Afirmacja godności nienarodzonego dziecka i prenatalnego rodzicielstwa małżonków. Perspektywa mariologiczna i józefologiczna

The aim of this article is to show the specifi city of the process of affirming the dignity of life of the yet unborn child and the affirmation of prenatal parenthood in a Mariological and Josephological perspective. In the piety and tradition of Christmas, the question of the affirmation of the unborn Jesus is sometimes reduced to the question of the lack of a place in the inn, which is a historical misunderstanding and diminishes the question of the affirmation of the couple’s prenatal parenthood. A different problem of affirming the dignity of the unborn Jesus and affirming the prenatal parenthood of Joseph  and Mary was visible in Christianity developing in a pagan environment. In the historical an theological part the fundamental attitude of pro-family and fertility in the environment of Joseph and Mary indicated, related to the recognition of children as God’s gift, good for marriage and society. The conception and birth of a child in marriage was seen as good news for the whole community. However, the timing and manner of Jesus’ conception was a difficult experience for Joseph and Mary; both were taken aback by the situation and made the decision alone. The ultimate argument for the acceptance of prenatal parenthood by both – regardless of their feelings for each other – is the recognition of God’s will and the dignity of the yet unborn child.Celem artykułu jest ukazanie specyfiki procesu afirmacji godności życia nienarodzonego jeszcze dziecka oraz afirmacji prenatalnego rodzicielstwa w perspektywie mariologicznej i józefologicznej. Zastosowana została metoda analizy tekstów biblijnych oparta na różnych komentarzach biblijnych oraz ich interpretacjach obecnych w historii duchowości katolickiej w kontekście dogmatycznym refleksji mariologicznej. W pobożności i tradycji Bożego Narodzenia kwestia afirmacji nienarodzonego Jezusa bywa sprowadzana do braku miejsca w gospodzie, co jest nieporozumieniem historycznym i pomniejsza znaczenie afirmacji rodzicielstwa prenatalnego pary. Odmienne problemy z uznaniem godności wcielonego, jeszcze nienarodzonego Jezusa i rodzicielstwa prenatalnego Maryi powstały wśród chrześcijan w środowisku pogańskim. W części historyczno-teologicznej wskazano na zasadniczą postawę prorodzinności i prodzietności w środowisku Józefa i Maryi, związaną z uznaniem dzieci za dar Boży, dobry dla małżeństwa i społeczeństwa. Poczęcie i narodziny dziecka w małżeństwie były postrzegane jako dobra nowina dla całej wspólnoty. Jednak czas i sposób poczęcia Jezusa był trudnym doświadczeniem dla Józefa i Maryi; oboje zostali zaskoczeni sytuacją i podejmowali decyzję w samotności. Ostatecznym argumentem przyjęcia prenatalnego rodzicielstwa przez oboje – niezależnie od wzajemnych uczuć – jest rozpoznanie woli Bożej i godności nienarodzonego jeszcze dziecka

Prawdziwe oblicze relatywizmu moralnego

Peter Kreeft. 2021. Krytyka relatywizmu moralnego. Wywiad z pewnym absolutystą. Warszawa: Wydawnictwo „Fundacja Prodoteo”.Peter Kreeft. 2021. Krytyka relatywizmu moralnego. Wywiad z pewnym absolutystą. Warszawa: Wydawnictwo „Fundacja Prodoteo”

