Endocrine disrupting chemicals treatment and sustainability in the context of the european green deal: A study in water resources

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Ana Bilim DalıGelişen ve sürekli değişime maruz kalan dünyamızın, yakın tarihe baktığımızda çevresel birçok sorunla karşı karşıya kaldığı görülmektedir. Küresel bir sorun haline gelen bu durum karşısında iklim değişikliği, küresel ısınma, sera gazı emisyonu gibi birçok gündem maddesiyle mücadele etmek, yaşanılabilir bir dünyanın temel ve vazgeçilmez yapı taşlarını oluşturmaktadır. Bu kapsamda özellikle 1990'lı yıllardan bu yana aktif bir mücadele içerisinde yer almak kaçınılmaz olmuş, Avrupa Birliği öncülüğünde birçok çalışmalar yapılmıştır. İklim ve çevreyle ilgili zorluklar alanında temel yol haritalarından biri olan Avrupa Birliği Yeşil Anlaşması da somut adımlar atılması amacıyla öncü bir konumda yer almıştır. Bahse konu olan AB Yeşil Anlaşması'nın sürdürülebilir çevre politikalarından biri de su kaynaklarında bulunan Endokrin Bozucu Maddelerin azaltılmasıdır. Atıksu kaynaklarına yönelik özel hedefler kapsamında dikkat çeken bu konu başlığı incelendiğinde endokrin bozucu kirleticilerin yüksek verimle giderimi hedeflenmiş ve giderim yöntemleri incelenmiştir. Her geçen gün giderek artan nüfus, büyüyen sanayileşme ve buna bağlı olarak arz talep ilişkisinde ortaya çıkan ürünlerin hammadde formundan ürün formuna geçişi sürecinde hiç kuşkusuz ki su kullanımı ve buna bağlı atıksu oluşumu meydana gelmektedir. Gelişen teknoloji ile atıksu arıtma tesisleri, atık suların karakteristiğine bağlı olarak sulama suyu, proseste geri kullanımı ve alıcı ortama deşarjı gibi birçok durumu mümkün kılabilmektedir. Özellikle endüstriyel işletmelerin prosesten kaynaklı meydana gelen üretim atıksuları tabi olduğu mer-i mevzuat kapsamında alıcı ortama verilmeden önce deşarj standartlarını sağlamak amacıyla bir arıtım süreci geçirmektedir. Endokrin bozucu kirleticilerin bağlı olduğu endüstri alanının üretim çeşidi, miktar ve uygulanan teknolojik yöntemlerin farklı olması sebebiyle, üretim sonucu meydana gelen atık suların nitel ve nicel özellikleri de büyük değişiklikler gösterebilmektedir. Bu sebeple meydana gelecek su kirliliğinin önlenmesi amacıyla alınan kimi önlemlere dair geliştirilen teknolojilerin tespitinde ve alternatiflerin sunulmasında ayrı ele alınmış olup arıtım yöntemleri incelenmiştir.When we look at the recent history of our developing and constantly changing world, it is seen that it has faced many environmental problems. In the face of this situation, which has become a global problem, combating many agenda items such as climate change, global warming, greenhouse gas emissions constitute the basic and indispensable building blocks of a livable world. In this context, it has been inevitable to take part in an active struggle especially since the 1990s, and many studies have been carried out under the leadership of the European Union. The European Union Green Deal, which is one of the basic road maps in the field of climate and environmental challenges, has also taken a pioneering position in order to take concrete steps. One of the sustainable environmental policies of the EU Green Deal is the reduction of Endocrine Disrupting Substances in water resources. When this topic, which attracts attention within the scope of special targets for wastewater resources, is examined, it is aimed to remove endocrine disrupting pollutants with high efficiency and removal methods are examined. There is no doubt that water use and related wastewater formation occur in the process of transition from raw material form to product form in the process of increasing population, growing industrialisation and accordingly supply-demand relationship. With the developing technology, wastewater treatment plants can enable many situations such as irrigation water, reuse in the process and discharge to the receiving environment depending on the characteristics of the wastewater. In particular, the production wastewater generated from the process of industrial enterprises undergoes a treatment process in order to meet the discharge standards before being discharged to the receiving environment within the scope of the legislation to which it is subject. The qualitative and quantitative characteristics of the wastewater generated as a result of production may vary greatly due to the different production types, quantities and technological methods applied in the industrial area to which endocrine disrupting pollutants are related. For this reason, in determining the technologies developed for some measures taken in order to prevent water pollution and presenting alternatives, treatment methods have been examined separately

Competitiveness of ready made clothing industry in Turkey: An evaluation on branding

