Działania afirmatywne – równouprawnienie czy dyskryminacja? Efektywność czy bezskuteczność? Studium przypadku

Affirmative actions, their effectiveness, impact, and validity are the subject of research undertaken by sociologists, psychologists, and political scientists. Although scholars and practitioners have been involved in these processes, affirmative actions are still controversial, and the convergence of positions and opinions on that issue is still a long way off. By referring to the origins and examples of compensatory activities, this paper attempts to assess the effectiveness and validity of positive discrimination. In particular, our attention is paid to menstrual leaves. Despite having a history of almost eighty years, they are still considered innovative solutions, the effectiveness of which is difficult to judge.Działania afirmatywne, ich skuteczność, oddziaływanie i zasadność, stanowią przedmiot badań podejmowanych przez socjologów, psychologów i politologów. Mimo zaangażowania w ten proces praktyków i naukowców, zagadnienie to nadal budzi kontrowersje, a zbliżenie stanowisk i opinii jest nadal daleką perspektywą. W niniejszym artykule, odwołując się do genezy i przykładów działań kompensacyjnych, pojęto próbę oceny skuteczności i słuszności koncepcji dyskryminacji pozytywnej. Szczególną uwagę poświęcono urlopom menstruacyjnym, które, mając blisko osiemdziesięcioletnią historię, nadal są uznawane za rozwiązania nowatorskie, o których skuteczności trudno wyrokować

Różnice w realizacji budżetów obywatelskich w Polsce

Participatory budgeting has been implemented in Poland since 2011, when it was first implemented in Sopot. Ten years have passed since then, and the participatory budgeting has evolved. In 2018, there was a significant change in the polish law, as a result of which the participatory budgeting ceased to be an optional solution and became obligatory in cities with poviat rights. The authors of the article try to find an answer to the question of how the participatory budget in Poland has changed over the last 10 years.Budżet obywatelski (partycypacyjny) realizowany jest w Polsce od 2011 roku. Wtedy też, po raz pierwszy, został zaimplementowany w Sopocie. Od tamtego czasu minęło ponad 10 lat. W 2018 roku doszło dodatkowo do istotnej zmiany prawnej, w wyniku której budżet obywatelski przestał być rozwiązaniem fakultatywnym, a stał się obligatoryjnym w miastach na prawach powiatu. Tekst jest próbą opisania różnic, jakie dzielą wybrane jednostki samorządu terytorialnego w zakresie organizacji budżetu obywatelskiego w Polsce

„Reprezentuję kraj, który pragnie pokoju”. Przywództwo oparte na współczuciu w wystąpieniu Mai Sandu na 77. Sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ

The paper discusses the case study of Moldovan President Maia Sandu’s speech in the general debate during the 77th Session of the United Nations General Assembly in September 2022 in the context of the war in Ukraine. It considers compassionate leadership as a communicative strategy in political crisis management and investigates the congruency between the contents of narrative and nonverbal immediacy as its measure in political communication. The presented study is based on data collected with a content analysis of the address and the automated coding of facial expressiveness with FaceReader 9 (Noldus IT) in the recording of Sandu’s speech. The timeline analysis compared the narrative with the intensity of neutrality, basic emotions, sympathy, pain, attention, emotional arousal, valence, and the RPPG-estimated heart rate, describing displayed emotionality, motivation, and physiological stress. The standardized results suggest increased nonverbal signaling of emotions, oriented towards surprise, considered a substitute expression of compassionate responsiveness, sympathy, and sadness, while violent emotions (anger, disgust, and contempt) were marginalized. Moreover, the analysis provided evidence of the consistent, verbal, and nonverbal presence of core assets of compassionate leadership in Sandu’s address to the UN General Assembly.Artykuł przedstawia studium przypadku wystąpienia Prezydent Mołdawii Mai Sandu w czasie debaty na 77. Sesji Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych we wrześniu 2022 roku w kontekście wojny w Ukrainie. Podejmuje się zagadnienie przywództwa opartego na współczuciu jako strategii komunikacyjnej zarządzania kryzysem politycznym, badając spójność treści narracji i bezpośredniości niewerbalnej jako jego wyznacznika w komunikacji politycznej. Badanie wykorzystuje dane zgromadzone w analizie treści wystąpienia i automatycznym kodowaniu ekspresji mimicznych z użyciem systemu FaceReader 9 (Noldus IT) do analizy nagrania wypowiedzi Sandu. Analiza linii czasowej pozwoliła porównać opowieść z intensywnością neutralności, emocji podstawowych, sympatii, bólu, uwagi, pobudzenia emocjonalnego, wektora emocjonalnego oraz estymacji tętna (RPPG), dokładnie opisując ujawnione sygnały odczuwanych emocji, motywacji i stresu fizjologicznego. Ustandaryzowane wyniki wskazują na podwyższoną sygnalizację emocji, zorientowaną na zaskoczenie – uznane za zastępczą ekspresję dla współczucia – sympatię i smutek, podczas gdy emocje przemocowe (gniew, obrzydzenie i pogarda) były ograniczone. Ponadto, analiza dostarczyła dowodów na spójną, werbalną i niewerbalną, obecność w wystąpieniu Sandu kluczowych zasobów przywództwa opartego na współczuciu