Zachęta do ostrożności

Susan Schneider Świadome Maszyny. Sztuczna inteligencja i projektowanie umysłów, przeł. Joanna Bednarek, WN PWN, Warszawa 2021, ss. 249, ISBN: 978-83-012-1952-9 The purpose of this review article is to present and comment on the contents of Susan Schenider’s book Artificial You: AI and the Future of Your Mind. The applied research method is analysis (extracting terms and definitions from the text and reconstructing them) and comparison (cross-referencing the notions used by the author with those used in other works). The conclusions emphasize timeliness of the issues addressed by the author and soundness of her advice for caution when deciding about modifying one’s own brain.Susan Schneider Świadome Maszyny. Sztuczna inteligencja i projektowanie umysłów, przeł. Joanna Bednarek, WN PWN, Warszawa 2021, ss. 249, ISBN: 978-83-012-1952-9 Celem artykułu recenzyjnego jest przybliżenie i skomentowanie treści zawartych w książce Susan Schneider Świadome Maszyny. Sztuczna Inteligencja i projektowanie umysłów wydanej w 2021 roku. Stosowaną metodą badawczą jest analiza (wydobycie z tekstu terminów i definicji oraz ich rekonstrukcja) oraz porównanie (zestawienie pojęć stosowanych przez autorkę z pojęciami używanymi w innych tekstach). Wnioski podkreślają aktualność problematyki podejmowanej przez autorkę oraz trafność jej zalecenia ostrożności podczas decydowania o modyfi kacji własnego mózgu

Postawy Polaków wobec aborcji w latach 1989-2023

The article presents the attitudes of Poles towards abortion observed over time. The first part presents the notions of the general public, while the second focuses on the opinions of young people. For over two decades the acceptance of abortion was steadily becoming less and less common among Polish people. However, in 2016, when the issue of abortion became yet again the subject of legal, political and social debates, the percentage of Poles who oppose abortion started to decrease. Recently, young people display more liberal approaches towards the issue of abortion than the notions present in the general population. This correlates with the growing percentage of young people – especially women – who describe their political views as leftist. Subject scientific research: attitudes of Poles towards abortion; aim: presentation and analysis of changes of attitudes of Poles towards abortion; method: desk research.W artykule zaprezentowano zarejestrowane na przestrzeni lat zmiany w podejściu Polaków do aborcji. W pierwszej części przedstawiono stosunek ogółu respondentów do tego zagadnienia, w drugiej skupiono się na opiniach ludzi młodych. Polacy przez ponad dwie dekady stawali się coraz mniej przychylni aborcji, jednakże od roku 2016, kiedy problem aborcji po raz kolejny stał się przedmiotem sporów prawnych, politycznych i społecznych, odsetek przeciwników aborcji zaczął powoli spadać. W ostatnim okresie młodzi ludzie podchodzą do problemu aborcji bardziej liberalnie niż ogół respondentów, równocześnie wzrósł wśród młodych ludzi – a w szczególności wśród kobiet – odsetek deklaracji poglądów lewicowych. Przedmiot badań naukowych: postawy Polaków wobec aborcji; cel: prezentacja i analiza przemian stosunku Polaków do aborcji; metoda: analiza danych zastanych

Śmierć w perspektywie nadziei

 Book rewiev: Andrzej Muszala, A z tej śmierci życie tryska. Śmierć jako najwyższy akt moralny, Wydawnictwo Bernardinum, Pelplin 2022, 532 ss.Recenzja książki: Andrzej Muszala, A z tej śmierci życie tryska. Śmierć jako najwyższy akt moralny, Wydawnictwo Bernardinum, Pelplin 2022, 532 ss

Problematyka ważności i godziwości sakramentu pokuty sprawowanego w Bractwie Kapłańskim Świętego Piusa X (FSSPX) według regulacji wydanych z okazji Nadzwyczajnego Jubileuszu Roku Miłosierdzia 2015/2016

