ ์ ์งํ๊ณ ์๋์ ์ผ๋ก ์ํธํ ๊ฒฝ์์ฑ๊ณผ๋ฅผ ์ํํ๋ ๋ฑ ๊ธ๋ก๋ฒ ๊ธ์ต ์๊ธฐ ์ํฉ์์ ๋ค๋ฅธ ๋๋ผ์ ๋นํด ์๋์ ์ผ๋ก ์ฐ์ํ ์์ ์ฑ์ ๋ํ๋์ผ๋ฉฐ, ํนํ ๊ธ๋ฒ ๊ธ์ต ์๊ธฐ์ ์ง์ ์ ์์ธ์ผ๋ก ๊ฑฐ๋ก ๋๋ ์๋ธํ๋ผ์ ๋ชจ๊ธฐ์ง๋์ถ์ด๋ ์ ๋ํ์ฆ๊ถ ๋ฑ ๊ทธ๋ฆผ์ ๊ธ์ต ์์ค์ด ๋ฏธ๊ตญ์ ๋นํด ์๋์ ์ผ๋ก ๋ฎ์ ๊ฒ์ผ๋ก ๋ํ๋ฌ๋ค. ๋ ๋
ผ๋ฌธ์ ์บ๋๋ค ์ํ๋ ๊ธ๋ฒ ๊ธ์ต ์๊ธฐ ์ด์ ์ ๊ธ์ต๊ถ์ ๋ ๋ฒ๋ฆฌ์ง๋ ๊ฐ๊ณ ๋์ถ์ด ์ง์ ์์นํ์ฌ ์๊ณ , ๊ธ์ต ์๊ธฐ์ ๊ทผ์์ง์ธ ๋ฏธ๊ตญ๊ณผ ๋งค์ฐ ๋ฐ์ ํ ๊ด๊ณ๋ฅผ ์ ์งํ์ฌ ์์์๋ ๋ถ๊ตฌํ๊ณ , ์บ๋๋ค ์ํ์ด ๊ธ์ต ์๊ธฐ์ ์๋์ ์ธ ์์ ์ฑ์ ๋ณด์ธ ์์ธ์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด ๋ถ์ํ์๋ค. ์ฒซ์งธ, ๋ณด์์ ์ธ ์์ฐ ์ด์ฉ๊ณผ ์์ ์ ์ธ ์๊ธ ์กฐ๋ฌ์ ์บ๋๋ค ์ํ์ด ๊ธ์ต ์๊ธฐ๋ฅผ ๊ทน๋ณตํ ์ฃผ์ ์์ธ์ธ๋ฐ, ์ด๋ ์ํ ์ค์ฌ์ ๊ณผ์ ์ ์ํ ์์คํ
๊ณผ ์ง์ ๋ง์ ํตํด ์๋งค ๊ธ์ต์ ์ง์คํด์จ ๋ณด์์ ์ธ ์์ฐ ์ด์ฉ์ ์ญ์ฌ๊ฐ ๊ฒฐํฉํ์ฌ ๋ํ๋ ์ฑ๊ณผ์ด๋ค. ๋์งธ, ์์ฅ์ ๋ถ์์ ์ฑ์ ํด์ํ๋ ์ฃผํ ์ ์ฑ
๊ณผ ํตํฉ ๊ฑด์ ์ฑ ๊ฐ๋
์ ์ง๋์น ๋ ๋ฒ๋ฆฌ์ง ๋ฐ ์ ๋ํ ํ๋๋ฅผ ์ ์ดํ์ฌ ์ ์ ์ฉ์ ์ค์ฌ์ ๊ฐ๊ณ ๋ถ์คํ์ ๊ทธ๋ฆผ์ ๊ธ์ต ํ๋๋ฅผ ๋ฐฉ์งํ์๋ค. ์
์งธ, ์๋์ ์ผ๋ก ๊ฐ๋ ฅํ ์๋ณธ ๊ท์ ๋ ์ํ์ด ๊ธ์ต ์๊ธฐ์ ์ถฉ๋ถํ ์๋ณธ์ ์ ์ฑ์ ๋ณด์ ํ๋๋ฐ ๋์์ด ๋์๋ค. ๊ฒฐ๊ณผ์ ์ผ๋ก ์ ๋ถ๊ฐ ์์ฅ ์คํจ๋ฅผ ํด์ํ๋ ๊ณ ์ ์ ๊ธฐ๋ฅ์ ์ ๋๋ก ์ํํ๊ณ ์ญ์ฌ์ ์ผ๋ก ์ํ ์์คํ
์ด ์ํ์ ์์ ์ฑ์ ์ ๊ณ ํ๋ ๋ฐฉํฅ์ผ๋ก ๋ฐ์ ํด ์จ ๊ฒ์ด ๋ณตํฉ์ ์ผ๋ก ์์ฉํ์ฌ ์บ๋๋ค๋ ๋ค๋ฅธ ๋๋ผ์ ๋นํด ์ํ ์์คํ
์ด ์์ ์ ์ผ ์ ์์๋ค๊ณ ํ๊ฐํ ์ ์๊ฒ ๋ค.
์ฃผ์์ด: ์บ๋๋ค ์ํ, ๊ธ์ต ์๊ธฐ, ์๋ณธ ๊ท์ , ๊ฐ๋
์ฒด๊ณ, ์ฃผํ ์ ์ฑ
ํ ๋ฒ: 97212-505Abstract
Analysis on the Resilience of Canadian Banks during the Global Financial Crisis of 2008-10
Kim, Hyun Jung
Department of Economics
The Graduate School
Seoul National University
The stability of Canadian banking system set Canada apart from other G7 countries that had to bail out their banks during the global financial crisis of 2008-10 started in the United States. Canadian banks have maintained financial soundness and robust performance thanks to the above-satisfactory asset quality, stable funding sources and sufficient capital base. Especially, compared to the US banks, they were less involved in originating and/or securitizing sub-prime mortgage loans and in shadow banking activities, which were accused of causing the crisis. The resilience appears particularly striking given the close economic and financial links between the two countries and the circumstantial similarity before the crisis including the increase of financial leverage and consumer debt. This paper suggests three key factors that attributed to the relative soundness of Canadian banks. First, conservative asset management practices and stable funding sources, resulting from the combination of the oligopolistic bank-based financial system with the traditional focus on retail banking based on the nationwide branch network, prevented Canadian banks from accumulating excessive risks. Second, effective housing policy to resolve market incompleteness and consolidated prudential supervision on financial system restrained the excessive increase of leverage and securitization, and thus precluded household over-indebtedness and the development of shadow banking. Third, the relatively strong regulatory regime on bank capital helped Canadian banks build a sufficient capital buffer to cope with a financial crisis. In conclusion, this paper argues that it is the constructive interaction between the successful governmental policies to correct market failures and the development of banking system to the direction of enhancing financial stability of banks that has led to the resilient banking system in Canada.
