Học tập phục vụ cộng đồng trong dạy học môn chủ nghĩa xã hội khoa học: Khung phân tích và hướng triển khai

Abstract

In the context of higher education reform, improving the quality of teaching political theory courses - particularly Scientific Socialism - has become increasingly essential. A major challenge is how to enable students to engage with theoretical content in an active, meaningful, and socially relevant manner. Service-Learning (SL) - an approach that integrates academic learning with community engagement - has been widely adopted in many countries as an effective model in civic and higher education. Based on an analysis of theoretical foundations and a synthesis of previous studies both domestically and internationally, this paper proposes a three-component analytical framework illustrating the relationship between SL and the teaching of Scientific Socialism, consisting of: (1) the principles and structure of SL; (2) the objectives and content of the course; and (3) the civic competencies to be developed among students. The framework also suggests pilot implementation and experimental research directions to examine the pedagogical effectiveness of SL in teaching political theory courses in Vietnamese universities. Findings indicate that SL holds significant potential as an integrated teaching approach that helps overcome the abstract and academic nature of Scientific Socialism, while fostering students’ critical thinking, moral reasoning, and social responsibility. However, the study remains at a theoretical level without empirical validation; therefore, future research should adopt quasi-experimental or case study designs to assess the feasibility and refine the proposed model for higher education practice.Trong bối cảnh đổi mới giáo dục đại học, việc nâng cao chất lượng dạy học các môn lý luận chính trị, đặc biệt là Chủ Nghĩa Xã Hội Khoa Học (CNXHKH), trở nên cấp thiết. Một thách thức đặt ra là làm thế nào để giúp sinh viên tiếp cận nội dung lý luận một cách chủ động, thực chất và gắn với đời sống xã hội. Học Tập Phục Vụ Cộng Đồng (HTPVCĐ) - phương pháp tích hợp giữa học thuật và hoạt động xã hội - đang được nhiều quốc gia áp dụng hiệu quả trong giáo dục công dân và giáo dục đại học. Trên cơ sở phân tích nền tảng lý luận và tổng hợp các nghiên cứu trong và ngoài nước, bài viết đề xuất khung phân tích ba thành tố thể hiện mối quan hệ giữa HTPVCĐ và dạy học CNXHKH, gồm: (1) nguyên tắc và cấu trúc của HTPVCĐ; (2) mục tiêu, nội dung học phần CNXHKH; và (3) các phẩm chất công dân cần hình thành ở sinh viên. Khung này đồng thời gợi ý hướng triển khai thí điểm và nghiên cứu thực nghiệm nhằm kiểm chứng hiệu quả của HTPVCĐ trong giảng dạy các môn lý luận chính trị ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy HTPVCĐ có tiềm năng trở thành cách tiếp cận hiệu quả trong dạy học, giúp khắc phục tính trừu tượng, hàn lâm của CNXHKH, đồng thời phát triển tư duy phản biện, đạo đức và trách nhiệm xã hội cho sinh viên. Tuy nhiên, nghiên cứu mới dừng ở mức lý thuyết; do đó, các nghiên cứu tiếp theo cần được thiết kế theo hướng bán thực nghiệm hoặc tình huống để đánh giá tính khả thi và hoàn thiện mô hình ứng dụng trong giảng dạy đại học