The analyzes contained in this article concern the Society of Saint Pius X (SSPX), with an emphasis on the community’s celebration of the Sacrament of Penance. The study uses the dogmatic-legal method, which consists in the analyzes of existing legal regulations. The conducted research covers the period from 2015 until now, beginning with Pope Francis’s granting of the faculty to validly and licitly hear confessions to the Society’s priests on the occasion of the Extraordinary Jubilee of the Year of Mercy. This faculty is still in force. The aim of the study is to characterize the papal regulations, indicate their relationship to the rules contained in the current Code of Canon Law, and indicate the attitude of the community towards the granted faculty. The analyzes show that the regulations concern the SSPX’s places of worship and were issued in order to facilitate the community’s attainment of full ecclesial unity. It was also intended to establish certainty regarding the validity and legitimacy of the SSPX’s celebration of this sacrament. In addition, the faculty was given habitually to canonically irregular priests who were not incardinated and suspended. It should be understood as a relaxation of the SSPX’s canonical censure. The Apostolic See did not impose any additional requirements on these clergy members. After issuance the faculty, the Society upheld the thesis that this sacrament was and still is valid due to the extraordinary jurisdiction caused by the state of the Church’s crisis.Analizy zawarte w artykule dotyczą sprawowania sakramentu pokuty przez kapłanów Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X (FSSPX). Celem opracowania jest scharakteryzowanie papieskich regulacji, ukazanie ich relacji do norm zawartych w aktualnym Kodeksie prawa kanonicznego oraz stanowiska wspólnoty wobec udzielonych upoważnień. W opracowaniu zastosowano metodę dogmatyczno-prawną, polegającą na analizie istniejących uregulowań prawnych. Przeprowadzone badania obejmują okres od 2015 roku, kiedy papież Franciszek wyposażył kapłanów Bractwa w upoważnienie do ważnego i godziwego celebrowania spowiedzi z okazji Nadzwyczajnego Jubileuszu Roku Miłosierdzia. Upoważnienie to wciąż obowiązuje. Analizy wykazują, że wydane upoważnienia dotyczą miejsc kultu FSSPX i zostały wydane w celu ułatwienia uzyskania przez tę wspólnotę pełnej jedności eklezjalnej oraz by uzyskać pewność co do ważności i godziwości tego sakramentu. Ponadto zostały udzielone habitualnie kapłanom nieregularnym kanonicznie, nieinkardynowanym i trwającym w suspensie, co należy rozumieć jako „rozluźnienie” tejże cenzury w kwestii sakramentu pokuty. Stolica Apostolska nie postawiła przy tym żadnych dodatkowych wymagań wobec tych duchownych. Po wydaniu upoważnień Bractwo podtrzymało tezę, że sakrament ten był i jest ważny ze względu na „jurysdykcję nadzwyczajną” spowodowaną stanem kryzysu Kościoła

Jest nadzieja, bo jest Niepokalana, red. Bogdan Kulik MSF, wydawnictwo Bernardinum, Pelplin 2023, s. 240