Keywords : Canadian banks, financial crisis, capital regulation, financial supervision, housing policy
Student number : 97212-505๋ชฉ ์ฐจ
โ
. ๋จธ๋ฆฌ๋ง 1
1. ๊ธ์ต ์๊ธฐ์ ๋ฐ์๊ณผ ์ ํ 3
2. ์ฐ๊ตฌ ๋ฐฉํฅ 6
โ
ก. ์บ๋๋ค ์ํ ์ฐ์
์ ํํฉ ๋ฐ ํน์ง 8
1. ์ํ ์์คํ
์ ํน์ง 8
2. ์ํ์ ์์ฐ ์ด์ฉ์์ ํน์ง 11
3. ์ํ์ ์ฃผ์ ์ฌ๋ฌด ํํฉ 14
โ
ข. ์บ๋๋ค ์ํ์์คํ
์ ์์ ์ฑ ์์ธ 17
1. branch banking์ ํตํด ์ฑ์ฅํ ๊ณผ์ ์ ์ํ ๊ตฌ์กฐ 17
2. ์์ฅ์ ๋ถ์์ ์ฑ์ ํด์ํ๋ ์ฃผํ ์ ์ฑ
25
3. ํจ๊ณผ์ ์ธ ๊ฐ๋
์ฒด๊ณ 30
โ
ฃ. ๋งบ์๋ง 38
์ฐธ๊ณ ๋ฌธํ 41
Abstract 47
ํ ๋ชฉ ์ฐจ
ํ 1 ๊ตญ๊ฐ๋ณ ๊ธ์ต์๊ธฐ ๋ฐ์๋
๋(1870~2008) 2
ํ 2 ์บ๋๋ค ๊ธ์ต์
์ข
๋ณ ํํฉ 11
ํ 3 ์บ๋๋ค 5๋ ์ํ์ ๊ฐ๊ณ๋์ถ ํํฉ 12
ํ 4 ์บ๋๋ค 6๋ ์ํ์ ์ด์์ด์ต ๋ฐ ๋์ถ์์ฐ ๋น์ค ์ถ์ด 13
ํ 5 ์บ๋๋ค ์ฃผ์ ์ํ์ ์ง์ญ๋ณ ์ด์์ฐ ๋น์ค(FY2008) 14
ํ 6 ์บ๋๋ค ์ํ์ ํด์ธ ์ต์คํฌ์ ธ ํํฉ(2010.6์๋ง) 14
ํ 7 ์บ๋๋ค ์ฃผ์ 6๋ ์ํ์ ์ฌ๋ฌด์ํฉ 15
ํ 8 ์บ๋๋ค ์ฃผ์ ์ํ์ ์๋ณธ์ ์ ์ฑ ๋น์จ(FY2008) 15
ํ 9 2007๋
๋ ์ดํ ์๋ธํ๋ผ์ ์ฌํ๋ก ์ธํ ์์ฐ ์์ค ๊ท๋ชจ 18
ํ 10 ์บ๋๋ค ์ฃผ์ 6๋ ์ํ์ ์๊ธ์กฐ๋ฌ ๋ฐ ์ด์ฉ 20
ํ 11 ์ฃผ์๊ตญ ์ํ์ ์๊ธ๋น์จ ํํฉ(2006๋
๋ง) 20
ํ 12 G7๊ตญ๊ฐ์ ์ต์ Tier 1 ๋น์จ ๋ฐ BIS๋น์จ ๊ท์ ์์ค 35
ํ 13 ๊ตญ๊ฐ๋ณ ๋ ๋ฒ๋ฆฌ์ง ๋น์จ ๊ท์ ๋น๊ต 38
ํ 14 ์ฃผ์๊ตญ ๊ธ์ตํ์ฌ ๋ ๋ฒ๋ฆฌ์ง ๋น์จ 38
๊ทธ ๋ฆผ ๋ชฉ ์ฐจ
๊ทธ๋ฆผ 1-1 ์บ๋๋ค ๋ฐ ๋ฏธ๊ตญ์ ์ ์ฑ
๊ธ๋ฆฌ ์ถ์ด 4
๊ทธ๋ฆผ 1-2 ์ฃผ๊ฑฐ์ฉ ๋ถ๋์ฐ ํ๊ท ๊ฐ๊ฒฉ ์ถ์ด ๋ฐ ๊ฐ์ฒ๋ถ์๋ ๋๋น ๊ฐ๊ณ๋์ถ ๋น์ค 4
๊ทธ๋ฆผ 2 ๊ทธ๋ฆผ์ ๊ธ์ต ๋ฐ ์ ํต ์ํ์ ๋ถ์ฑ ์ถ์ด 7
๊ทธ๋ฆผ 3 ๋ ๋น ์ง์(์์ฅ์ค์ฌ์์คํ
๋ฐ ์ํ์ค์ฌ์์คํ
) 10
๊ทธ๋ฆผ 4 ์ด๊ธ์ต์์ฐ ๋๋น ๊ธ์ต์
์ข
๋ณ ์์ฐ ๋น์ค(%) ์ถ์ด 11
๊ทธ๋ฆผ 5 ์บ๋๋ค ์ธ๊ฐ ์ํ์ ๋ถ๋ฌธ๋ณ ๋์ถ ๋น์ค ์ถ์ด 12
๊ทธ๋ฆผ 6 ์ด์์ฐ ๋๋น ๊ฐ๊ณ ๋์ถ ๋ฐ ๊ธฐ์
์ต์คํฌ์ ธ ๋น์ค ์ถ์ด 13
๊ทธ๋ฆผ 7 ์๊ธฐ์๋ณธ์์ต๋ฅ (ROE) 16
๊ทธ๋ฆผ 8 ์ฃผ์ ๊ตญ๊ฐ์ ๋ฌด์์ต ์ฌ์ ๋น์จ ์ถ์ด 16
๊ทธ๋ฆผ 9 ์บ๋๋ค ๋ฐ ๋ฏธ๊ตญ์ ๋์ถ ์๊ฐ๋น์จ ๋ฐ ๋ชจ๊ธฐ์ง ์ฐ์ฒด์จ ์ถ์ด 17
๊ทธ๋ฆผ 10 ์๋์จ ์งํ ๋น๊ต(14๊ฐ๊ตญ) 20
๊ทธ๋ฆผ 11 ์ธ๊ณ ๊ฐ๊ตญ์ ์์ 4๊ฐ ์ํ์ ์ง์ค๋ 22
๊ทธ๋ฆผ 12 ์๊ธ ๋๋น MMF ๋น์ค 23
๊ทธ๋ฆผ 13 ์ ์ฒด ๋ชจ๊ธฐ์ง๋์ถ ์ค ์ ๋ํ ๋น์จ 26
๊ทธ๋ฆผ 14 ์บ๋๋ค์ NHA-MBS ์ ๋ํ ๊ณผ์ 27
๊ทธ๋ฆผ 15 ์บ๋๋ค์ ๊ธ์ต๊ฐ๋
์ฒด๊ณ ๊ตฌ์กฐ 32
๊ทธ๋ฆผ 16 ๋ ๋ฒ๋ฆฌ์ง(์ด์์ฐ/์๋ณธ) ๋น์จ ์ถ์ด 34
๊ทธ๋ฆผ 17 ๊ตญ๊ฐ๊ฐ ๊ทธ๋ฆผ์ ๊ธ์ต ๋ถํฌ 34
๊ทธ๋ฆผ 18 ์ฃผ์๊ตญ์ Tier 1 ๋น์จ 36
๊ทธ๋ฆผ 19 ์บ๋๋ค ์ํ์ ์๊ธฐ์๋ณธ๋น์จ 36
๊ทธ๋ฆผ 20 ์บ๋๋ค ์ํ์ ๋ ๋ฒ๋ฆฌ์ง ๋น์จ ์ถ์ด 37Maste
์ง์์ ์ฅ์ ์ฌ์ฉ์ ์ผ๋ฐ์ -ํน์ ๊ณผ์ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ์ํฅ์ ๋ฏธ์น๋ ์์ธ์ ๊ดํ ์ฐ๊ตฌ-๊ตฐ ์กฐ์ง์ ๋์์ผ๋ก
ํ์๋
ผ๋ฌธ (์์ฌ)-- ์์ธ๋ํ๊ต ๋ํ์ : ๊ฒฝ์ํ๊ณผ, 2014. 2. ์์คํธ.์ง์์ ๊ธฐ์