Hazır giyim sektörü, rekabet gücü kavramının önemli araçlarından birisi olarak nitelendirilebilmektedir. Günümüz itibarıyla globalleşmenin de etkisiyle imalatçı firmalar yalnızca bulundukları ülkelerde bulunan işletmelerle değil, aynı zamanda dünya çapında aynı iş kolunda çalışma yapan diğer firmalarla da rekabet halindedirler. Gerçekleşen ekonomik durumlar ve değişebilen rekabet sistemi, işletmeler ve ülkeler açısından rekabet edebilmeyi daha da zorlaştırabilmektedir. Bir işletmenin rekabet gücüne sahip olabilmesi, işletmelerin en iyi fiyatlandırmayı sunarak, ürünlerini ise en nitelikli şekilde imal ederek, mümkün olan en çabuk şekilde alıcılarına ulaştırabilmesi gibi unsurlara bağlı olabilmektedir. Özellikle 1980 yılı itibarıyla Türkiye, ihracata dayalı, dışa açılma stratejisiyle, global pazarda, tekstil ve hazır giyimde öncü ülkelerden olmuştur. Türk Hazır giyim konfeksiyon sektörü, oluşturduğu istihdam, gerçekleştirdiği ihracat faaliyetleri ile Türkiye'nin ekonomik anlamda büyümesine katkı sağlamaktadır. Hazır giyim sektörünün pazardaki varlığına devam edip rekabet üstünlüğü sağlayabilmesi için markalaşmanın önemi üzerinde durulmaktadır. Bu çalışmada markalaşma kavramıyla ilgili çeşitli yayınlarla belgelerin bazı özellikleri, sorular çerçevesinde irdelenerek bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmiş ve çeşitli bulgular elde edilmiştir. Rekabet gücünün sektörler üzerindeki etkisinin açıklanabilmesi için, Michael E. Porter'ın ortaya koymuş olduğu Elmas Modeli en çok yararlanılan yaklaşımlardan olmaktadır. Bu yaklaşım doğrultusunda firmalar, rekabet edebilir duruma gelebilmek için, imalat proseslerinde bazı geliştirmeler yaparak gerek firma içinde gerekse firma dışında çeşitli uygulamalar yapmaktadırlar. Bu tezin amacı, Michael E. Porter'ın Elmas Modeli kapsamında Türkiye'nin hazır giyim sektörünün rekabet gücünü ele alarak, markalaşma bağlamında yorumlanması ve bibliyometrik analizinin yapılmasıdır. Bu bağlamda Porter'ın Elmas Modelinin analiziyle birlikte hazır giyim sektörü ve gelişimi ile ilgili öngörülerde bulunulmuştur. Hazır giyim sektörü özelinde markalaşma kavramının rekabet gücü üzerindeki etkisinin ne olduğunun belirlenmesine yönelik bir çalışma gerçekleştirilerek literatüre katkı sağlanılması amaçlanmıştır. Bu araştırmada elde edilen bulgular ışığında, Türkiye'nin öncelikle Avrupa Birliği olarak, küresel platformdaki rekabet gücünü devam ettirebilmesi için, teknolojik gelişmelere, AR-GE çalışmalarına önem vererek, verimlilikte artış gerçekleştirmesi gerektiği görülmektedir.The ready made industry can be described as one of the important tools of the concept of competitiveness. As of today, with the impact of globalization, manufacturers are competing not only with businesses located in their countries, but also with other companies working in the same line of business worldwide. Economic situations and a changing competition system can make it more difficult for businesses and countries to compete. The ability of a business to be competitive can depend on such elements as the ability of businesses to deliver to their buyers as quickly as possible by offering the best pricing and manufacturing their products in the most qualified way. Especially since 1980, Turkey has become one of the leading countries in textile and ready-to-wear clothing in the global market with its export-oriented, opening-up strategy. The Turkish ready-to-wear garment sector contributes to Turkey's economic growth with the employment it creates and the export activities it realizes. The importance of branding is emphasized in order for the ready-to-wear sector to continue its presence in the market and provide competitive advantage. In this study, some features of various publications and documents related to the concept of branding were examined within the framework of questions and examined by bibliometric analysis method and various findings were obtained. Because brands are in competition today, brand power impacts product differentiation and market. The importance of branding is focused on ensuring that the apparel sector can also continue its market presence and achieve competitive advantage. To explain the impact of competitiveness on sectors, the Diamond Model by Michael E. Porter is one of the most utilized approaches. In line with this approach, companies are implementing various applications, both within and outside the company, by making some improvements in manufacturing processes in order to become competitive. The aim of this thesis is to interpret the competitiveness of Turkey's apparel industry within the scope of Michael E. Porter's Diamond Model, in the context of branding and to conduct a bibliometric analysis. In this context, with the analysis of Porter's Diamond Model, predictions have been made about the apparel sector and its development. It is aimed to contribute to the literature by conducting a study to determine the effect of the concept of branding on competitiveness in the apparel sector. In the light of the findings obtained in this research, it is seen that Turkey, primarily as the European Union, needs to increase productivity by giving importance to technological developments, R&D studies in order to maintain its competitiveness in the global platform

Deposition and characterization of ZnO - Cu2O films for photovoltaic applications by ultrasonic spray pyrolysis technique

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fizik Ana Bilim Dalı, Fizik Bilim DalıBu tez çalışması, güneş hücrelerinde kullanılan ince film güneş hücrelerinin önemli bir bileşeni olan Cu2O'nun, toksik olmayan, doğada bolca bulunan bir malzeme olan bakır (II) oksit (Cu2O) ince filmleri olarak geliştirilmesine odaklanmaktadır. n-tipi elektriksel iletkenlik gösteren ZnO ince filmleri tampon katman olarak planlanmış, p-tipi elektriksel iletkenlik gösteren katkısız ve Boron katkılı Cu2O ince filmler, ultrasonik sprey piroliz tekniği kullanılarak cam alttaşlar üzerine büyütülmüştür. Çalışmanın temel amacı, saydam iletken optik malzeme olan kalay katkılı indiyum oksit-In2O3 (ITO) alttaşlar üzerine, tampon katman olarak USP yöntemi ile büyütülen n-tipi ZnO ince filmi üzerine yine USP yöntemi ile büyütülmüş p-tipi Cu2O ince filmlerinin fiziksel özelliklerine boron (B) katkısının etkisini anlamaktır. Bu kapsamda, katkısız Cu2O ince filmlerinin yanı sıra farklı oranlarda B katkılı ince filmler (%3, 6, 9, 12) üzerinde detaylı bir araştırma yapılmıştır. Filmler, 280ºC sıcaklıktaki cam ve ITO kaplı cam alttaşlar üzerine taşıyıcı gaz olarak hava kullanılarak büyütülmüştür. ZnO ve Cu2O ince filmlerinden alınan X-Işını Kırınım Desenleri (XRD) incelendiğinde, ZnO ve Cu2O:B ince filmlerin polikristal kübik yapıda olduğu belirlenmiş ve Cu2O ince filmlerinde (200) kırınım pikinin daha baskın olduğu gözlemlenmiştir. XRD desenlerinden elde edilen verilerle yapılan hesaplamalarda tanecik boyutları incelenmiş, Scherrer ve Modifiye Scherrer formülleri ile kristal büyüklükleri hesaplanmış, katkılama ile kristal büyüklüklerinin 27 nm'den 19 nm'ye kadar küçüldüğü tespit edilmiştir. Yapıya dahil olan boron iyonlarının yapı içerisine yerleşimi ile kristal düzlemlerinin katkılamaya bağlı olarak değişimleri raporlanmıştır. Alınan geçirgenlik ve soğurma spektrumları ile yapılan hesaplamalarda, Cu2O:B filmlerin %60 civarında optik geçirgenliğe sahip olduğunu (500 nm'de) ve katkılama oranının artışıyla bu geçirgenliğin değişmediğini göstermiştir. Soğurma katsayısının (?) 5,76x1014 ile 9,05x1014 arasında değiştiği gözlemlenmiştir. AFM ve SEM görüntüleri ile yapılan yüzey morfolojisi çalışmaları sonucunda, filmlerin homojen bir şekilde kaplandığı ve B katkısına bağlı olarak Cu2O filmlerinin yüzey pürüzlülüğünün (Ra) 9,2 nm'den 11,9 nm'ye değiştiği gözlemlenmiştir. Güneş hücrelerinde kullanılan soğurucu katmanların (Cu2O:B) p-tipi elektriksel iletkenlik gösterdiği belirlenmiş ve Hall Etkisi ölçümleri ile Cu2O:B filmlerin p-tipi iletkenliğe, ZnO filmlerin n-tipi iletkenliğe sahip olduğu tespit edilmiştir. Taşıyıcı konsantrasyonu (n) 2.67x1015 cm-3'ten 3.59x1016 cm-3'e kadar arttığı, mobilite değerlerinin (µ) 13,4 cm²/V.s'den 11,01 cm²/V.s'e değiştiği ve özdirençlerinin katkılama oranına bağlı olarak 1,74x10^2 ?cm'den 8,21 ?cm'ye kadar kayda değer bir şekilde azaldığı gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar, Cu2O:B ince filmlerinin güneş hücreleri için potansiyel bir soğurucu katman olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir.This thesis focuses on the development of copper (II) oxide (Cu2O) thin films, a non-toxic and abundantly available semiconductor material, for use in thin-film solar cells. For application as thin-film solar cells, n-type ZnO thin films exhibiting electrical conductivity were grown as buffer layers, and undoped and boron-doped (at various concentrations of 3%, 6%, 9%, and 12%) p-type Cu2O thin films exhibiting electrical conductivity were grown as absorber layers on glass substrates using the ultrasonic spray pyrolysis technique. The primary objective of the study is to understand the effect of boron (B) doping on the physical properties of p-type Cu2O thin films grown on n-type ZnO thin films, which were deposited on ITO substrates using the USP method. In this context, a detailed investigation was conducted on undoped Cu2O thin films as well as B-doped thin films at various concentrations (3%, 6%, 9%, and 12%). The films were grown on glass and ITO-coated glass substrates at a temperature of 280ºC using air as the carrier gas. X-ray diffraction patterns (XRD) obtained from ZnO and Cu2O thin films revealed that both ZnO and B-doped Cu2O thin films possess a polycrystalline cubic structure, with the (200) diffraction peak being more prominent in Cu2O thin films. Grain sizes were examined using the data obtained from XRD patterns, and crystal sizes were calculated using the Scherrer and Modified Scherrer formulas, indicating that the crystal sizes decreased from 27 nm to 19 nm with doping. The incorporation of boron ions into the structure and the resulting changes in crystal planes due to doping were reported. Analyses of the transmittance and absorption spectra showed that Cu2O:B films have an optical transmittance of around 60% at 500 nm, which remained unchanged with increasing doping concentrations. The absorption coefficient (? @500nm) was observed to range between 3.26x10^4 cm^-1 and 4.42x10^4 cm^-1. Surface morphology studies conducted with AFM and SEM images demonstrated that the films were uniformly coated, and the surface roughness (Ra) of Cu2O films increased from 9.2 nm to 11.9 nm with boron doping. Hall Effect measurements confirmed that Cu2O:B films exhibit p-type conductivity, while ZnO films exhibit n-type conductivity. It was observed that the carrier concentration (n) of Cu2O:B thin films increased from 2.67x10^15 cm^-3 to 3.59x10^16 cm^-3 with boron doping, the mobility values (µ) ranged from 13.4 cm²/V.s to 11.01 cm²/V.s, and the resistivity significantly decreased from 174 ?cm to 8.21 ?cm with increasing doping concentrations. These results indicate that Cu2O:B thin films could be considered a potential absorber layer for solar cell applications