The subject of the study is the cult of the Immaculate Mary, who is the personification of the theological virtue of hope. Particular consideration was given to the Marian sanctuary in Górka Klasztorna, where the oldest revelation of the Mother of God on Polish soil took place in 1079. The purpose of the study is to synthetically discuss the content of the scientific texts included in the publication “There is hope, because there is Immaculate”. To achieve the goal, the method of analysis of the content of the texts and the method of synthesis were used. The research conducted allows us to present conclusions: Górka Klasztorna is the site of the oldest apparition of the Mother of God in the Polish lands, and the sanctuary erected there was entrusted in 1923 to the pastoral care of the Congregation of Missionaries of the Holy Family, founded in 1895 in Grave in the Netherlands by the Servant of God, Father Jan Berthier (1840-1908). The activities of the missionaries in Górka Klasztorna also place in the context of the dramatic events of the 20th century. The cult of Mary has a biblical and liturgical basis. The Immaculate is the image of the new man. Her person and participation in the work of salvation is the content of the sermons and teachings of prominent theologians and pastors, as exemplified by Anthony of Padua, John Berthier, Joseph Kentenich. In Christian iconography, the characteristic types of representations of Mary are known, which are discussed using examples of selected paintings. A theological interpretation of the image from Monastery Hill is also given. Mary Immaculate is an important foundation of Christian hope and a model to be presented in catechesis for adults on the themes of eternal life and eschatological issues.Przedmiotem badań jest kult Niepokalanej będącej uosobieniem teologicznej cnoty nadziei; szczególnie uwzględniono sanktuarium maryjne w Górce Klasztornej, gdzie w 1079 roku doszło do najstarszego na ziemiach polskich objawienia Matki Bożej. Celem opracowania jest syntetyczne omówienie treści tekstów naukowych zamieszczonych w publikacji Jest nadzieja, bo jest Niepokalana. Do osiągnięcia celu zastosowano metodę analizy treści tekstów oraz metodę syntezy. Przeprowadzone badania pozwalają na przedstawienie wniosków: Górka Klasztorna jest miejscem najstarszego na ziemiach polskich objawienie Matki Bożej, a wzniesione tam sanktuarium powierzone zostało w 1923 roku duszpasterskiej trosce Zgromadzenia Misjonarzy Świętej Rodziny, założonego w 1895 roku w Grave w Holandii przez Sługę Bożego, ks. Jana Berthiera (1840-1908). Działalność misjonarzy w Górce Klasztornej w ciągu stu lat odbywała się w kontekście dramatycznych wydarzeń XX wieku. Kult Maryi ma podstawy biblijne i liturgiczne. Niepokalana jest obrazem nowego człowieka. Jej osoba i udział w dziele zbawienia jest treścią kazań i nauczania wybitnych teologów i duszpasterzy, co przedstawiono na przykładzie Antoniego z Padwy, Jana Berthiera, Józefa Kentenicha. W ikonografii chrześcijańskiej znane są charakterystyczne typy przedstawień Maryi, które zostały omówione na przykładach wybranych obrazów. Podana została też teologiczna interpretacja obrazu z Górki Klasztornej. Niepokalana jest ważnym fundamentem nadziei chrześcijańskiej i wzorem do przedstawienia w katechezie dla dorosłych na tematy życia wiecznego i zagadnień eschatologicznych

Religijność społeczeństwa ukraińskiego w perspektywie wyzwań dla Kościoła w Polsce