์ด๋ ์กฐ์ง์ ํ๋์ ์์ด์๋ ์ ๋ ์ค์ํ ์์์ผ๋ก, ์ง์์ ๊ด๋ฆฌํ๋ ๊ฒ์ ํด๋น ์กฐ์ง์ ๊ฒฝ์๋ ฅ ํ๋ณด๋ฅผ ์ํด ํ์์ ์ธ ํ๋์ด๋ค. ์ ๋ณด๊ธฐ์ ์ ํ์ฉํ ์ง์๊ด๋ฆฌ์์คํ
์ ํจ์จ์ ์ธ ์ง์๊ด๋ฆฌ๋ฅผ ์ํ ๋ํ์ ์ธ ์๋จ์ด ๋๊ณ ์์ผ๋ฉฐ, ์ ์ฅ์ ํํ์ ๋ชจ๋ธ์ ๊ฐ์ฅ ๊ธฐ๋ณธ์ ์ด๊ณ ๋ณดํธ์ ์ธ ์ง์๊ด๋ฆฌ์์คํ
์ ํํ๋ผ ํ ์ ์๋ค(Gold, Malhotra, and Segars, 2001). ๊ทธ๋ฌ๋ ์ง์์ ์ฅ์๊ฐ ์ฃผ๋ ์ฌ๋ฌ ๊ฐ์ง ์ด์ ์๋ ๋ถ๊ตฌํ๊ณ ์กฐ์ง ๊ตฌ์ฑ์๋ค์ ์ฌ์ฉ์ ๋ํด ๊ฑฐ๋ถ๊ฐ์ ๋ํ๋ด๊ธฐ๋ ํ๋ค. ์กฐ์ง ๊ตฌ์ฑ์์ด ์ง์์ ์ฅ์๋ฅผ ์ฌ์ฉํ๋ ๊ฒ์ด ์
๋ฌด์ ํจ์จ์ฑ์ ๋์ด๊ณ ์กฐ์ง์ ๊ฒฝ์๋ ฅ์ ํ๋ณดํ๋ ๋ฐ์ ์ ์ตํ ๊ฒฐ๊ณผ๋ฅผ ๊ฐ์ ธ์ค๋ฆฌ๋ผ๋ ๊ฒ์ ์๋๋ผ๋ ์ง์์ ์ฅ์๋ฅผ ์ฌ์ฉํ ๋ฅ๋ ฅ์ ํ์ ์ด ์๋ค๋ฉด ์ง์์ ์ฅ์์ ์ฌ์ฉ์ ๊บผ๋ฆฌ๊ฒ ๋ ๊ฒ์ด๋ค.
์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ์ด๋ฌํ ํ์์ ์ค๋ช
ํ๋ ํ๋์ ๋์์ด ๋ ์ ์๋ค. ๊ฒฝ์์ ๋ณด ๋ถ์ผ์์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ์ปดํจํฐ๋ฅผ ์ฌ์ฉํ ์ ์๋ ๋ฅ๋ ฅ์ ๋ํ ์ค์ค๋ก์ ํ๋จ์ผ๋ก ํด์๋๋๋ฐ(Compeau and Higgins, 1995), ์ํ์ ์ฑ์ทจ, ๋๋ฆฌ์ ๊ฒฝํ, ์ธ์ด์ ์ค๋์ ํตํด ํ์ฑ๋๋ค(Bandura, 1977a). ์ผ๋ฐ์ ์ธ ์ปดํจํฐ ์ฌ์ฉ ํ๊ฒฝ์ ์ ์ฉ๋๋ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ด ์ผ๋ฐ์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ด๋ผ๋ฉด, ์ปดํจํฐ ์ฌ์ฉ ํ๊ฒฝ ๋ด์์๋ ์ฌ์ฉํ๋ ํ๋ก๊ทธ๋จ๊ณผ ์ ํ๋ฆฌ์ผ์ด์
์ ๋ฐ๋ผ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ด ๋ฌ๋ฆฌ ๋ํ๋ ์ ์๋๋ฐ ์ด๋ฅผ ํน์ ํ ๊ณผ์
์ ๋ํ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ด๋ผ ํ๋ค. ์ง์์ ์ฅ์ ๋งฅ๋ฝ์์ ์ดํด๋ณธ๋ค๋ฉด, ์ง์์ ์ฅ์ ์ฌ์ฉ์๋ ์ผ๋ฐ์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ๊ณผ ์ง์์ ์ฅ์์ ๋ํ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ด ๋์์ ์์ฉํ ์ ์์ผ๋ฉฐ, ์ด๋ ์ผ๋ฐ์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ๊ณผ ์ง์์ ์ฅ์ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ์ปดํจํฐ์ ๊ด๋ จ๋ ์งโค๊ฐ์ ๊ฒฝํ์ด๋ ํ์ธ์ผ๋ก๋ถํฐ์ ๊ฒฉ๋ ค์ ์ง์ง๋ก ํ์ฑ๋๋ค.
์กฐ์ง๊ตฌ์ฑ์์ด ์ง์์ ์ฅ์๋ฅผ ์ฌ์ฉํ๋๋ก ์ํฅ์ ๋ฏธ์น๋ ์์ธ์ ๋ํ ๋ถ์์ด ๋ค์ํ ์๊ฐ์ผ๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง๊ณ ์์ง๋ง ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ๊ดํ ๊ด์ฌ์ ๋น๊ต์ ๋ฎ์ ํธ์ผ๋ก, ๊ทธ ์ ๋ณด์๊ณผ ๋ฒ์์ ๋ฐ๋ฅธ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ๊ตฌ๋ถ์ ์ํ์ฌ ์ถ๊ฐ์ ์ธ ์ฐ๊ตฌ๊ฐ ํ์ํ๋ค. ์ด์ ๋ณธ ์ฐ๊ตฌ์์๋ ์ง์์ ์ฅ์์ ์ธ์ง๋ ์ฌ์ฉ์ฉ์ด์ฑ ํฅ์์ ํตํด ๊ถ๊ทน์ ์ผ๋ก ์ง์์ ์ฅ์์ ์ฌ์ฉ์ ์ด์งํ๊ธฐ ์ํ์ฌ, ์ผ๋ฐ์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ๊ณผ ์ง์์ ์ฅ์ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ๊ด๊ณ์ ์ ํ์์ธ, ๊ทธ๋ฆฌ๊ณ ๊ทธ ๊ฒฐ๊ณผ์ ๋ํด ์ค์ฆ์ ์ผ๋ก ๊ฒ์ฆํ๊ณ ์ ํ์๋ค.