The effects of scots pine scenery structures on the habitat preference of deer (Cervus elaphus) in eskisehir, Çatacik Forests

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Orman Mühendisliği Bilim DalıTez kapsamında Çatacık Ormanları'nda Arıkaya, Gümeledere ve Değirmendere şefliklerinde yer alan sarıçam meşcerelerinde gerçekleştirilen silvikültürel müdahalelerin, Kızıl Geyik (Cervus elaphus) habitat tercihi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışma orman yönetimi ve doğal yaşamın sürdürülebilirliği açısından önemli olan bu ilişkiyi anlamayı hedeflemektedir. Kızıl Geyik (Cervus elaphus) için yapılan bu çalışma amenajman planlarında ve silvikültürel planlarda bu tür için önemli habitat unsurlarını ortaya koymaktadır. Çalışmada Fotokapan Tekniği, Dolaylı Sayım Teknikleri ve Röportaj Tekniği kombine edilmiştir. Kızıl Geyik'in arazide en sık kullandığı meşcerelerin daha çok tensil sahaları ve kaliteye yönelik budama yapılan ilk aralama meşcereleri olduğu tespit edilmiştir. Kızıl geyiklerin doğal ortamlarında kendilerini güvende hissedebilmeleri için kenarında sık orman olan orman içi açıklıklarda dinlendikleri görülmüştür. Beslenmek için ise otlanmanın yoğun olduğu orman içi açıklıkları daha çok tercih ettiği anlaşılmıştır. Ormanın sık olan kısımlarında yani a, ab, b çağlarında ve 3 kapalı kısımlarında neredeyse yok denecek kadar az geyik varlığına rastlanılmıştır. Kış döneminde yüksek kesimlerde kar yağması ve otların erkenden kuruması sonucu besin ihtiyaçlarını karşılayamadığı için daha düşük rakımlara gittikleri belirlenmiştir. Alanda yapılan çalışmalarda Kızıl geyiklerin boynuzlarındaki gelişimin tamamlandıktan sonra kadifemsi ve tüylü olan kılıftan kurtulmak için ağustos ve eylül aylarını tercih ettiği, c ve d çağlarındaki meşcereleri kullandığı, belirlenmiştir. Kızıl geyiklerin orman içindeki genç sürgünlerin olduğu 6 ila 12 çap arasındaki sarıçamların kabuklarını suyun fidana yürüdüğü zaman yani vejetasyon döneminin başında besin ve su ihtiyacını karşılamak için tercih ettiği görülmüştür. Ayrıca ince çaplı (6-8 cm) titrek kavak bireylerini yedikleri de kaydedilmiştir.Within the scope of the thesis, the effects of silvicultural interventions on the habitat preference of Red Deer (Cervus elaphus) in the yellow pine stands located in Arıkaya, Gümeledere and Değirmendere directorates in Çatacık Forests were investigated. The study aims to understand this relationship, which is important for forest management and sustainability of wildlife. This study for Red Deer (Cervus elaphus) reveals important habitat elements for this species in management plans and silvicultural plans. Camera trap technique, indirect counting techniques and interview technique were combined in the study. It was determined that the stands most frequently used by Red Deer in the field are mostly regeneration areas and first-growth stands where quality-oriented pruning is carried out. In order to feel safe in their natural habitat, red deer rested in forest clearings with dense forest on the edge. For feeding, it was understood that they prefer openings in the forest where grazing is dense. In the dense parts of the forest, i.e. a, ab, b ages and 3 closed parts, there were almost no deer. It was determined that they went to lower altitudes because they could not meet their nutritional needs as a result of snowfall and early drying of grasses in high areas during the winter period. In the studies conducted in the area, it was determined that red deer prefer August and September to get rid of the velvety and hairy sheath after the development of their antlers is completed and use the stands in the c and d ages. It has been observed that red deer prefer the bark of yellow pines between 6 and 12 diameters with young shoots in the forest to meet their nutritional and water needs at the beginning of the vegetation period, when the water walks to the sapling. It was also recorded that they eat aspen individuals with a thin diameter (6-8 cm)

Contactless soldering process using semiconductor laser diode with 915 nm wavelength