The outbreak of the war in Ukraine and the resulting refugee exodus caused an avalanche of changes that affected first the Ukrainians themselves and then the societies that hosted them. The new situation required and still requires a response from the pastoral ministry of the Catholic Church in Poland. The purpose of this study is to search for indications useful for building a pastoral model of pastoral work among Ukrainians. The subject of the research is the religiosity of the Ukrainian society observed in 2020 as part of the seventh wave of the European Values Study, whose databases are publicly available. Access to raw data made it possible to carry out statistical tests showing the significance, strength and direction of correlation between religiosity parameters and the main socio-demographic characteristics. The results of these analyzes were sociologically interpreted and conclusions and pastoral postulates were drawn from them. It turns out that the majority of Ukrainian society declares belonging to the Eastern rite or non-denominationalism. 8 out of 10 Ukrainians describe themselves as religious and believers in God, which does not translate into religious practices or the professed doctrine. It is also worth noting that a signifi cant proportion of war refugees are women, who, according to research, present a higher level of religiosity than the general population of Ukraine. Besides, the attitude towards faith in a statistically significant way depends on the place of residence in Ukraine. All these circumstances and the awareness of the dynamics of changes conditioned by the current situation open up new perspectives for pastoral care in Poland. It is an opportunity not only to engage in charity, but also to deepen religious awareness, especially towards Orthodox and Greek Catholic people, and a missionary attitude towards people who do not belong to any religion. Such an approach to the issue is possible within pastoral sociology, which is to be a space for dialogue between pastoral theology and sociological knowledge and empirical research.Wybuch wojny na Ukrainie i związany z nią uchodźczy exodus wywołały lawinę zmian, które dotknęły najpierw samych Ukraińców, a następnie przyjmujące ich społeczeństwa. Nowa sytuacja wymagała i wciąż wymaga reakcji ze strony duszpasterstwa Kościoła katolickiego w Polsce. Celem niniejszego opracowania jest poszukiwanie wskazań przydatnych do budowania modelu pastoralnego pracy duszpasterskiej wśród Ukraińców. Przedmiotem badań jest religijność społeczeństwa ukraińskiego obserwowana w 2020 roku w ramach siódmej fali badań European Values Study, którego bazy danych są ogólnodostępne. Dostęp do danych surowych pozwolił na przeprowadzenie testów statystycznych pokazujących istotność, siłę i kierunek korelacji parametrów religijności z głównymi cechami społeczno-demografi cznymi. Wyniki tych analiz zostały zinterpretowane socjologicznie, po czym wyciągnięto z nich wnioski i postulaty pastoralne. Okazuje się, że społeczeństwo ukraińskie w większości deklaruje przynależność do obrządku wschodniego bądź bezwyznaniowość. Religijnymi oraz wierzącymi w Boga określa się 8 na 10 Ukraińców, co nie ma przełożenia na praktyki religijne czy wyznawaną doktrynę. Na uwagę zasługuje także, że znaczną część uchodźców wojennych stanowią kobiety, które według badań prezentują wyższy poziom religijności niż ogół społeczeństwa ukraińskiego. Poza tym, stosunek do wiary w isototny statystycznie sposób zależy od miejsca zamieszkania na Ukrainie. Te wszystkie okoliczności oraz świadomość dynamiki zmian uwarunkowanych obecną sytuacją otwiera nowe perspektywy dla duszpasterstwa w Polsce. Jest bowiem okazją nie tylko do zaangażowania charytatywnego, ale także pogłębienia świadomości religijnej zwłaszcza wobec osób prawosławnych i grekokatolików oraz postawy misyjnej wobec nienależących do żadnego wyznania. Takie ujęcie zagadnienia jest możliwe w ramach socjologii pastoralnej, która ma być przestrzenią dialogu teologii pastoralnej z wiedzą socjologiczną i badaniami  empirycznymi

Utrata dziecka w okresie prenatalnym. Aspekt społeczno-moralny

The article highlights an important aspect of social life that is the loss of a child during the prenatal period. For women, a miscarriage is a difficult, painful experience, which also carries an emotional burden for their loved ones. The purpose of the article is to emphasize the importance of sensitizing society to the issue of the death of a child in the prenatal period. A kind of “mental revolution” towards the approach to the subject of miscarriage, the burial of children who died before birth, as well as the issue of experiencing mourning is important. Qualitative empirical research was carried out for this study using the documents from the parish register of St. Joseph in Katowice, where the grave of lost children is located.W artykule zwrócono uwagę na ważny aspekt życia społecznego, jakim jest utrata dziecka w okresie prenatalnym. Dla kobiet poronienie jest doświadczeniem trudnym, bolesnym, niosącym obciążenie emocjonalne również dla najbliższych. Celem artykułu jest podkreślenie, jak ważne jest uwrażliwienie społeczeństwa na kwestie śmierci dziecka w okresie prenatalnym. Istotna jest swego rodzaju „mentalna rewolucja” wobec podejścia do tematu poronienia, pochówku dzieci zmarłych przed narodzeniem, jak również kwestii przeżywania żałoby. Na poczet niniejszego opracowania przeprowadzono jakościowe badania empiryczne: przeanalizowano dokumenty z kartoteki cmentarnej parafii św. Józefa w Katowicach, na terenie której znajduje się grób dzieci utraconych

Znamiona dojrzałości uczuciowej kandydatów do kapłaństwa

Ks. Łukasz Plata, Dojrzałość uczuciowa w formacji do kapłaństwa, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2020, s. 317.Ks. Łukasz Plata, Dojrzałość uczuciowa w formacji do kapłaństwa, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2020, s. 317