์ ํ ์ฐ๊ตฌ๋ฅผ ํตํ์ฌ ๊ฐ๊ฐ์ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ์ํฅ์ ๋ฏธ์น๋ ์ ๋ณด์์ผ๋ก ์ํ์ ์ฑ์ทจ, ๋๋ฆฌ์ ๊ฒฝํ, ์ธ์ด์ ์ค๋์ ๋
๋ฆฝ๋ณ์๋ก ์ ์ ํ์๋ค. ๋ํ ์ผ๋ฐ์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ์ง์์ ์ฅ์ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์๋ ์ํฅ์ ๋ฏธ์น๋ ๋ณ์๋ก ์ ์ ํ์๊ณ , ๊ฐ๊ฐ์ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ด ์ง์์ ์ฅ์์ ์ธ์ง๋ ์ฌ์ฉ์ฉ์ด์ฑ์ ์ํฅ์ ๋ฏธ์น ๊ฒ์ด๋ผ๋ ์ฐ๊ตฌ๋ชจํ์ ๊ฐ๋ฐํ์๋ค.
๋ณธ ์ฐ๊ตฌ๋ ์ฐ๊ตฌ ๊ฒฐ๊ณผ๋ฅผ ๋์ถํ๊ธฐ ์ํด ์ง์์ ์ฅ์ ํํ์ ์ง์๊ด๋ฆฌ์์คํ
์ ์ด์ฉํ๋ ๊ณต๊ตฐ ์กฐ์ง์ ๋์์ผ๋ก ์ค๋ฌธ์ ์ค์ํ์๊ณ , 339๋ถ์ ์ค๋ฌธ์ ํ์ํ์ฌ ๊ตฌ์กฐ๋ฐฉ์ ์ ํ๋ก๊ทธ๋จ์ธ SmartPLS๋ฅผ ์ฌ์ฉํ์ฌ ์ธก์ ๋ชจํ ๋ฐ ๊ตฌ์กฐ ๋ชจํ์ ๋ํด PLS ๋ถ์์ ์ค์ํ์๋ค.
๋ณธ ์ฐ๊ตฌ์ ๊ฒฐ๊ณผ๋ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค. ์ฒซ์งธ, ๊ฐ๊ฐ์ ์ ๋ณด์์ธ ์ํ์ ์ฑ์ทจ๋ ์ผ๋ฐ์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ์ ์๋ฏธํ ์ํฅ์ ๋ฏธ์น๋ฉฐ, ๋๋ฆฌ์ ๊ฒฝํ๊ณผ ์ธ์ด์ ์ค๋์ ์ผ๋ฐ์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ ๋ฐ ์ง์์ ์ฅ์ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ์ ์๋ฏธํ ์ํฅ์ ๋ฏธ์น๋ ๊ฒ์ผ๋ก ๋ํ๋ฌ๋ค. ๋์งธ, ์ผ๋ฐ์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ์ง์์ ์ฅ์ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ์ ์๋ฏธํ ์ํฅ์ ๋ฏธ์น๋ ๊ฒ์ผ๋ก ๋ํ๋ฌ๋ค. ์
์งธ, ์ผ๋ฐ์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ๊ณผ ์ง์์ ์ฅ์ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ๊ฐ๊ฐ ์ง์์ ์ฅ์์ ์ธ์ง๋ ์ฌ์ฉ์ฉ์ด์ฑ์ ์ ์๋ฏธํ ์ํฅ์ ๋ฏธ์น๋ ๊ฒ์ผ๋ก ๋ํ๋ฌ๋ค.
์ด์์ ๋ถ์ ๊ฒฐ๊ณผ๋ ์ฒซ์งธ, ์ปดํจํฐ์ ๊ด๋ จ๋ ์งโค๊ฐ์ ๊ฒฝํ๊ณผ ํ์ธ์ผ๋ก๋ถํฐ์ ๊ฒฉ๋ ค๋ ์ง์ง๊ฐ ์ปดํจํฐ ์ฌ์ฉ์ ๊ด๋ จํ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ํฅ์์ํฌ ์ ์์์ ์๋ฏธํ๋ค. ์ด๋, ์ปดํจํฐ ์ฌ์ฉ์ ๊ด๋ จํ ์ ๋ฐ์ ์ธ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ ๋ฟ๋ง ์๋๋ผ ์๋ก ๋์
ํ๋ ์ง์์ ์ฅ์์ ๊ฐ์ ์์คํ
์ ๋ํ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ๋ ํฅ์์ํฌ ์ ์๋ค. ๋ฐ๋ผ์ ์กฐ์ง ๊ตฌ์ฑ์๋ค๋ก ํ์ฌ๊ธ ํ์์ ์ปดํจํฐ์ ๊ด๋ จ๋ ์งโค๊ฐ์ ์ ์ธ ๊ฒฝํ์ ๊ฐ์ง ์ ์๋ ๊ธฐํ๋ฅผ ์ ๊ณตํ๊ณ ์ ์ฌ์ฉํ ์ ์๋ค๋ ๊ฒฉ๋ ค์ ์ง์ง๋ฅผ ๋ณด๋ด๋ ๊ฒ์ด ์ง์์ ์ฅ์์ ์ฌ์ฉ์ ์ด์งํ๊ธฐ ์ํ ํ๋์ ๋ฐฉ๋ฒ์ด ๋ ์ ์์ ๊ฒ์ด๋ค. ๋์งธ, ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ด ๋ฒ์์ ๋ฐ๋ผ ๋ค๋ฅด๊ฒ ํ์ฑ๋๋๋ฐ, ์ผ๋ฐ์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ๋ฟ๋ง ์๋๋ผ ์ง์์ ์ฅ์์ ๋ํ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ด ์ง์์ ์ฅ์์ ๋ํ ์ธ์ง๋ ์ฌ์ฉ์ฉ์ด์ฑ์ ์์ธก์ธ์๊ฐ ๋ ์ ์์ผ๋ฉฐ, ๋ ๋์๊ฐ ์ผ๋ฐ์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ๋ณด๋ค ์ง์์ ์ฅ์ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ด ๋์ฑ ์ ํฉํ ์์ธก์ธ์๊ฐ ๋ ์ ์๋ค. ๊ทธ๋ฌ๋ ์ผ๋ฐ์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ด ์๋ก ๋์
ํ๋ ์ง์์ ์ฅ์์ ๋งฅ๋ฝ์ ์ด๋ ์ ๋ ์ผ๋ฐํ๋๋ ๊ฒฝํฅ์ด ์์ผ๋ฏ๋ก(Bandura, 1977b) ์ด๋ฏธ ํ์ฑ๋ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ด ์ง์์ ์ฅ์ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ผ๋ก ์ฐ๊ฒฐ๋ ์ ์๋๋ก ํ๋ ๊ฒ์ด ์ค์ํ๋ค. ์
์งธ, ๋ฒ์์ ๋ฐ๋ฅธ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ด ์ง์์ ์ฅ์์ ์ธ์ง๋ ์ฌ์ฉ์ฉ์ด์ฑ์ ์ํฅ์ ๋ฏธ์นจ์ผ๋ก์จ, ๊ฒฐ๊ณผ์ ์ผ๋ก ์ง์์ ์ฅ์์ ์ฌ์ฉ์ ์ํฅ์ ์ค๋ค. ๋ฐ๋ผ์ ๊ฐ์ธ์ด ์ถฉ๋ถํ ์ฌ์ฉํ ์ ์๋ ๋ฅ๋ ฅ์ด ์๋ค๋ ๊ฒ์ ์กฐ์ง ๊ตฌ์ฑ์๋ค์ด ์ค์ค๋ก ๋ฏฟ๊ฒ ํจ์ผ๋ก์จ, ์ง์์ ์ฅ์์ ์ฌ์ฉ์ ์ด์งํ ์ ์์ ๊ฒ์ด๋ค. ๋ง์ง๋ง์ผ๋ก ๋ณธ ์ฐ๊ตฌ๊ฐ ํ๊ตฐ์ด๋ ๋ฏผ๊ฐ์กฐ์ง์ ๋์์ผ๋ก๋ ์งํ๋๋ค๋ฉด ํ๋ฌธ์ , ์ค๋ฌด์ ์ผ๋ก ์ฐ๊ตฌ๊ฒฐ๊ณผ์ ์ผ๋ฐํ์ ๊ธฐ์ฌํ ์ ์์ ๊ฒ์ด๋ฉฐ, ๊ฐ์ธ์ ํน์ฑ๊ณผ ๋ฌธํ๋ฅผ ํฌํจํ ํ๊ฒฝ ๋ฑ ๋ค์ํ ์์ธ์ ์ถ๊ฐ๋ก ๊ณ ๋ คํ ๊ฒฝ์ฐ, ๊ฐ ์ ๋ณด์์ด ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ๋ฏธ์น๋ ์ํฅ์ ๋ํด ๋์ฑ ๊ตฌ์ฒด์ ์ธ ๊ฒฐ๊ณผ๋ฅผ ๋์ถํ ์ ์์ ๊ฒ์ด๋ค.์ 1 ์ฅ ์ ๋ก 1
1.1 ์ฐ๊ตฌ์ ๋ฐฐ๊ฒฝ 1
1.2 ์ฐ๊ตฌ์ ๋ชฉ์ ๋ฐ ์ฐ๊ตฌ๋ฐฉ๋ฒ 5
1.3 ๋
ผ๋ฌธ์ ๊ตฌ์ฑ 6
์ 2 ์ฅ ๋ฌธํ์ฐ๊ตฌ 7