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fizik Ana Bilim Dalı, Fizik Bilim DalıLazer teknolojisi, günümüzde endüstriyel üretim süreçlerinde önemli bir yer edinmiş ve birçok alanda çeşitli avantajlar sunmuştur. Lazerler, yüksek enerji yoğunluğu, hassas kontrol imkânı, temassız çalışma ve çeşitli malzemeler üzerindeki etkili işleme yetenekleriyle dikkat çekmektedir. Özellikle, lazerlerin malzemelerin işlenmesi, kesilmesi, kaynağı ve lehimlenmesi gibi uygulamalarda kullanımı, yüksek hassasiyet, hızlı işleme, temassız çalışma, termal deformasyonun az olması gibi özelliklerle öne çıkmaktadır. Bu özellikler, özellikle mikroelektronik, optoelektronik, tıbbi cihazlar ve otomotiv endüstrisi gibi alanlarda büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, 915 nm dalga boyu ile çalışan lazerlerin kompakt yapısı, enerji verimliliği ve düşük bakım gereksinimi gibi avantajları da endüstriyel uygulamalarda tercih edilme nedenlerindendir. Bu çalışmada 915 nm dalga boyuna sahip fiber bağlamlı bir lazer diyotun fiberinden çıkan lazer ışını düzlemsel-dışbükey bir lens aracılığıyla daraltılmıştır. Bir parça seramiğin üzerine serpilmiş SAC305 lehim parçaları daraltılmış bu lazer ışığının altına konumlandırılmıştır. Lazer diyota 10 W ile 80 W arasında sürekli dalga olacak şekilde akım verilmiş ve lazer ile bu lehim parçalarının eritilmesi amaçlanmıştır. Ardından lazer diyota yarı sürekli dalga olacak şekilde akımlar verilerek bir dizi deneme yapılmıştır. Bir lazerin yarı sürekli dalga ile çalışması, güç kaynağının yalnızca belirli zaman aralıkları için açık olduğu anlamına gelir. Bu aralıklar termal etkileri önemli ölçüde azaltacak kadar kısadır, ancak yine de lazer ile işlemlerin yapılabilmesini sağlayacak kadar uzundur. Bu denemelerden elde edilen verilerle çeşitli parametreler belirlenmiştir. Lazer diyotun sürüş şeklini değiştirecek olan bu parametreler farklı atım genişliği, farklı frekans, farklı görev döngüsü ve farklı tepe akımı değerleridir. Bu faklı parametrelerle sürülen 915 nm dalga boyuna sahip fiber bağlamlı lazer diyot ile kurşunlu ve kurşunsuz lehim telleri kullanılarak bir devre kartı üzerinde lehimleme denemeleri yapılmıştır. Fiber bağlamlı lazer diyottan çıkan 915 nm dalga boyuna sahip lazer ışınları düzlemsel dışbükey lens aracılığıyla devre kartı üzerinde bulunan lehim pedine yönlendirilmiştir. Lehim pedine tutturulmuş dirençlerin bacaklarını devre kartına lehimlemek için lazer diyotu farklı sürüş parametreleriyle sürerek bir dizi denemeler yapılmıştır. Yapılan bu denemeler termal kamera ile kayıt altına alınmıştır. Termal kameradan elde edilen veriler sayesinde lehim işlemi sırasında oluşan sıcaklık değişimi analiz edilmiştir. Bu sıcaklık değişimlerinin grafikleri ve lehimleme süreçlerinin görselleri yorumlanarak bir sonuca bağlanmıştır. Bu çalışma 915 nm dalga boyuna sahip lazerlerin lehimleme süreçlerindeki etkinliğini ve performansını deneysel olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. 915 nm dalga boyu, özellikle metal malzemelerde yüksek emilim özelliği gösterir ve bu da lehimleme işlemlerinde yüksek verimlilik sağlar. Yapılan bu çalışmanın neticesinde, 915 nm dalga boyuna sahip (doğru darbe genişliği, doğru frekans ve doğru görev döngüsü parametrelerine sahip, yarı sürekli bir dalga formunda doğru bir tepe akımı ile sürülen) yarı iletken bir lazer diyot kullanılarak, bölgesel ve anlık ısıtma işlemi sayesinde özellikle termal olarak hassas bileşenler için temassız lehimleme işlemlerinin yapılabileceği gözlemlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, lazerle lehimlemenin genel önemi ve 915 nm dalga boyuna sahip lazerlerin lehimleme süreçlerindeki performansı hakkında detaylı bir değerlendirme sunacaktır.Laser technology has gained an important place in industrial production processes today and offers various advantages in many areas. Lasers attract attention with their high energy density, precise control, contactless operation and effective processing capabilities on various materials. In particular, the use of lasers in applications such as processing, cutting, welding and soldering of materials stands out with features such as high precision, fast processing, non-contact operation and low thermal deformation. These properties are of great importance, especially in fields such as microelectronics, optoelectronics, medical devices and the automotive industry. In addition, advantages of lasers operating with 915 nm wavelength, such as compact structure, energy efficiency and low maintenance requirements, are among the reasons why they are preferred in industrial applications. In this study, the laser beam coming from the fiber of a fiber-coupled laser diode with a wavelength of 915 nm was narrowed through a plano-convex lens. Pieces of SAC305 solder scattered on a piece of ceramic were positioned under this narrowed laser light. A continuous wave current between 10 W and 80 W was applied to the laser diode and it was aimed to melt these solder pieces with the laser. Then, a series of experiments were carried out by giving quasi-continuous wave currents to the laser diode. The fact that a laser operates on quasi-continuous wave means that the power supply is only on for certain periods of time. These intervals are short enough to significantly reduce thermal effects, but still long enough to allow laser processing. Various parameters were determined with the data obtained from these trials. These parameters that will change the way the laser diode drives are different pulse width, different frequency, different duty cycle and different peak current values. Soldering experiments were carried out on a circuit board using leaded and lead-free solder wires with a 915 nm wavelength fiber-conjugated laser diode driven by these different parameters. Laser beams with a wavelength of 915 nm coming from the fiber-coupled laser diode were directed to the solder pad on the circuit board through a plano-convex lens. A series of experiments were carried out by driving the laser diode with different driving parameters in order to solder the legs of the resistors attached to the solder pad to the circuit board. These experiments were recorded with a thermal camera. Thanks to the data obtained from the thermal camera, the temperature change occurring during the soldering process was analyzed. The graphs of these temperature changes and the visuals of the soldering processes were interpreted and a conclusion was drawn. This study aims to experimentally analyze the effectiveness and performance of lasers with a wavelength of 915 nm in soldering processes. The 915 nm wavelength has high absorption properties, especially in metal materials, which provides high efficiency in soldering processes. As a result of this study, using a semiconductor laser diode with a wavelength of 915 nm (driven by a correct peak current in a semi-continuous waveform with the correct pulse width, correct frequency and correct duty cycle parameters), it has been observed that, thanks to the local and instantaneous heating process, non-contact soldering processes can be carried out, especially for thermally sensitive components. The results obtained will provide a detailed evaluation of the general importance of laser soldering and the performance of lasers with a wavelength of 915 nm in soldering processes

