Türkiye’deki Bilgi Kurumlarında Yürütülen Arşiv Stajlarının Mentörlük Kapsamında Analizi: Staj Yapan Öğrenciler Açısından Bir Değerlendirme

Abstract

It is well known that in fields where theory and practice go hand in hand, there is a need for methods that enable theoretical knowledge to be reflected in practice. Internships are one of the methods that have emerged to meet this need. The effective design of internships is important for students to gain experience in a field that may become their future profession. However, it is understood from both field observations and feedback from students that internships at some archival institutions are not well planned, and therefore interns do not gain sufficient experience in professional practice through real-life cases. This situation indicates that the gains from the internship are insufficient. Mentoring, which has been applied in many fields in recent years as a model that increases work efficiency and develops personal and professional knowledge and skills, is considered to be beneficial for archival internships as well. The purpose of this study is to reveal whether archival internships in Information and Document Management (IDM) departments meet the criteria of mentoring. Within this scope, the work processes of students participating in archival internships were evaluated in terms of mentoring methodology. A quantitative research method was used in the study, and a survey was administered to 361 individuals who had completed archival internships between 2015 and 2019. Student opinions were evaluated to determine the extent to which the internships were consistent with mentoring methodology. When the results were evaluated, it was observed that the mentoring stages could not be fully provided due to reasons such as the lack of an internship program, lack of information, and lack of orientation, and that the satisfaction rates of interns had decreased. The findings indicate that perceptions of mentoring vary depending on the type of institution where the internship is conducted, and that students who intern at institutional archives provide more positive evaluations of the mentoring stages (e.g., for career function, F=2,259; p<0,05). The study suggests that mentoring should be considered an effective method for addressing shortcomings in the internship process.Teori ve uygulamanın bir arada olduğu sahalarda teorik bilgilerin pratiğe yansıtılacağı yöntemlere ihtiyaç duyulduğu bilinmektedir. Staj bu ihtiyacı karşılamak üzere ortaya çıkan yöntemlerden biridir. Stajların etkili bir şekilde tasarlanması, öğrencilerin ilerleyen yıllarda meslekleri olabilecek işi deneyimlemeleri açısından önemlidir. Ancak, kimi arşiv kurumlarında stajlar iyi planlanmadığı için stajyerlerin mesleki uygulamaları gerçek vakalar üzerinde deneyimlemelerinin çok da yeterli olmadığı, gerek sahada yapılan gözlemlerden gerekse öğrencilerden alınan geri dönüşlerden anlaşılmaktadır. Bu durum stajdan elde edilen kazanımların yeterli olmadığına işaret etmektedir. Son yıllarda birçok sahada iş verimliliğini artıran, kişisel ve mesleki bilgi ve becerileri geliştiren bir model olarak uygulanan mentörlüğün, arşiv stajları için de uygulanmasının faydalı olacağı düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Bilgi ve Belge Yönetimi (BBY) bölümlerindeki arşiv stajlarının mentörlük kriterlerini karşılayıp karşılamadığını açığa çıkarmaktır. Bu kapsamda arşiv stajı yapan öğrencilerin iş süreçleri mentörlük metodolojisi açısından değerlendirilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve 2015-2019 yılları arasında arşiv stajı yapmış 361 kişiye anket uygulanmıştır. Burada öğrenci görüşleri değerlendirilerek stajların mentörlük metodolojisiyle ne ölçüde örtüştüğü belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde staj programının oluşturulmaması, bilgilendirme ve oryantasyon eksikliği gibi sebeplerle mentörlük aşamalarının bütün yönleriyle sağlanamadığı ve stajyerlerin memnuniyet oranlarının düştüğü görülmüştür. Bulgular, stajın yapıldığı kurum türüne göre mentörlük algılarının değiştiğini ve kurum arşivlerinde staj yapan öğrencilerin mentörlük aşamalarında daha olumlu değerlendirmelerde (örneğin kariyer işlevi için F=2,259; p<0,05) bulunduğunu göstermektedir. Çalışmada mentörlüğün, staj sürecindeki aksaklıkların giderilmesinde etkili bir yöntem olarak değerlendirilmesi gerektiği önerilmektedir