2.1 ์ง์์ ์ฅ์์ ๊ดํ ์ฐ๊ตฌ 7
1. ๊ธฐ์
์์์ ์ง์ 7
2. ์ง์๊ด๋ฆฌ 11
3. ์ง์๊ด๋ฆฌ์์คํ
15
4. ์ง์์ ์ฅ์ 17
2.2 ๊ธฐ์ ์์ฉ๋ชจํ์ ๊ดํ ์ฐ๊ตฌ 19
2.3 ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ๊ดํ ์ฐ๊ตฌ 22
1. ์ฌํ์ธ์ง์ด๋ก ๊ณผ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ 22
2. ๋ฒ์์ ๋ฐ๋ฅธ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ 27
3. ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ์ ์ ๋ณด์ 29
์ 3 ์ฅ ์ฐ๊ตฌ๋ชจํ ๋ฐ ๊ฐ์ค ์ค์ 34
3.1 ์ฐ๊ตฌ๋ชจํ ์ค๊ณ 34
3.2 ๊ฐ์ค์ ์ค์ 36
1. ์ ๋ณด์๊ณผ ์ผ๋ฐ์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ 36
2. ์ ๋ณด์๊ณผ ์ง์์ ์ฅ์ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ 38
3. ์ผ๋ฐ์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ๊ณผ
์ง์์ ์ฅ์ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ 39
4. ์ผ๋ฐ์ ์ปดํจํฐ ์๊ธฐํจ๋ฅ๊ฐ๊ณผ ์ฌ์ฉ์ฉ์ด์ฑ 40
5. ์ง์์ ์ฅ์ ํจ๋ฅ๊ฐ๊ณผ ์ฌ์ฉ์ฉ์ด์ฑ 41
์ 4 ์ฅ ์ฐ๊ตฌ ๋ฐฉ๋ฒ 43
4.1 ์ฐ๊ตฌ ์ค๊ณ ๋ฐ ์๋ฃ ์์ง 43
4.2 ์ธก์ ๋๊ตฌ 44
1. ๋ณ์์ ์กฐ์์ ์ ์ 44
2. ์ธก์ ๋๊ตฌ์ ๊ฐ๋ฐ 45
3. ์ค๋ฌธ์ ๊ตฌ์ฑ 47
4.3 ํ๋ณธ ๊ตฌ์ฑ 48
4.4 ์๋ฃ์ ๋ถ์ ๋ฐฉ๋ฒ 50
์ 5 ์ฅ ์ค์ฆ ์ฐ๊ตฌ ๊ฒฐ๊ณผ ๋ถ์ 52
5.1 ์ธก์ ๋ชจํ์ ํ๊ฐ 52
1. ์ ๋ขฐ๋ ๋ถ์ 52
2. ํ๋น๋ ๋ถ์ 54
3. ๋์ผ ๋ฐฉ๋ฒ ํธ์ฐจ 58
5.2 ๊ตฌ์กฐ๋ชจํ์ ํ๊ฐ 59
์ 6 ์ฅ ์ฐ๊ตฌ๊ฒฐ๊ณผ ๋ถ์ 62
6.1 ์ฐ๊ตฌ๊ฒฐ๊ณผ์ ์์ฝ 62
6.2 ์ฐ๊ตฌ ๊ฒฐ๊ณผ์ ๋ํ ๋
ผ์ ๋ฐ ์์ฌ์ 65
6.3 ์ฐ๊ตฌ์ ํ๊ณ ๋ฐ ํฅํ ์ฐ๊ตฌ ๋ฐฉํฅ 70
์ฐธ๊ณ ๋ฌธํ 72
์ค๋ฌธ์ง 94
Abstract 98Maste
์ฒญ ํ์ข ์กฐ๋ฅผ ์ค์ฌ์ผ๋ก
The purpose of this study is to examine the significance of the revision of Man-wen yuan-dang into Man-wen lao-dang which covers the reign of Qing Taizu (Nurhaci) to the first year of the Chongde reign of Qing Taizong (Hong Taiji).
Specifically, this study intensively examines the significance of the revisions in the Joseon-related texts. We first examine the characteristics of the letter and phonological phenomena and secondly analyze the historical significance derived from it.
In particular, the revisions show the tendency of Hong Taiji to centralize power to rule the country and to rebuild Qingโs position in relation with neighbouring countries such as Ming and Joseon.
Linguistically, Man-wen yuan-dang is suitable for studying the changes in Manchu script because it is a mixture of old Manchu script, new Manchu script and transitional Manchu script. This study suggests the advanced principles of transcription of old Manchu script based on the previous studies.
Phonologically, Man-wen yuan-dang includes the vowel replacement, deletion and addition, monophthongization, mixture of b and f, palatalization, deletion of the final โnโ, assimilation. The consonants of words borrowed from Chinese in Man-wen yuan-dang largely reflect pronunciations without retroflex and pronunciations in the process of palatalization. Regarding palatalization, Man-wen yuan-dang shows the completion or the ongoing process of palatalization, but Man-wen lao-dang shows non-palatalized form. Man-wen lao-dang seems to be more conservative about the notation of borrowing Chinese words. Morphologically, participle tense endings and negation marker in Man-wen lao-dang have been merged into single words. Syntactically, phrases in Man-wen lao-dang are grammatically more correct than those in Man-wen yuan-dang.
Man-wen yuan-dang adds peopleโs names and titles in dense small letter text that records official events so that it becomes identical to Man-wen lao-dang. It appears to have supplemented accurate and specific descriptions for the compilation of Man-wen lao-dang.