Investigation of microplastic pollution in coastal areas of Bursa

18.01.2025 tarihine kadar kullanımı yazar tarafından kısıtlanmıştır.Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Çevre Mühendisliği Bilim DalıGünümüzde yaygın şekilde kullanılan plastiklerin parçalanması sonucu mikroplastik adı verilen parçacıklar oluşur. Mikroplastikler farklı taşınım yolları ile su ortamına kadar ulaşmaktadır. Su ortamına ulaşan mikroplastikler, ortamda bulunan canlılar tarafından tüketilmektedir. Böylece mikroplastikler besin ağına dahil olarak insan tüketimine kadar ulaşmaktadır. Bu sebeple, denizlerde mikroplastik kirliliğinin araştırılması önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Marmara Denizi'nin Bursa'ya kıyısı olan kesimlerinde mikroplastik kirliliğinin araştırılmasıdır. Çalışma kapsamında 5 istasyonda Ağustos 2022 ve Şubat 2023 tarihlerinde iki mevsimde deniz yüzey suyu ve su kolonu örneklemesi yapılmıştır. Ön işlemler sonrası stereo mikroskop kullanılarak ilk olarak şekil, renk ve boyut sınıflandırması yapılmış, daha sonra Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektrofotometresi (FTIR) spektroskopi ile polimer türleri belirlenmiştir. Ayrıca örnek alınan her istasyonda deniz suyunun pH, sıcaklık, çözünmüş oksijen, tuzluluk, toplam çözünmüş katı madde, renk, askıda katı madde, amonyum azotu, nitrat azotu, toplam azot ve toplam fosfor miktarı gibi parametreler ölçülmüştür. Elde edilen verilen, mekansal ve mevsimsel olarak karşılaştırılmıştır. Numunelerin alındığı mevsimlere ve istasyonlara bağlı olarak mikroplastik miktarlarına ait veriler incelendiğinde istayonlarda 105 - 287 aralığında mikroplastik miktarına rastlandığı belirlenmiştir. Mevsimler arasında mikroplastik bolluğu karşılaştırıldığında, yazın kışa göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. En sık rastlanan mikroplastik tipinin ise mikroboncuk olduğu görülmüştür. Mikroplastiklerin polimer yapısını belirlemek için gerçekleştirilen FTIR analizlerinde, polietilen, polietilen tereftalat, polipropilen ve polivinil klorür polimer tipinin olduğu tespit edilmiştir. Mikroplastiklerin neden olduğu kirlilik son derece önemlidir bu yüzden kirlilik oluşmadan engellenmelidir. Bu doğrultuda içeriğinde plastik olmayan ürünlerin satışının desteklenmesi, kozmetik ürünlerinde kullanılan mikroboncukların kullanımının yasaklanması, tekstil ürünlerinin geliştirilmesi, çamaşır makineleri tahliyelerinde filtreler kullanılması, atıksu arıtma tesislerinin mikroplastik giderim verimlerinin arttırılması, iyileştirilmiş atık yönetimi oluşturulması ve uygulanması gibi önlemler alınmalıdır.The widespread use of plastics today leads to the formation of tiny particles called microplastics when they break down. Microplastics reach water bodies through various pathways. Once in the aquatic environment, they are consumed by organisms thus entering the food chain and eventually reaching human consumption. Therefore, investigating microplastic pollution in oceans is crucial. The purpose of this study is to investigate microplastic pollution in the sections of the Sea of Marmara that border Bursa. Within the scope of the study, surface water and water column sampling were conducted at 5 stations during two seasons, in August 2022 and February 2023. After preliminary treatments, the samples were first classified by shape, color, and size using a stereo microscope, and then polymer types were identified using Fourier Transform Infrared (FTIR) spectroscopy. Additionally, parameters such as pH, temperature, dissolved oxygen, salinity, total dissolved solids, color, suspended solids, ammonium nitrogen, nitrate nitrogen, total nitrogen, and total phosphorus of the seawater were measured at each sampling station. The obtained data were compared spatially and seasonally. Upon examining the data on the amounts of microplastics based on the seasons and stations from which the samples were taken, it was determined that the quantity of microplastics at the stations ranged from 105 to 287. When comparing the abundance of microplastics between seasons, it was found to be higher in summer than in winter. It was observed that microbeads were the most frequently encountered type of microplastic. In the FTIR analyses conducted to determine the polymer structure of the microplastics, it was identified that the polymer types included polyethylene, polyethylene terephthalate, polypropylene, and polyvinyl chloride. Pollution caused by microplastics is extremely important and should be prevented before it occurs. In this regard, measures such as promoting the sale of products that do not contain plastics, banning the use of microbeads in cosmetic products, developing textile products, using filters in washing machine outlets, increasing the efficiency of microplastic removal in wastewater treatment plants, and establishing and implementing improved waste management should be taken

The differentiation in the perception and usage of public space of generations X, Y and Z; Bursa case

