Проценка на оптоварувањето со салмонелоза во Република Северна Македонија

Abstract

Food-related diseases still cause a significant public health, economic and social burden worldwide. Each year, 1 in 10 people become ill from food contaminated with microbes or chemical agents, resulting in 600 million illnesses, 420,000 deaths and loss of 33 million healthy life years globally.  The aim of this study was to determine the burden of infections caused by Salmonella spp. at national level, and to determine the public health and economic impact. Material and methods: Data from the National database of infectious diseases for 2019 were used; incidence, years of life lost (YLL), years lost due to disability (YLD), disability-adjusted life years (DALY) and economic losses were determined. Results: The analysis included 197 salmonellosis patients, of which 101 or 51.3% were male patients and 96 or 48.7% were female patients. The largest number of cases occurred in month XI (November) with 46 cases. The most represented age group were children aged 0-5 years (79 patients). The largest number of cases were registered in Skopje - 80 cases (40.6%). Data analysis showed a significant association between clinically established diagnosis and hospitalization in patients with salmonellosis. DALY was 19.9 or 0.96 DALY per 100,000 population. The value of productivity losses was 6,637,665 denars or €107,930. Conclusion: This is the first national study of salmonellosis burden and should serve as an important resource for focusing activities that will reduce this burden. The findings of the study could be the basis for the development of strategies at the regional and national level.Болестите поврзани со храната сè уште предизвикуваат значаен јавноздравствен, економски и социјален товар ширум светот. Секоја година, 1 од 10 луѓе се разболуваат од храна контаминирана со микроби или хемиски агенси, што резултира со 600 милиони болести, 420 000 смртни случаи и губење на 33 милиони години здрав живот на глобално ниво. Целта на оваа студија беше да се утврди оптовареноста на инфекции предизвикани од на национално ниво и да се утврди јавноздравственото и економско влијание. Материјал и методи: Користени се податоци од националната база на податоци за заразни болести за 2019 година; утврдена е инциденцијата, изгубени години на живот (YLL), години изгубени поради инвалидитет (YLD), години на живот приспособени според инвалидитет (DALY) и економски загуби. Резултати: Анализата опфати 197 пациенти со салмонелоза, од кои 101 или 51,3% беа пациенти од машки пол и 96 или 48,7% пациенти од женски пол. Најголем број случаи имаше во XI месец (ноември) - 46 случаи. Најзастапена возрасна група беа децата на возраст од 0-5 години (79 пациенти). Најголем број случаи беа регистрирани во Скопје - 80 случаи (40,6%). Анализата на податоците покажа значајна поврзаност помеѓу клинички утврдената дијагноза и хоспитализацијата кај пациенти со салмонелоза. DALY изнесува 19,9 или 0,96 DALY на 100 000 жители. Вредноста на загубите во продуктивноста е 6.637.665 денари или 107.930 €.  Заклучок: Ова е прва национална студија за оптоварувањето со салмонелоза и треба да послужи како важен ресурс за фокусирање на активностите што ќе го намалат овој товар. Наодите од студијата би можеле да бидат основа за развој на стратегии на регионално и национално ниво