Techniki manipulacji wykorzystywane przez polskie media państwowe: studium przypadku ofensywy talibów w Afganistanie

This paper aims to show what manipulation techniques were used by the public media in Poland when presenting information about the Taliban offensive in Afghanistan. The study uses qualitative source analysis to gather data necessary and sufficient to answer the research questions, which are: how did the public media present the Taliban offensive in Afghanistan? What manipulation techniques were used? This paper begins by presenting the context of the study, in which the definition of the public broadcaster and its mission are presented. Next, the choice of the research field is justified and the theoretical tool of typology of manipulation techniques is presented. Then, the methodological assumptions are explained and a qualitative content analysis is conducted. The analysis reveals that the aim of public television was not to falsify information on the events taking place in Afghanistan. The manipulation techniques were used to discredit the decisions made by the U.S. government, to improve the image of the Polish government, and of the former U.S. president. In addition, these techniques were used to discourage Polish citizens from refugees from Afghanistan, and also to show them as dangerous.Niniejszy artykuł ma na celu ukazanie jakimi technikami manipulacji posługiwały się media publiczne w Polsce podczas prezentowania informacji o ofensywie Talibów w Afganistanie. Do przeprowadzenia badania wykorzystano jakościową analizę źródeł, aby zebrać dane konieczne i wystarczające do odpowiedzenia na pytania badawcze, które są następujące: Jak media publiczne przedstawiały ofensywę Talibów w Afganistanie? Jakie techniki manipulacji były wykorzystywane? Niniejszy artykuł rozpoczyna się od prezentacji kontekstu badania, w którym to przedstawiona zostaje definicja nadawcy publicznego oraz jego misji. Następnie uzasadniony zostaje wybór pola badawczego oraz przedstawione narzędzie teoretyczne jakim jest typologia technik manipulacji. Następnie wyjaśnione zostają założenia metodyczne oraz przeprowadzona zostaje analiza jakościowa zawartości. Przeprowadzona analiza ukazuje, iż celem telewizji publicznej nie było sfałszowanie informacji dotyczących samych wydarzeń dziejących się w Afganistanie. Posługiwanie się technikami manipulacji miało na celu dyskredytację decyzji podejmowanych przez rząd Stanów Zjednoczonych, ocieplanie wizerunku polskiego rządu, a także byłego prezydenta USA. Ponadto techniki te były wykorzystywane do zniechęcenia Polskich obywateli do uchodźców z Afganistanu, a także ukazania ich jako niebezpiecznych

Wyzwania, ocena i rekomendacje fact-checkerów odnośnie polskiej polityki zwalczania i przeciwdziałania dezinformacji