Temelde insanlar için tasarlanan mekânlar, özellikle toplumun tüm kesimlerine hitap eden kentsel kamusal mekanlar, dinamik yapılara sahiptir ve zamanla değişmektedir. Şehrin önemli bir parçası olan kamusal mekanlar, insanların toplumsal etkileşimlerini, kimliklerini ve kültürel değerlerini ifade etmelerine olanak tanımaktadır. Mimari mekânlar tek bir kişi için tasarlanırken, kamusal mekanlar toplumun genel beklentilerine cevap verecek şekilde tasarlanmaktadır. Tasarlanan bu mekanlar bireylerin algılama ve kullanımı açısından farklılıklar göstermektedir. Bu farklılıkların temel sebeplerinden biri de kuşak kavramıdır. Kuşaklar belirli bir tarih aralığında doğan ve benzer sosyal, kültürel ve teknolojik deneyimlere sahip olan grupları ifade eder. Her kuşağın farklı değerleri, tercihleri ve iletişim şekilleri vardır. Bu da kamusal mekanları algılamada ve kullanımda farklılıklara yol açabilmektedir. Kuşak kavramının gerektirdiği fiziksel, mekânsal ve algısal özellikler farklı olduğu gibi bir şehrin veya yerin okunabilirliği veya algılanabilirliği de farklıdır. Bu çalışma X, Y, Z kuşağının kamusal mekân algısını ve kuşaklararası mekân kullanım farklılaşmasını konu edinerek, kamusal mekan kullanım tercihlerini öğrenmek ve buna göre iyileştirme önerileri sunmak amacı ile Bursa kentinin kamusal mekan olarak yoğun kullanılan üç alanında; Cumhuriyet caddesi, Atatürk caddesi ve Akademik cadde üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu caddelerin tercih edilme nedeni; bir arada yaşayan ve toplumu oluşturan kuşakların kamusal mekân tercihlerinin karşılaştırmalı bir bakış açısıyla değerlendirmektir. Çalışmada, X, Y ve Z kuşaklarının her bir caddede 60 kişi olmak üzere toplamda 180 anket ve her kuşaktan 2'er kişi olmak üzere toplamda 18 katılımcı ile derinlemesine görüş yapılarak, kamusal mekan olarak ele alınan caddelerin kullanıcıya sunduğu fiziksel ve sosyal/aktivite niteliği, psikolojik etkisinin değerlendirilmesi ve kullanıcının tercihlerine göre farklılaşan mekan deneyimi incelenmiştir. Veriler, nitel ve nicel araştırma yöntemleri kullanılarak, SPSS ve QDA Miner (Lite) programında analiz edilmiştir. Bu araştırma, kamusal mekanın her kesime uygun şekilde tasarlanması ve canlandırılması için getirdiği öneriler açısından önemlidir. X kuşağı, genellikle kamusal mekânları huzur ve dinginlik arayışları doğrultusunda değerlendirirken, yeşil alanlar ve doğayla iç içe mekânları tercih etmektedir. Y kuşağı, sosyal etkileşim ve hareketlilik arayışıyla meydanlar, geniş açık alanlar ve sosyal etkinlik mekanları tercih etmektedir. Z kuşağı ise teknolojik ve estetik unsurların ön planda olduğu modern mekânları tercih etmektedir. Aynı zamanda Z kuşağı, sosyal medya uyumlu, estetik ve fotojenik alanları önemli bulmakta, kamusal mekânların ulaşım kolaylığı ve görsel çekiciliğine de büyük önem vermektedir. Kamusal mekânların kuşaklar arası farklılıkları dikkate alarak tasarlanması, bu mekânların daha verimli ve etkili kullanılmasını sağlayacaktır. Çalışma sonucundan yola çıkarak kamusal mekânların düzenli olarak temizlenmesi, güvenlik önlemlerinin artırılması ve kent mobilyalarının yeterli sayıda olması, kullanıcıların bu mekânlarda daha rahat ve huzurlu vakit geçirmesini sağlayacaktır. Sonuç olarak, farklı kuşakların ihtiyaç ve beklentilerini karşılayan kamusal mekânların tasarlanması, toplumsal etkileşimi artırarak daha yaşanabilir şehirler yaratılmasına katkıda bulunacaktır.Spaces that appeal to all segments of society and are designed primarily for people, especially urban public spaces, have a dynamic structure and change over time. Public spaces, which are an important part of the city, allow people to express their social interactions, identities and cultural values. While architectural spaces are designed for a single person, public spaces are designed to meet the general expectations of the society. These designed spaces differ in terms of individuals' perception and use. One of the main reasons for these differences is the concept of generation. Generations refer to groups born within a certain date range and having similar social, cultural and technological experiences. Each generation has different values, preferences and communication styles. This may lead to differences in the perception and usage of public spaces. Just as the physical, spatial and perceptual features required by the concept of arch are different, the readability or perceptibility of a city or place is also different. This study addresses the public space perception and intergenerational space usage differentiation of generations X, Y, and Z. It aims to understand their public space usage preferences and to provide suggestions for improvements. The study was conducted in three heavily utilized public areas in Bursa: Cumhuriyet Street, Atatürk Street, and Academic. The reason for choosing these areas is to examine and evaluate the public space preferences of generations living together and constituting the society from a comparative perspective. In the study, a total of 180 surveys were conducted, with 60 participants from each generation (X, Y, and Z) on each street, along with in-depth interviews with 18 participants, 2 from each generation. The physical and social/activity characteristics, psychological impacts, and the user's preferences that shape the public space experience of the streets were evaluated. The data were analyzed using qualitative and quantitative research methods, with the assistance of SPSS and QDA Miner (Lite) software. This research is significant for the design and revitalization of public spaces to suit all segments of society. Generation X typically values public spaces for their tranquility and serenity, preferring green spaces and areas intertwined with nature. Generation Y favors plazas, wide open areas, and venues for social activities, seeking social interaction and mobility. Generation Z prefers modern spaces with a focus on technological and aesthetic elements. Furthermore, Generation Z values areas that are compatible with social media, aesthetically pleasing, and photogenic, and also places great importance on the accessibility and visual appeal of public spaces. Designing public spaces with consideration for intergenerational differences will enhance their efficient and effective use. Based on the results of the study, regular cleaning of public spaces, increased security measures, and adequate urban furniture will enable users to spend more comfortable and peaceful time in these spaces. Ultimately, designing public spaces that meet the needs and expectations of different generations will contribute to creating more livable cities by enhancing social interaction

