30 research outputs found
Nicholas Poppe, Introduction to Altaic Linguistics
Ural-Altaische Bibliothek 14, Otto arrassowitz, Wiesbaden, 1965. Pp. XIII+212์ด ์ฑ
์ ่่
๋์ฝ๋ผ์ค ํฌํๆๆ๋ ์ฐ๋ฆฌ ๋๋ผ์์๋ ์ด ๆน้ข์ ํ์ฌ์ ๊ฐ์ง ๅญธๅพ๋ค ์ฌ์ด์๋ ๋น๊ต์ ๋๋ฆฌ ์๋ ค์ ธ ์๋ ็พไปฃ์ ็ขฉๅญธ์ด๋ค. ๆๆ๋ ์ง๋ ๅ้คๅนด๋์์ ์ํ์ด่ชๅญธ์ ๅ้์ ๋๊ฐ์ ํฐ ้็จๆจ๋ฅผ ์ธ์ ์๋ค. 1955ๅนด๊ณผ 1960ๅนด์ ๊ฐ๊ฐ ๊ฐํ ๋ Introduction to Mongolian Comparative Studies (Helsinki, 1955)์ Vergleichende Grammatik der altaischen Sprachen, Teil 1: Vergleichende Lautlehre (Wiesbaden,1960) ๊ฐ ๊ทธ๊ฒ์ด๋ค . ่ๅค่ชๅญธ๊ณผ ์ํ์ด่ชๅญธ์ ์์ด ์๋ก์ด ็ถๅ์์ ่ฆๆ ์์ด์จ ์ง ์ค๋์์ผ๋ฉฐ ์ด๋ฌํ ็ถๅ์ ์ด๋ฃฉํ ์ ์๋ ไฝ็ฝฎ์ ์๋ ๊ฑฐ์ ์ ์ผํ ๅญธ่
๋ก์ ๆๆ์ ๋ํ ๅญธ็์ ่ๆ์ด ์ปธ๋ ๋งํผ, ์ด ๅ
ฉๆธ์ ๅบ็พ์ ๋ป๊น์ ์ผ์ด์๋ค. ๋ค๋ง ์์ง ๊ทธ์ Vergleichende Grammatik์ ็ฌฌไบ้จ (ๆฏ่ผๅฝขๆ
่ซ)๊ฐ ๆชๅ์ด์ด์ ์ด๊ฒ์ด ๊ณง ไธๆข๋์ด ๊ทธ์ ์ํ ็ถๅ์ด ์ผ๋จ์ ๅฎๆ์ ๋ณด๊ฒ ๋๊ธฐ๋ฅผ ๋ฐ๋ผ๋ ๋ง์ด ๊ฐ์ ํ๋ค
้ๅ่ช์ ๆฅๆฌ่ช์ ่ชๅฝๆฏ่ผ์ ๋ํ ๅๆชข่จ
์ค๋๋ ้ๅ่ช์ ็ณป็ตฑ์ ๊ด๋ จ๋ ็ก็ฉถ์ ๋ ํฌ๊ฒ ๋ ๅ้์ฆ (1) ํ๊ตญ์ด ์ ์ํ์ด ่ซธ่ช์ ๆฏ่ผ (2) ํ๊ตญ์ด์ ๆฅๆฌ่ช์ ๆฏ่ผ๊ฐ ์๋ค. 19์ธ๊ธฐ์์ 20์ธ๊ธฐ์ ๊ฑธ์ณ ํ๊ตญ์ด๋ฅผ ์ฌ๋ฌ ่จ่ช์ ๊ฒฐ๋ถ์ํค๋ ค๋ ่ฉฆๅ๋ค์ด ์์์ผ๋ ์ด์ ๋ ๋์ฒด๋ก ์์ ๋ ๅ้๋ก ์์ถ๋ ๊ฒ์ด๋ค. ์ข
๋ ์ฐ๋ฆฌ๋๋ผ ํ์๋ค์ ๊ด์ฌ์ (1)์ ์น์ฐ์ณ ์๋ค. ํ๊ตญ์ด์ ็ณป็ตฑ์ ๋ฐํ์ ์์ด ไธๆฌก็้่ฆ๋พฐ์ ๊ฐ์ง๋ ๊ฒ์ (1)์ด์ (2)๋ ๅฏๆฌก็์ด๋ผ๋ ์๊ฐ์ด ์์๊ธฐ ๋๋ฌธ์ด๋ค
Remarks on the Mongolian Loan-Words in Korean
The aim of this paper is two-fold : first , to review the past studies on the Mongolian loan-words in Korean and, second, to discuss some of the problems that we meet when we undertake an extensive research on these loan-words.