The article presents the results of the research of Polish fact-checkers’ opinions concerning the challenges related to the phenomenon of disinformation, the assessment of Polish policy implemented in this area, and recommendations. Data on this topic were collected using in-depth interviews. Among the most important challenges related to disinformation, Polish fact-checkers mentioned: the 2023 election campaign and the polarisation of Polish society, disinformation about the EU, Russian disinformation, the war in Ukraine and anti-Ukrainian narratives, as well as development of artificial intelligence. The respondents’ assessment of Polish policy of combating and counteracting disinformation was negative. The passivity of the Polish state or illusory actions were also emphasised by the respondents. They pointed out that the state is tackling this problem in a piecemeal manner, focusing on a specific, selected topic. In addition, attention was drawn to the use of disinformation in Poland for political purposes. Fact-checkers would recommend Polish authorities to conduct a clear, fast and coordinated communication policy, to restore trust in public institutions, to increase the level of financing the NGOs’ activity, and to change the approach to media education, which is the best tool for combating disinformation.W artykule zaprezentowano wyniki badań opinii polskich fact-checkerów na temat wyzwań związanych ze zjawiskiem dezinformacji, ich ocenę polskiej polityki realizowanej w tym obszarze oraz rekomendacje. Dane na ten temat zebrano z wykorzystaniem metody wywiadów pogłębionych. Wśród najważniejszych wyzwań związanych z dezinformacją polscy fact-checkerzy wskazali: kampanię wyborczą w 2023 roku i polaryzację polskiego społeczeństwa, dezinformację dotyczącą UE, rosyjską dezinformację, wojnę w Ukrainie i narracje antyukraińskie, a także rozwój sztucznej inteligencji. Ich ocena polityki Polski w zakresie przeciwdziałania i zwalczania dezinformacji była negatywna. Podkreślano bierność państwa polskiego lub iluzoryczność działań. Respondenci zwrócili uwagę na to, że państwo podchodzi do tego problemu wycinkowo, koncentrując się na konkretnym, wybranym temacie. Dodatkowo zwrócono uwagę na wykorzystywanie dezinformacji w Polsce do celów politycznych. Fact-checkerzy rekomendowali, by polskie władze prowadziły jasną, szybką i skoordynowaną politykę komunikacyjną, odbudowały zaufanie do instytucji publicznych, zwiększyły poziom finansowania działań NGOs oraz zmieniły podejście do edukacji medialnej stanowiącej najlepsze narzędzie walki z dezinformacją

Włoski model konstytucjonalizacji wolności i praw ekonomicznych i społecznych

The Constitution of the Italian Republic of December 27, 1947, in Articles 13–54, which constitute Part I of the Constitution, addresses the issue of citizens’ rights and freedoms. The prominence given to the provisions relating to the individual’s status within the state, positioned immediately after the “Fundamental Principles” and before the regulations of Part II, titled “Political Organization,” which deal with the structure of the system and the principles governing the functioning of state organs, was a deliberate decision by the Italian framers of the constitution. The provisions concerning the rights and duties of citizens are grouped by the Italian Constitution into four categories, corresponding to: a) civil relations (Articles 13–28, which align with what would later be identified as personal rights and freedoms), b) moral and social relations (Articles 29–34, which correspond to social rights), c) economic relations (Articles 29–47, concerning the economic sphere), and d) political relations (Articles 48–54, which regulate political rights and freedoms). Through the application of legal and dogmatic analysis, and drawing on systemic and historical-constitutional findings, the author highlights the precedent-setting positioning of the provisions concerning the citizen’s status within a distinct segment of constitutional regulation, placed ahead of what typically takes priority in earlier constitutions namely, the provisions dealing with the structure, mutual relations, and functioning of state bodies. Moreover, referencing comparative law studies, the author underscores the absence of the conceptual category of “individual freedoms” and the lack of a clear distinction in the text of the Italian Constitution between “human rights (freedoms)” and “citizens’ freedoms.”Konstytucja Republiki włoskiej z 27 grudnia 1947 r. unormowała problematykę praw i wolności obywateli w art. 13–54 swego tekstu, ujętych jako Część I Konstytucji. Wyeksponowanie unormowań odnoszących się do statusu jednostki w państwie, polegające na ich ulokowaniu bezpośrednio po „Zasadach podstawowych”, a przed regulacjami Części II „Ustrój polityczny”, dotyczącymi struktury systemu i zasad funkcjonowania organów państwa było świadomą decyzją włoskiego ustrojodawcy.W perspektywie historycznej oznaczało zerwanie z tradycją autorytarno-faszystowską Włoch międzywojennych i prymatem państwa przed jednostką. W perspektywie jurydycznej oznaczało ustabilizowanie prawnego statusu jednostki oraz zagwarantowanie jej wzmocnionej, bo konstytucyjnej, ochrony przyznanych praw i gwarantowanych wolności konstytucyjnych. Przepisy dotyczące praw i obowiązków obywateli konstytucja włoska ujęta w cztery grupy z odniesieniem – odpowiednio – do a) stosunków obywatelskich (art. 13–28, odpowiadających nieco później wyróżnionemu typowi wolności i praw osobistych), b) stosunków moralno-społecznych (art. 29–34, odpowiadających typowi praw społecznych), c) stosunków gospodarczych (art. 29–47, dotyczących sfery ekonomicznej, d) stosunków politycznych (art. 48–54, normujących wolności i prawa polityczne). Stosując metody analizy prawno-dogmatycznej, a także odwołując się do analizy systemowej i ustaleń historyczno-ustrojowych autorka wskazuje na precedensowe usytuowanie ujętych w osobny segment regulacji konstytucyjnej unormowań statusu obywatela, wyprzedzający typowe dla wcześniejszych konstytucji (i traktowane priorytetowo regulacje odnoszone do struktury, wzajemnych relacji i funkcjonowania organów państwowych). Jednocześnie odwołując się do ustaleń prawno-porównawczych zwraca uwagę na brak stosowania kategorii pojęciowej „wolności jednostki” oraz na niewystępowanie w tekście konstytucji włoskiej zwerbalizowanej dystynkcji między „prawami (wolnościami) człowieka” a „wolnościami obywatela”

