SENZORNO-MOTORIČKI IZAZOVI KOD DECE OŠTEĆENOG SLUHA: PREGLED ISTRAŽIVANJA

Abstract

Senzorna obrada i motoričke funkcije kod dece oštećenog sluha predstavljaju kompleksnu istraživačku oblast koja zahteva multidisciplinarni pristup, ali često nije u fokusu naučnih istraživanja. Ovaj rad istražuje uticaj senzorne obrade na motoričke funkcije gluve i nagluve dece, izazove sa kojima se susreću u svakodnevnom životu, kao i značaj rane dijagnostike i intervencije. Senzorno procesiranje igra ključnu ulogu u razvoju motoričkih veština i aktivnom učešću u svakodnevnim aktivnostima. Deca koja imaju teškoće u ovom procesu suočavaju se sa različitim izazovima koji mogu negativno uticati na njihov razvoj i svakodnevni život. Cilj rada bio je analiza postojećih istraživanja o senzornim i motoričkim karakteristikama gluve i nagluve dece, kao i identifikovanje ključnih oblasti u kojima se ta deca susreću sa teškoćama. U analizu su uključeni istraživački radovi objavljeni između 2014. i 2024. godine, fokusirani na gluvu i nagluvu decu i adolescente. Rezultati istraživanja sugerišu da deca oštećenog sluha uglavnom imaju lošije senzorno procesiranje u odnosu na svoje vršnjake urednog sluha. Posebno su uočene razlike u ravnoteži i motoričkim veštinama između gluve i nagluve dece i dece urednog sluha. Problemi sa kojima se susreću deca oštećenog sluha mogu se pripisati uslovima auditivne deprivacije i propratnim vestibularnim teškoćama. Iako nalazi istraživanja nisu jednoznačni po pitanju uticaja korišćenja slušnih aparata ili kohlearnog implanta na motoričke sposobnosti dece oštećenog sluha, naglašava se kako rana intervencija i pravovremeni tretman mogu doprineti poboljšanju senzornog procesiranja i razvoju motoričkih sposobnosti, kao i prevenciji dugoročnih smetnji. U zaključku se ističe značaj ranog prepoznavanja i intervencija koje su prilagođene individualnim potrebama dece, sa fokusom na senzorne i motoričke aspekte njihovog razvoja. Buduća istraživanja treba da obuhvate longitudinalne pristupe i razvoj normativnih protokola za procenu i rehabilitaciju dece oštećenog sluha i povezanim senzornim poremećajima