Pregelatinizied starch production by extruder and traditional method

Bu tez çalışması, ekstrüder ve geleneksel yöntemlerle prejelatinize nişasta üretimini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Araştırmada temel malzeme olarak buğday nişastası kullanılmıştır. Prejelatinize nişasta, suyu hızla emme ve şişme yeteneği sayesinde gıda endüstrisinde sıkça kullanılan bir bileşendir. Çalışmada, her iki yöntemle üretilen prejelatinize nişastaların fiziksel ve kimyasal özellikleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Ekstrüder yöntemi, nişastanın yüksek sıcaklık ve basınç altında işlenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Bu yöntemde tek vidalı ekstrüder kullanılarak nişasta yüksek sıcaklık ve basınç altında jelatinize edilmiştir. Geleneksel yöntem ise nişastanın su ile karıştırılarak çirişlendirme sıcaklığına getirilip kurutulmasıyla uygulanmıştır. Her iki yöntemle üretilen prejelatinize nişastaların su tutma kapasitesi, çözünürlük, jelatinleşme sıcaklığı, renk özellikleri, mikroyapısal özellikler ve kimyasal yapıları analiz edilmiştir. Su tutma kapasitesi santrifüj yöntemiyle belirlenirken, jelatinleşme sıcaklığı diferansiyel taramalı kalorimetri (DSC) ile ölçülmüştür. Renk ölçümleri için Hunter kolorimetresi kullanılmış, mikroyapısal özelliklerin belirlenmesi için taramalı elektron mikroskobu (SEM) ve kimyasal yapı analizleri için Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FT-IR) kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar, ekstrüder yöntemiyle üretilen prejelatinize nişastaların su tutma kapasitesinin (8,28 g/g) ve çözünürlüğünün (%7,57) geleneksel yöntemle üretilen nişastalardan (sırasıyla 5,59 g/g ve %1,21) daha yüksek olduğunu göstermiştir. Ayrıca, ekstrüder yöntemiyle üretilen nişastaların jelatinleşme sıcaklığı (114,06 °C) geleneksel yöntemle üretilen nişastaların (95,76 °C) üzerindedir. Bu durum, ekstrüzyon işleminin nişastanın moleküler yapısını önemli ölçüde değiştirerek daha fazla su tutma kapasitesine ve yüksek çözünürlüğe sahip olmasına yol açtığını göstermektedir. Renk analizleri, ekstrüder yöntemiyle üretilen nişastaların daha açık ve daha az sarımsı olduğunu ortaya koymuştur. FT-IR analizleri, ekstrüder yönteminin nişastanın kimyasal yapısında belirgin değişikliklere neden olduğunu göstermektedir. SEM analizleri ise ekstrüder yönteminin nişasta granüllerinin boyutlarını küçülterek daha homojen bir yapı oluşturduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, ekstrüder yönteminin hızlı işlem süreci ve iyileştirilmiş fonksiyonel özellikleri ile endüstriyel ölçekli uygulamalar için uygun bir seçenek sunduğunu göstermektedir. Geleneksel yöntem ise daha doğal nişasta yapısının korunduğu uygulamalar için tercih edilebilir. Sonuç olarak, bu çalışma, prejelatinize nişasta üretiminde hangi yöntemin hangi durumlarda tercih edilmesi gerektiği konusunda önemli bilgiler sunmaktadır.This thesis aims to compare the production of pre-gelatinized starch using extruder and traditional methods. Wheat starch was used as the primary material in the research. Pre-gelatinized starch is a commonly used ingredient in the food industry due to its ability to rapidly absorb water and swell. The study examines the physical and chemical properties of pre-gelatinized starch produced by both methods in detail. The extruder method involves processing the starch under high temperature and pressure using a single-screw extruder. In contrast, the traditional method entails mixing the starch with water, heating it to the gelatinization temperature, and then drying the resulting gel. The study analyzed the water absorption capacity, solubility, gelatinization temperature, color properties, microstructural characteristics, and chemical structures of the pre-gelatinized starch produced by both methods. Water absorption capacity was determined by centrifugation, gelatinization temperature was measured using differential scanning calorimetry (DSC), color measurements were conducted using a Hunter colorimeter, microstructural properties were assessed with a scanning electron microscope (SEM), and chemical structure analyses were performed using Fourier transform infrared (FT-IR) spectroscopy. The results showed that the pre-gelatinized starch produced by the extruder method had a higher water absorption capacity (8.28 g/g) and solubility (7.57%) compared to the starch produced by the traditional method (5.59 g/g and 1.21%, respectively). Additionally, the gelatinization temperature of starch produced by the extruder method (114.06 °C) was higher than that of starch produced by the traditional method (95.76 °C). This indicates that the extrusion process significantly alters the molecular structure of the starch, resulting in higher water absorption capacity and solubility. Color analyses revealed that starch produced by the extruder method was lighter and less yellowish. FT-IR analyses indicated significant changes in the chemical structure of the starch due to the extruder method. SEM analyses showed that the extruder method produced smaller and more homogeneous starch granules. These findings suggest that the extruder method, with its rapid processing and improved functional properties, is suitable for industrial-scale applications. The traditional method, on the other hand, may be preferred for applications where the natural structure of the starch is desired. In conclusion, this study provides valuable insights into which method should be preferred under different circumstances for the production of pre-gelatinized starch

The effect of expert reports prepared based on zoning plans on planning-The case of Bursa

Bursa, tarih boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış, zengin kültürel ve doğal dokusuyla öne çıkan kadim bir Anadolu şehri olma özelliğini korurken, günümüzde ise gerek nüfus gerekse sosyo-ekonomik göstergeler açısından bakıldığında Türkiye'de dördüncü büyükşehir olarak öne çıkmaktadır. Bu özellik, beraberinde hızlı bir kentleşmeyi gerçekleştirmiş ve bu süreçte imar planları, kentin geleceğini şekillendiren en önemli araçlardan biri haline gelmiştir. İmar planları, bir yandan kentin fiziki gelişimini etkilerken, diğer yandan şehir sakinlerinin hak ve menfaatlerini de etkilemiştir. Bu nedenle, imar planlarına yönelik hukuki uyuşmazlık konuları ortaya çıkmaktadır. Bilindiği üzere imar planlarına mülkiyet sahipleri, plandan etkilenen kişiler veya kuruluşlar tarafından çeşitli sebeplerle iptal davaları açılmaktadır. İdare mahkemelerine açılan iptal davalarında hakimin karar vermekte zorlandığı durumlarda kendi uzmanlık alanı dışında teknik bilgiye ihtiyaç duyduğu konularda bilirkişilerin özel ve teknik bilgisinden yararlanılması talep edilmektedir. Dolayısıyla bilirkişi raporları mahkemenin karar verme sürecinde önemli bir rol oynamaktadır. Bilirkişi raporları, teknik ve bilimsel verilere dayalı olarak hazırlanan ve mahkemeye sunulan uzman görüşleridir. Bu raporlar, mahkemelerin karmaşık teknik konularda daha doğru kararlar vermesine yardımcı olmakta ve böylece uyuşmazlık konularının çözümlenmesinde büyük katkı sağlamaktadır. İmar planları genellikle karmaşık ve teknik konuları barındırdığı gerekçesiyle bilirkişi raporlarının açıklayıcı olarak kullanılmasından dolayı mahkemelerin uyuşmazlık konularını anlayabilmesine ve doğru kararlar vermesine de imkan tanır. Ayrıca planlama süreçlerinde yapılan eksiklikleri ve hataları belirtmesinden ötürü daha sonra yapılacak planların daha iyi oluşturulması hususunda da planlama sürecine katkı sağlayacağından dolayı önemlidir. Bahsedilen konular doğrultusunda mahkeme kararları ile bilirkişi raporları derinlemesine analiz yöntemiyle karşılaştırılarak imar planlarının nasıl etkilendiği bu çalışmada irdelenecektir. Son yıllarda Bursa genelinde yapılmış ve iptal davası açılmış konulara ait hem plan dosyaları hem de aynı konulara ait bilirkişi raporları incelenerek, yapılan planların niteliği ve niceliği, planların neden yapıldığı, hangi plan fonksiyonlarının plan konusu edildiği, iptal edilen planların gerekçeleri ile bilirkişi raporlarının nasıl hazırlandığı, mahkeme kararları ve bilirkişi raporlarının ilişkisinin hangi doğrultuda sonuçlandığı konularında çalışma yapılacaktır. Bu çalışma ile Bursa ili genelinde imar planlarına ilişkin iptal davalarında bilirkişi raporlarının etkisi ele alınırken, incelenen dava örnekleriyle imar hukuku alanındaki genel literatüre de katkı sağlayıp, Bursa'da nerelerde hangi planların ne amaçla yapıldığı konusunda yapılacak araştırmalara yol göstermek açısından da fikir verilecektir.Bursa is an ancient Anatolian city that has been home to different civilizations throughout history and stands out with its rich cultural and natural texture. Today, it stands out as the fourth metropolitan city in Turkey in terms of both population and socio-economic indicators. This has led to rapid urbanization, and in this process, zoning plans have become one of the most important tools shaping the future of the city. While zoning plans affect the physical development of the city, they also affect the rights and interests of city residents. Therefore, legal disputes arise regarding zoning plans. As it is known, annulment lawsuits are filed against zoning plans for various reasons by property owners, persons or organizations affected by the plan. In cases where the judge has difficulties in making a decision in annulment lawsuits filed before administrative courts, the special and technical knowledge of experts is requested to be utilized in matters where the judge needs technical knowledge outside his/her own field of expertise. Therefore, expert reports play an important role in the court's decision-making process. Expert reports are expert opinions prepared based on technical and scientific data and submitted to the court. These reports help the courts to make more accurate decisions on complex technical issues and thus make a great contribution to the resolution of disputes. Since zoning plans often involve complex and technical issues, the use of expert reports as explanatory also allows the courts to understand the issues in dispute and make the right decisions. In addition, since it indicates the deficiencies and mistakes made in the planning processes, it is also important as it will contribute to the planning process in terms of the better creation of the plans to be made later. In line with the aforementioned issues, this study will examine how zoning plans are affected by comparing court decisions and expert reports through in-case study. By examining both the plan files and the expert reports of the issues that have been made and annulled in Bursa in recent years, the quality and quantity of the plans made, why the plans were made, which plan functions were subject to the plan, how the reasons for the annulled plans and expert reports were prepared, and in which direction the relationship between court decisions and expert reports was concluded will be studied. This study will examine the impact of expert reports on the annulment of zoning plans in the province of Bursa, contribute to the general literature in the field of zoning law with the case examples examined, and provide an idea in terms of guiding the researches to be conducted on where and which plans were made in Bursa and for what purpose