Niestabilność parlamentarna w Dáil Éireann – odmrożenie irlandzkiego systemu partyjnego?

The article provides an analysis of the phenomenon of parliamentary volatility during three consecutive terms of Dáil Éireann (2007–2011, 2011–2016 and 2016–2020). The study encompasses all personnel changes in the Irish parliament, including party-switching and replacements resulting from the expiration of mandates before the completion of the parliamentary term. To provide a broadercontext of the analysis, the article includes an overview of the main features of the Irish party system.The study demonstrates that from the perspective of classical systemic analysis, both types of fluctuations did not lead to significant changes in the party system or disrupt parliamentary arithmetic. More than half of the party-switching cases were a consequence of breaking party discipline. However, such formal provisions were not the primary cause of the second type of fluctuation – the expiration of mandates before the completion of the term.Artykuł zawiera analizę zjawiska chwiejności wewnątrzparlamentarnej w trakcie trzech kolejnych kadencji Dáil Éireann (2007–2011, 2011–2016 i 2016–2020). Badanie obejmuje wszystkie zmiany personalne w irlandzkim parlamencie, w tym zmianę afiliacji partyjnej oraz zastępstwa wynikające z wygaśnięcia mandatów przed zakończeniem kadencji parlamentarnej. Aby dostarczyć szerszego kontekstu analizy, artykuł zawiera przegląd głównych cech irlandzkiego systemu partyjnego. Badanie pokazuje, że z perspektywy klasycznej analizy systemowej oba rodzaje fluktuacji nie doprowadziły do istotnych zmian w systemie partyjnym ani nie zakłóciły arytmetyki parlamentarnej. Ponad połowa przypadków zmiany partii była konsekwencją złamania dyscypliny partyjnej. Formalne przepisy regulujące pracę parlamentarzystów nie były główną przyczyną drugiego rodzaju fluktuacji – wygaśnięcia mandatów przed zakończeniem kadencji

Z mównicy do piaskownicy. Infantylizacja kampanii wyborczej d o polskiego parlamentu (2023) na skutek mediatyzacji