The historical implications found in other parts can be largely be summed up as the centralization of power, the reestablishment of relations with neighbouring countries, and the formation of Manchurian identity.
First of all, Hong Taiji attempts to express himself as โbi(I)โ by correcting โbe(we)โ so that he centralizes his authority and avoids sharing power with the other three Beiles. Secondly, the term โSolhoi Hanโ is rewritten as โSolhoi Wangโ which is the title used in the Chinese imperial system. While the title of emperor โHanโ is given to the Qing emperor, the lower title of king โWangโ is given to the Joseon king. Thus showing the lower status of the Joseon king in relation to the Qing emperor.
Moreover, it is noteworthy that โaisin gurun or wesihun gurun (Qing)โ starts to raise(ๆก้ ญ: to change line and raise the word higher than usual beginning line for expressing respect) the word higher than โcoohiyan gurun (Joseon)โ in the 9th year of Tiancong, which was when Hong Taiji was about to become the emperor. While the raising by respect of Ming appears as early as 2nd year of Tiancong, the raising by respect of Joseon appears later. This kind of raising by respect is not found in Man-wen lao-dang.
By rewriting โAisinโ or โJuลกenโ to โManjuโ, the concept of โManjuโ develops from a political and military group based on Qingโs eight banners system to a national concept with a unique culture of its own.
To sum up, Man-wen yuan-dang is presumed to be preliminary work for the compilation of later chronicles including Man-wen lao-dang through a number of revisions, and it contains the Qingโs own perception of raising by respect related to Joseon and Ming, which is not found in Man-wen lao-dang.๋ณธ ์ฐ๊ตฌ๋ ์ฒญ ํ์กฐ ๋๋ฅดํ์น๋ถํฐ ์ฒญ ํ์ข
ํํ์ด์ง์ ์ญ๋ 1๋
๊น์ง์ ๊ธฐ๋ก์ ๋ด์ ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ๊ณผ ์ด๋ฅผ ์ฒญ ๊ฑด๋ฅญ์ ๋ ์ค์ดํด ํธ์ฐฌํ ใ๋ง๋ฌธ๋
ธ๋นใ์ ์๋ฃ๋ก ํ์ฌ, ๊ทธ์ค์์ ํํ์ด์ง๊ฐ ํ์ ์ฆ์ํ ์ฒ์ด ์๋
(1627)๋ถํฐ ๋๋ผ ์ด๋ฆ์ ์ฒญ๋๋ผ๋ก ๋ฐ๊พธ๊ณ ํฉ์ ๋ก ์ฆ์ํ ์ญ๋ ์๋
(1636)์ ์ด๋ฅด๊ธฐ๊น์ง์ ์ฒญ ํ์ข
์กฐ ๋ถ๋ถ์ ๋ํด ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ์์ ใ๋ง๋ฌธ๋
ธ๋นใ์ผ๋ก ๊ฐ์๋ ์์์ ์ดํผ๊ณ ๊ทธ ์๋ฏธ๋ฅผ ๋ฐํ๋ ๊ฒ์ ๋ชฉ์ ์ผ๋ก ํ๋ค.
์ผ์ฐจ์ ์ผ๋ก๋ ์์งยทํ๊ธฐ์ ์ธก๋ฉด์ ๋ณํ์ ์์ดยทํํยทํต์ฌยท์ดํ ์ฐจ์์ ์ธ์ดํ์ ํ์์ ์ดํด๋ณด๊ณ ์ด์ฐจ์ ์ผ๋ก๋ ๊ทธ ์ญ์ฌ์ ์๋ฏธ๋ฅผ ๋ถ์ํ๊ณ ์ ํ๋ค.
ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ์ ๋ง์ฃผ์ด ๋ฌธ์ ์ฐ๊ตฌ์์ ์ค์ํ ์ฌ๋ฃ์ ๊ฐ์น๋ฅผ ๊ฐ์ง๋ค. ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ์ ๋ฌธ์์ ์ผ๋ก ๋ฌด๊ถ์ ๋ง๋ฌธ๊ณผ ์ ๊ถ์ ๋ง๋ฌธ, ๊ณผ๋๊ธฐ์ ๋ง๋ฌธ์ด ํผ์ฌ๋์ด ์ฐ์ด๊ณ ์์ด ๋ง์ฃผ ๋ฌธ์์ ๋ณ์ฒ์ ์ฐ๊ตฌํ๊ธฐ์ ์ ํฉํ๋ค. ๋ฌด๊ถ์ ๋ง๋ฌธ์ ๋ก๋ง์ ์๋ฌธ์๋ก ์ ์ํ๋ ์ ๊ถ์ ๋ง๋ฌธ๊ณผ๋ ๋ค๋ฅธ ์์์ ๋ณด์ด๊ธฐ ๋๋ฌธ์, ์ด๋ฅผ ๋ฐ์ํ๊ธฐ ์ํ ์ฌ๋ฐ๋ฅธ ์ ์ ๋ฐฉ์์ด ํ์ํ๋ค. ๋ณธ๊ณ ๋ ๊ธฐ์กด ์ฐ๊ตฌ๋ฅผ ์ด์ด๋ฐ์ ๋ฌด๊ถ์ ๋ง๋ฌธ์ ์ ์ ์์น์ ์ธ์ฐ๊ณ ์ด๋ฅผ ๋ณด์ยท๋ฐ์ ์์ผฐ๋ค.
ํด๋น ๋ถ๋ถ์ ์ธ์ด์ ๋ณํ๋ ์์ด์ , ํํยทํต์ฌ์ , ์ดํ์ ์ธก๋ฉด์ผ๋ก ์ดํด๋ณผ ์ ์๋ค. ๋จผ์ ์์ด์ ๋ณํ๋ ์์์ ๊ฒฝ์ฐ ๋ง์ฃผ์ด ๊ณ ์ ์ด๋ b์ f์ ํผ์ฉ, ๊ตฌ๊ฐ์ํ, ์ด๋ง n ์ ๋ ํ์์ด ๋ํ๋๋ค. ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ์ ๋ฐ์๋ ์ค๊ตญ์ด ์ฐจ์ฉ์ด ์์์ ๋น์ ๋ง์ฃผ์ธ์ด ์ ํ๋ ์ค๊ตญ์ด ๋ฐฉ์ธ์ ์ํฅ์ ๋ํ๋ด๋๋ฐ, ์ผ๋ถ ์์์ ๊ตฌ๊ฐ์ํ๊ฐ ์์ ํ ์๋ฃ๋๊ฑฐ๋ ํ์ฐฝ ์งํ ์ค์ธ ์ํ๋ฅผ ๋ณด์ฌ์ค๋ค. ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ์ ๋ชจ์์ ๊ฒฝ์ฐ, ๋ชจ์์ ๊ต์ฒด์ ํ๋ฝ ๋ฐ ์ฒจ๊ฐ, ๋จ๋ชจ์ํ, ์ฅ๋ชจ์ํ, ๊ฐ์
์์ g์ ์ ๋ ๋ฑ์ด ๋ํ๋๋ค. ํํยทํต์ฌ์ ์ผ๋ก๋ ใ๋ง๋ฌธ๋
ธ๋นใ์์๋ ์์ ์ ๋ถ์ ์ ๋ํ๋ด๋ ์ด๋ฏธ๊ฐ ํฉ์ณ์ ธ ์ถ์ฝ๋๊ฑฐ๋ ๋ ํํ์๊ฐ ์ค์ฒฉ์ ํตํด ํ๋์ ํํ์๋ก ํตํฉ๋๊ณ ๊ตฌยท์ ์ ์ด์์ด ์ฐจ์ด๋ฅผ ๋ณด์ด๋ ๋ฑ์ ๋ณํ๋ฅผ ๋ณด์ธ๋ค.
ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ์์ ใ๋ง๋ฌธ๋
ธ๋นใ์ผ๋ก์ ๊ฐ์๋ ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ์์ ์ฌ๊ฑด์ ์ฃผ์ ๋ด์ฉ๊ณผ ์ธ๋ช
, ์ง์ ๋ฑ์ ํ๊ฐ์ ์์ ๊ธ์จ๋ก ์ถ๊ฐํ ๊ฒ์ด ๋์ ๋๋ค. ใ๋ง๋ฌธ๋
ธ๋นใ ๋ฑ ํ๋ ์ญ์ฌ์ ํธ์ฐฌ์ ์ํ ์ฌ์ ์์
์ผ๋ก ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ์ ๊ธฐ์กด ๋ด์ฉ์ ๋ณด์ํ๋ฉด์ ์ ํํ๊ณ ๊ตฌ์ฒด์ ์ธ ์์ ์ ์ฒจ๊ฐํ ๊ฒ์ผ๋ก ๋ณด์ธ๋ค.
๊ทธ์ธ ๊ฐ์์์ ์ฐพ์๋ณผ ์ ์๋ ์ญ์ฌ์ ์๋ฏธ๋ ํฌ๊ฒ ์ค์์ง๊ถํ, ์ฃผ๋ณ๊ตญ๊ณผ์ ๊ด๊ณ ์ฌ์ ๋ฆฝ, ๋ง์ฃผ์กฑ ์ ์ฒด์ฑ ํ์ฑ์ผ๋ก ๋ถ์ํ ์ ์๋ค. ๋จผ์ ํํ์ด์ง๊ฐ ์ฒ์ด ์๋
์ ์ถ๋ณํ ๋ฒ์ผ๋ฌ๋ค์๊ฒ ๋ต์ ์ ํ๋ฉด์ โ์ฐ๋ฆฌ(be)โ๋ผ๊ณ ์ผ๋ ๋ถ๋ถ์ ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ์์ ์ง์ฐ๊ณ โ๋(bi)โ๋ผ๊ณ ๊ณ ์ณ ์ฐ๊ณ ์๋ค. ์ด๋ ๊ฒ ๊ฐ์๋ ๊ฒ์ด ใ๋ง๋ฌธ๋
ธ๋นใ์ ๊ทธ๋๋ก ๋ฐ์๋๋ค. ์ด๋ โ์ฌ์๋ถ๊ถโ์ผ๋ก ์ธ ๋ฒ์ผ๋ฌ์ ํต์น ๊ถํ์ ๊ณต์ ํ๋ ํํ์ด์ง๊ฐ ์ฐจ์ธฐ ์ฅ์ ์ ์์ด์ ๊ทน๋ณตํ๊ณ ํฉ๊ถ์ ๊ฐํํ๋ ค๊ณ ํ ์๋๋ฅผ ๋๋ฌ๋ธ๋ค.
๋ํ ์กฐ์ ๊ณผ์ ๊ด๊ณ๋ฅผ ์ฌ์ ๋ฆฝํ๋ ค๋ ์๋๊ฐ ๊ด์ฐฐ๋๋ค. ๋จผ์ โ์กฐ์ ์ ํ(solhoi han)โ์ด๋ผ๋ ํํ์ โ์กฐ์ ์ ์(solhoi wang)โ์ผ๋ก ๊ณ ์ณ์ฐ๊ณ ์๋๋ฐ, ์ด๋ โํฉ์ โ์โ์ ์ค๊ตญ์ ํฉ์ ์ ๋๋ฅผ ์ฒญ์ โํโ๋ฒ์ผ๋ฌโ ๊ด๊ณ์ ์ ์ฉํ ๊ฒ์ด๋ค. ์กฐ์ ์ ์ฒญ๊ณผ ๋๋ฑํ๊ฒ โํโ์ด๋ผ๊ณ ํํํ ์ ์๊ณ ๊ทธ๋ณด๋ค ๋ฎ์ โ์โ์ด๋ผ๊ณ ๋ถ๋ฌ์ผ ํ๋ ๊ฒ์ด๋ค. ๋ํ ๊ฐ์์๋ ์ง์ ์ ์ธ ๊ด๋ จ์ด ์์ง๋ง, ํํ์ด์ง์ ํฉ์ ๋ฑ๊ทน์ ์๋ ์ฒ์ด 9๋
์ ์ด๋ฅด๋ฌ โํ๊ธ(aisin gurun)โ์ โ์กฐ์ ๊ตญ(coohiyan gurun)โ๋ณด๋ค ๋์ฌ ์ฐ๊ฑฐ๋, ์์ ๋ค์ ์๊ตญ(wesihun gurun)์ผ๋ก ์ง์นญํ๋ฉฐ ์กฐ์ ๋ณด๋ค ๋์ฌ์ฐ๋ ๋๋ ๊ด๋
์ด ๋ํ๋๋ ์ ๋ ๋์ฌ๊ฒจ๋ณผ ๋งํ๋ค. ์ผ์ฐ์ด ๋ช
์ ๋ํด ์ ์ฉํ๋ ๋๋ ๊ด๋
์ด ์กฐ์ ์ ๋ํด์๋ ์ฒ์ด ๋ง๊ธฐ์ ์ด๋ฅด๋ฌ์ ๋ํ๋ ๊ฒ์ด๋ค. ํํธ ๋ช
์ ๋ํด์๋ ํ์น ๋ฑ ๊ธ์ ๋ด์ฉ์ ๋ฐ๋ผ ๋๋์ ์๋์ ์ธ ์ ๋๋ฅผ ์กฐ์จํ๋ ์์์ ๋ณด์ธ๋ค. ์ด๋ ใ๋ง๋ฌธ๋
ธ๋นใ์์๋ ๋ฐ๊ฒฌ๋์ง ์๋ ๋ถ๋ถ์ด๋ค.
๋ง์ง๋ง์ผ๋ก ๋ง์ฃผ์กฑ์ ์ ์ฒด์ฑ์ ํ๋ฆฝํ๋ ค๋ ์๋๊ฐ ๋๋ฌ๋๋ค. ๊ธ(aisin)๊ณผ ์ฌ์ง(juลกen)์ ๋ง์ฃผ(manju)๋ก ๊ณ ์ณ ์์ผ๋ก์จ ์ฒญ์ ํ๊ธฐ ์ฒด์ ์ ๊ทผ๊ฐ์ ๋๊ณ ์ ์นยท๊ตฐ์ฌ ์ง๋จ์ผ๋ก ์ธ์๋๋ โ๋ง์ฃผ์ธโ์ด๋ผ๋ ๊ด๋
์ ํ์กฑ๊ณผ๋ ๋ค๋ฅธ ๋ฌธํ๋ฅผ ๊ฐ์ง ๋ฏผ์กฑ ๊ฐ๋
์ผ๋ก ๋ฐ์ ์ํค๋ ค๋ ์๋๊ฐ ๋ํ๋๋ค.