Micro hydroelectric power plants for waste water treatment facilities in the textile industry

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Elektrik Elektronik Mühendisliği Bilim DalıÇevrenin korunmasına yönelik ülkemizdeki yasal mevzuatlar gereği, endüstriyel tesislerin üretim süreçlerinde farklı amaçlar için kullandıktan sonra ortaya çıkan atık sular, atık su kanallarına deşarj edilirken belirli standartları sağladıktan sonra deşarj edilmelidir. Bu nedenle endüstri tesislerine atık su arıtma tesisleri kurulmaktadır. Bunun yanı sıra gün geçtikçe tüketim alışkanlıklarındaki değişiklikler ve endüstrileşme, su ihtiyacının artmasına; iklim değişikliği ve su kirliliği; kullanılabilir suyun azalmasına neden olmaktadır. Karşımıza çıkan su sorununu çözebilmek için yeni su kaynaklarını arayıp bulmak veya farklı su kaynaklarını farklı konumlara taşımak gibi geleneksel stratejiler tek başına yeterli olmadığı gibi sürdürülebilir de değildir. Sektör bazında inceleme yapıldığında ise tekstil endüstrisinin, nicelik kadar nitelik açısından da çevre kirliliğinin en önemli kaynaklarından biri olduğu görülmüştür. Tekstil sektöründe diğer sektörlere göre daha büyük miktarlarda su tüketilmektedir ve tüketilen suyun büyük bir kısmı atık su olarak ortaya çıkmaktadır. Tekstil atık suları, sudan uzaklaştırılması zor olan ve aynı zamanda atık suya yoğun renk veren başlıca kirletici olarak boyarmaddeler içermektedir. Tekstil atık suyunun arıtılmadan doğrudan deniz, nehir veya herhangi bir su kaynağına deşarjı ciddi çevre sorunlarına yol açmaktadır. Oluşan çevre sorununun önüne geçebilmek için Atık su Arıtma Tesisleri (AAT) faaliyete geçmeye başlamıştır. Atık su arıtma tesislerinde kullanılan yöntemler; kimyasal, fiziksel ve biyolojik metot olarak alt kollara ayrılmaktadır. Arıtma esnasında kullanılan bu yöntemler yağ, gres, askıda katı madde, renk gibi parametrelere etki ederek atık suyun arıtılmasını sağlamaktadır. Atık su arıtma tesislerine enerji verimliliği yönünden bakıldığında su kaynakları verimliliği artarken tesisin bu işlem için harcamış olduğu elektrik enerjisi artmaktadır. Bu yüksek enerji tüketiminin önüne geçebilmek amacıyla farklı yenilenebilir enerji kaynakları devreye girmektedir. Bunlardan biri olan mikro hidroelektrik güç sistemleri kurulum maliyetinin düşük olması, çevre dostu olması, hava koşullarından bağımsız olarak çalışması, bakımının kolay ve az olması, kurulum için büyük alanlara ihtiyaç duyulmaması gibi olumlu sebeplerden dolayı tercih edilmektedir. Bu çalışmada tekstil sektöründeki atık su arıtma tesislerinde kullanılabilecek mikro HES (Hidroelektrik Santraller) ile enerji üretimi hedeflenmiştir. Bu amaçla Matlab/Simulink kullanılarak benzetimler gerçekleştirilmiştir Elde edilen sonuçlara göre modellemelerin başarılı olduğu görülmüştür.In accordance with the legal regulations in our country for the protection of the environment, the wastewater generated after being used for different purposes in the production processes of industrial facilities must be discharged into wastewater channels after meeting certain standards. For this reason, wastewater treatment plants are installed in industrial facilities. In addition, changes in consumption habits and industrialization cause the need for water to increase day by day, and climate change and water pollution cause a decrease in usable water. In order to solve the water problem we face, traditional strategies such as searching for new water sources or moving different water sources to different locations are not enough and are not sustainable. When examined on a sector basis, it was seen that the textile industry is one of the most important sources of environmental pollution in terms of quality as well as quantity. Larger amounts of water are consumed in the textile sector compared to other sectors, and a large portion of the consumed water emerges as wastewater. Textile wastewater contains dyestuffs as major pollutants that are difficult to remove from water and also give intense color to the wastewater. Direct discharge of textile wastewater without treatment into the sea, river or any other water source causes serious environmental problems. In order to prevent the environmental problem, Wastewater Treatment Facilities (WWTP) have started to operate. The methods used in wastewater treatment plants are divided into chemical, physical and biological methods. These methods used during purification ensure the purification of wastewater by affecting parameters such as oil, grease, suspended solids and color. When looking at wastewater treatment plants in terms of energy efficiency, the efficiency of water resources increases, while the electrical energy consumed by the plant increases. In order to prevent this high energy consumption, different renewable energy sources are becoming a current issue. One of these, micro hydroelectric power systems, is preferred for positive reasons such as low installation cost, environmental friendliness, operation regardless of weather conditions, easy and low maintenance, and not needing large areas for installation. In this study, it is aimed to produce energy with micro hydroelectric power plant that can be used in wastewater treatment facilities in the textile sector. For this pur-pose, simulations were carried out using Matlab/Simulink. According to the results obtained, it was seen that the modeling was successful