Modernizm vs postmodernizm – rola formy urbanistycznej w kształtowaniu jakości życia na przykładzie osiedli Radogoszcz Zachód i Radogoszcz Wschód w Łodzi

Abstract

A common residential environment in Poland is post-war neighbourhoods, the so-called large socialist housing estates. Their plans and construction adhered to the principles of architectural, urban design, and planning movements, including modernism and postmodernism. Both modernism and postmodernism recognised the need to create high-quality residential environments. However, they proposed different urban forms to address this need. The question is, which urban form – i.e., modern or postmodern – performs better from the perspective of life quality. Therefore, in this paper, we explore the role of urban form for life quality by studying two neighbouring large housing estates in Lodz, Poland – Radogoszcz Zachód and Radogoszcz Wschód – which were planned, designed and constructed according to the principles of modernism and postmodernism, respectively. To these ends, we employed field and online queries, and online surveys to capture the objective and subjective dimensions of life quality. As a result, we revealed apparent differences in the urban forms between these two estates, but a relatively similar objective dimension of life quality available on both. At the same time, we found some differences in the subjective assessments of urban form made by residents of the estates, generally favouring the postmodernist one. Despite this tendency, the overall subjective assessment of life quality in both estates turned out to be almost equal. This finding may suggest that, when considering their overall life quality, residents were not primarily guided by the issue of urban form.Powojenne osiedla blokowe stanowią powszechną przestrzeń mieszkaniową w Polsce. Celem artykułu jest zatem eksploracja roli formy urbanistycznej takich osiedli w kształtowaniu jakości życia ich mieszkańców. Badaniu porównawczemu poddano dwa łódzkie osiedla – Radogoszcz Zachód i Radogoszcz Wschód – które powstały odpowiednio na założeniach modernizmu i postmodernizmu. Badanie objęło kwerendy terenową i kameralną oraz ankietę. Ujawniło ono znaczące różnice w formie urbanistycznej obu osiedli, a zarazem względnie zbliżone, obiektywne warunki kształtowania jakości życia na ich obszarze. Z kolei formę urbanistyczną oraz aspekty subiektywnej jakości życia oceniono korzystniej na osiedlu postmodernistycznym w porównaniu z modernistycznym. Oceny aspektów jakości życia nieodnoszących się wprost do przestrzeni mieszkaniowej okazały się niemal identyczne wśród mieszkańców obu osiedli