์ด๋ฅผ ์ข
ํฉํด ๋ณผ ๋, ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ์ ๊ฐ์๋ฅผ ํตํด ์ถํ ํธ์ฐฌ๋๋ ์ญ์ฌ๊ธฐ๋ก์ ์ฌ์ ์์
์ ์ํํ ๊ฒ์ผ๋ก ๋ณด์ด๋ฉฐ, ๊ทธ์ค ํ๋๊ฐ ใ๋ง๋ฌธ๋
ธ๋นใ์ด์๋ ๊ฒ์ผ๋ก ์ถ์ ๋๋ค. ๋ํ ๋๋ ๋ฑ์ ํตํด ๋ณผ ๋ ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ์๋ ใ๋ง๋ฌธ๋
ธ๋นใ์์ ์ฐพ์๋ณผ ์ ์๋ ์ฒญ์ ๊ณ ์ ํ ๊ตญ์ ์ ์ธ ์ธ์์ด ๋ด๊ฒจ ์๋ค.์ 1 ์ฅ ์๋ก 1
1.1. ์ฐ๊ตฌ์ ๋ชฉ์ ๊ณผ ๋์ 1
1.2. ๊ธฐ์กด ์ฐ๊ตฌ 7
1.2.1. ์์งํ์ ์ฐ๊ตฌ 8
1.2.2. ์ธ์ดํ์ ์ฐ๊ตฌ 11
1.2.3. ๋ฒ์ญ ์์
12
1.2.4. ์ญ์ฌ์ ์ฐ๊ตฌ 14
1.3. ๋
ผ๋ฌธ์ ๊ตฌ์ฑ 23
์ 2 ์ฅ ์์ง์ ํ๊ธฐ 25
2.1. ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ์ ํ๊ธฐ๋ฒ ๋ณ์ฒ 25
2.2. ๋ฌด๊ถ์ ์ ์ ์ ์์น 30
2.2.1. ๊ธฐ์กด์ ์ ์ ์์น 30
2.2.2. ๋ณธ๊ณ ์ ์ ์ ์์น 35
์ 3 ์ฅ ์ธ์ดํ์ ํน์ง 51
3.1. ์์ด๋ก ์ ํน์ง 51
3.1.1. ์์ 52
3.1.2. ๋ชจ์ 95
3.2. ํํยทํต์ฌ์ ์ธ ํน์ง 122
3.2.1. ํํ์ ํน์ง 123
3.2.2. ํต์ฌ์ ํน์ง 134
3.3. ์ดํ์ ํน์ง 143
์ 4 ์ฅ ์กฐ์ ๊ด๋ จ ๊ธฐ์ฌ ๊ฐ์ ๋ถ์ 149
4.1. ๊ฐ์์ ์์ 149
4.2. ๊ฐ์์ ์ค์ 154
4.2.1. ์์ ์์ ๋ณ๊ฒฝ 154
4.2.2. ๊ตญํธ ์์ 159
4.2.3. ์ ๋ณด ์ถ๊ฐ 160
4.2.4. ์ค๋ฌธ 172
4.2.5. ์ญ์ 174
4.2.6. ๋๋(ๆก้ ญ) 177
4.2.7. ์๊ฒฐ 185
4.3. ๊ฐ์ ๋ถ์ 186
4.3.1. ์ค์์ง๊ถํ 186
4.3.2. ์ฃผ๋ณ๊ตญ๊ณผ์ ๊ด๊ณ ์ฌ์ ๋ฆฝ 196
4.3.3. ๋ง์ฃผ์กฑ ์ ์ฒด์ฑ ํ๋ฆฝ 210
์ 5 ์ฅ ๊ฒฐ๋ก 213
์ฐธ๊ณ ๋ฌธํ 217
Abstract 225
[๋ถ๋ก 1] ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ์์ ใ๋ง๋ฌธ๋
ธ๋นใ์ผ๋ก์ ๊ฐ์ 230
[๋ถ๋ก 2] ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ๊ณผ ใ๋ง๋ฌธ๋
ธ๋นใ์ ๋์กฐํ: ์ฒญ ํ์ข
์กฐ 289
[๋ถ๋ก 3] ใ๋ง๋ฌธ๋
ธ๋นใ์ ๋ฏธ๋ฐ์ ๊ธฐ์ฌ: ์ฒญ ํ์ข
์กฐ 361
[๋ถ๋ก 4] ใ๋ง๋ฌธ์๋นใ์ ์ค๋ณต ๊ธฐ์ฌ: ์ฒญ ํ์ข
์กฐ 362
[๋ถ๋ก 5] ๊ฐ์ ๋ด์ฉ์ ํ
์คํธํ (์ผ๋ถ ์) 363๋ฐ
Evaluation of Oclacitinib on Skin Barrier Function in Dogs with Allergic Dermatitis
ํ์๋
ผ๋ฌธ (์์ฌ)-- ์์ธ๋ํ๊ต ๋ํ์ ์์๊ณผ๋ํ ์์ํ๊ณผ, 2017. 8. ํฉ์ฒ ์ฉ.Pruritus is one of the main factors in the progression of canine allergic dermatitis. Pruritus-inducing behaviors, such as scratching and rubbing, impair the skin barrier. Consequently, the damaged skin barrier aggravates the severity of allergic dermatitis by enhancing penetration of allergens. Oclacitinib is a janus kinase 1 (JAK-1) inhibitor that blocks the signals of IL-31, a pruritogenic cytokine. Because of the mechanism, oclacitinib has been used to reduce pruritus in dogs with allergic dermatitis. The purpose of the study was to evaluate the effect of oclacitinib on skin barrier function in dogs with allergic dermatitis by measuring transepidermal water loss (TEWL), while assessing its efficacy and safety. Oclacitinib was administered for 84 daystwice a day for the first 2 weeks and then once a day for the remaining period (day 0-28: n=22, day 29-84: n=8). In addition to TEWL, the canine atopic dermatitis extent and severity index-4 (CADESI-4), pruritus visual analog scale (PVAS) and owner satisfaction were measured to evaluate the efficacy of oclacitinib on days 0, 14, 28, 56, and 84. Any abnormal health conditions during the experimental period were recorded and blood samples were collected on days 0, 28, and 84 to evaluate the safety of the medication. The administration of oclacitinib decreased both CADESI-4 and PVAS values significantly from baseline at all assessment points, regardless of the daily dosage (p<0.05). Unlike CADESI-4 and PVAS, TEWL values decreased significantly from baseline only on day 14 for the total TEWL value, including ventral neck and axilla-specific TEWL values (p<0.05). In conclusion, oclacitinib was found to exert a remarkable effect on skin barrier function when the drug was administered twice daily. Although the skin barrier function seemed to be aggravated with the reduction in daily dosage, the changes did not markedly affect visible skin condition or the severity of pruritus. Most owners were content with the oclacitinib treatment for their dogs and the medication was used safely in most patients without causing any significant adverse events. Therefore, this study showed that oclacitinib was effective and safe treatment for the control of canine allergic dermatitis.Introduction 1
Materials and Methods 3
1.Study design 3
2.Animals and management 3
3.Drug administration 4
4.Evaluation Procedure 4
5.Statistical analyses 7
Results 8
1.Demographics 8
2.Study completion 8
3.Clinical evaluation 9
4.Safety evaluation 10
Discussion 12
References 21
Supplement 25
Abstract in Korean 26Maste
- โฆ