This article examines the phenomenon of infantilisation in the 2023 Polish parliamentary election campaign. Infantilisation is a consequence of the mediatisation of politics, a process that has transformed electoral competition into a spectacle, while aligning political communication with mass media logic. The introductory section outlines the electoral context, during which politicians deliberately incited conflicts to provoke strong emotions, thereby encouraging the media to engage with and amplify these issues through simplified and conventionalised narratives. The second section delves into the theoretical foundations of infantilisation. It identifies several mechanisms contributing to this trend, including mediatisation, which has reshaped political operations and communication by reducing them to simplistic, emotionally charged messages. The third section addresses the methodological framework, detailing the use of discourse and narrative analysis to analyse media coverage of political conflicts. The author’s findings demonstrate how different media outlets constructed narratives surrounding the provoked conflicts.Niniejszy artykuł analizuje zjawisko infantylizacji w kampanii wyborczej do polskiego parlamentu w 2023 roku. Infantylizacja jest konsekwencją mediatyzacji polityki, procesu, który przekształcił rywalizację wyborczą w spektakl, jednocześnie dostosowując komunikację polityczną do logiki mediów masowych. Część wprowadzająca artykułu nakreśla kontekst wyborczy, podczas którego politycy celowo wzniecali konflikty, aby wywołać silne emocje, zachęcając tym samym media do angażowania się i wzmacniania tych postaw za pomocą uproszczonych i skonwencjonalizowanych narracji. Druga część tekstu odnosi się do teoretycznych podstawy infantylizacji. Identyfikuje kilka mechanizmów przyczyniających się do tego zjawiska, w tym mediatyzację, która przekształciła działania polityczne i komunikację, redukując je do uproszczonych, emocjonalnie naładowanych komunikatów. W trzeciej części omówiono ramy metodologiczne, szczegółowo opisując wykorzystanie analizy dyskursu i narracji do analizy medialnych relacji z konfliktów politycznych. Ustalenia autorki pokazują, w jaki sposób różne media konstruowały narracje na temat prowokowanych konfliktów

Narracja zagrożeń i walki z kryzysami w kampanii wyborczej do parlamentu w Polsce w 2023 roku – perspektywa mediów społecznościowych

The aim of this article is to analyze the narration of threats and struggles against crises in parliamentary election campaign ads in the parliamentary elections in Poland in 2023 in the context of narration based on crisis issues affecting both Poland and the whole world in recent years. The research method used was content analysis enriched with frame analysis. The research aimed to answer the following research questions: Were political parties eager to exploit the issue of the migration crisis during the election campaign? How were the government’s actions to overcome crises presented? What was the individual parties perception of the greatest threats to Poland and its citizens? What narrative was used in the context of the migration crisis? The conducted analysis of electoral ads showed that security issues did not constitute dominant themes during the electoral campaign in 2023. The most prevalent threat depicted in the ads was the migration crisis – both in ads of the ruling party and opposition parties. The campaign style primarily used negative campaigning, pointing out the government’s mistakes (the visa scandal), as well as the opposition’s excessive deference regarding the issue of accepting refugees with the use of frames of conflict and enemy.Celem artykułu jest przeanalizowanie narracji o zagrożeniach i walki z kryzysami w spotach wyborczych w wyborach do parlamentu w Polsce w 2023 roku, w kontekście narracji bazującej na kwestiach kryzysów, które doświadczyły Polskę i świat w ostatnich latach. Metodą użytą do badań była analiza zawartości wzbogacona o analizę ramową. Badania miały na celu znalezienie odpowiedzi na pytania badawcze: Czy temat kryzysu migracyjnego był chętnie wykorzystywany przez partie polityczne w czasie kampanii wyborczej? Jak przedstawiano działania rządu w celu przezwyciężenia kryzysów? W czym partie dostrzegały największe zagrożenie dla Polski i jej obywateli? Jaką narrację stosowano w kontekście kryzysu migracyjnego? Analiza spotów wyborczych pokazała, że kwestie bezpieczeństwa nie były dominującymi tematami w czasie kampanii wyborczej w 2023 roku. Najpopularniejszym zagrożeniem ukazywanym w spotach był kryzys migracyjny – zarówno w spotach partii rządzącej, jak i partii opozycyjnych. Stosowano głównie styl kampanii negatywnej, wskazując na błędy rządu (afera wizowa), jak i zbyt dużą ustępliwość opozycji w kwestii przyjmowania uchodźców, posługując się przy tym ramami konfliktu i wroga