Although several examples of the Mongolian loan-words had been repeatedly mentioned by Korean writers ever since they were first introduced into Korean from the thirteenth century, the interest of modern scholars in the study of these loan-words was extremely limited. Besides the investigations on the words of Mongolian origin in the Koryo-sa(History of the Koryรต Dynasty) by Shiratori(1929) and Pelliot(1930), we can mention only Oguras studies on the names of horses and falcons(1930, 1941) , Sรตk Chu-Myรตngs list of Mongolian loan-words in the Cheju dialect (1946) and Ramstedts studies in Korean etymology(1949) which noted six Mongolian loan-words. It can be pointed out that both Ogura and Sรตk did not clearly distinguish Manchu and Mongolian as the donor language and their knowledge of Mongolian was more or less limited.
In his earlier papers (1964, 1966, 1978) the author concentrated his efforts on the investigation of Mongolian loan-words in Middle Korean documents. It would be unreasonable to assume that a11 of the loan-words were recorded in Middle Korean documents . In fact, we find not a few words which are definitely of Mongolian origin in Modern Korean documents and present-day dialects. There are some words, however, which raise various doubts. In this paper the author discusses more than ten examples from Modern Korean documents and dialects, with special emphasis on
establishing the rules of sound renderings between the donor and donee languages
ๆผขๅญ์ ้์ ๊ดํ ็ ็ฉถ
ๆผขๅญ์ ้์ด๋ ์ฐ๋ฆฌ ๋๋ผ์์ ๋ฐ๋ฌ๋ ๋งค์ฐ ํน์ดํ ๅญๅจ์ ํ๋๋ค. ๊ทธ๊ฒ์ ๊ฐ๋ น ใๅคฉ ํ๋์ฒใ์ใํ๋ใ๊ณผ ๊ฐ์ด ๅๆผขๅญ์ ๅณ็ตฑ็์ผ๋ก ๅบ็๋์ด ๊ทธ ๆๅณ๋ฅผ ๋ํ๋ด๋ ๅ่ช ๅฎ่ช๋ฅผ ๋งํ๋ค. ์ด๊ฒ์ ๅคไพ๋ก ่จ์ด๋ผ๊ณ ๋ ๋ถ๋ฆฌ์๋ค. ไธๅ้บไบ(ๅท 1. ๆฐ็พ
ๅง็ฅ ่ตซๅฑ
ไธ็)์ ใๅพไผใๅฒ่จป์ ไปไฟ่จไบฌ ๅญไบๅพไผ์ด๋ผ ํ ๊ฒ์ด ๊ทธ์ค ์ค๋ ไพ๊ฐ ์๋๊ฐ ํ๋ค. ้์ด๋ ๋ง์ ็ญ่
๊ฐ ๋ณธ ๋ฐ๋ก๋ ่จ่ๅญๆ(ๅกไพ)์ ์ฒ์ ๋ํ๋๋ค. ๅกไธๅญๆๆธ้่
ๆไธๅๅธธ็จไน้ ่ๅ
ๅญธๅฅ็พฉ็บ็จ่
ไปฅไปๆๅจๆญคไธๅจๅฝผไน". ์ด๋ ์ชฝ์ด ๋ ์ค๋ ๋ ๋ ๋๋ฆฌ ์ฌ์ฉ๋์๋์ง๋ ๊ฐ์๊ธฐ ๊ฒฐ์ ํ๊ธฐ ์ด๋ ค์ฐ๋ ่ฟไธ ๆ้ฎฎ์์๋ ้๊ณผ ่จ์ด ๋ค ์ฌ์ฉ๋ ๊ฒ์ ๋ณผ ์ ์๋ค. ๅพ่ฟฐํ ๋ฐ์ ๊ฐ์ด ๆผขๅญ์ ้์ ์ฐ๋ฆฌ ๋๋ผ์์ ๅฝขๆ๋์ด ๆฅๆฌ์๋ ์ํฅ์ ์ฃผ์๋๋ฐ, ๆฅๆฌ์์๋ ๅคไพ๋ก ่จ์ด๋ผ๊ณ ํ๋ ๊ฒ์ ๋ณด๋ฉด ๅคไปฃ์๋ ์ฐ๋ฆฌ ๋๋ผ์์๋ ่จ์ด๋ ๋ง์ด ๋ํ์ ์ด์๋ ๊ฒ์ผ๋ก ์ถ์ธก๋๋ค
ๅ ง่จ์ ๋ํ์ฌ
ๆๅฎ 6ๅนด(1475)์ ๆญๆ ็ๅ(ไป็ฒนๅคงๅฆ)๊ฐ ํธ์ฐฌํ ๅ
ง่จ์ ๆฅๆฌ ่ฌๅทฆๆๅบซ ๆ่ๆฌ์ด ๅฝฑๅฐ๋ ์ด๋ ไธญไธๅ่ช ่ณๆ์ ํ๋๋ก ๋๋ฆฌ ์ด์ฉ๋์ด ์๋ค. ์ข
๋ ๅๅ
ง์์๋ ่ฌๆ 39ๅนด(ๅ
ๆตทๅ 3ๅนด, 1611)์ ๅ
ง่ณ่จ๊ฐ ์๋ ์ฑ
(์์ธ๋ํ๊ต ๅฅ็ซ ้ฃ ๆ่)์ด ๊ฐ์ฅ ์ด๋ฅธ ็ๆฌ์ผ๋ก ์๋ ค์ ธ ์๋๋ฐ, ่ฌๅทฆๆๅบซๆฌ์ ่ฌๆ ๅ
ๅนด(ๅฎฃ็ฅ 6ๅนด, 1573) 12ๆ์ ๅ
ง่ณ่จ๊ฐ ์๋ ๅฃฌ่พฐๅ์ ็ๆฌ์ธ ๊ฒ์ด๋ค. ์ด ์ฑ
์ ๅฃฌ่พฐๅ์ ์ฑ
์ ้ไพ๋๋ก ไฝ้ป์ด ์์์ด ๋๋ณด์๋ค. ๊ทธ ๊ฒฐ๊ณผ ์ฐ๋ฆฌ ๅญธ็์์ ๅ
ง่จ์ด๋ผ๋ฉด ์ผ๋ก ์ด ่ฌๅทฆๆๅบซๆฌ์ ๋ค์ด ๋งํ๊ฒ ๋์๋ค
ๅไธไธ็ด ไธญ่์ ๅ่ช ่ณๆ - ้่ฅๆๆฅๆน์ ๅนๅผ -
ๅ่ช์ ๏ฆๅฒ็ ็ก็ฉถ๋ ๅไบไธ็ด ์ด์ ์ผ๋ก ์ฌ๋ผ๊ฐ๋ฉด ๏ฅชๆผ ํด์ง๋ค. ่ณๆ์ ๊ทน์ฌํ ็ผบไน์ด ๋ถํผ ์๋ ๏ฆๅฒ๋ฅผ ์ฎ๋ ๊ฒ์ ไธๅฏ่ฝํ๊ฒ ํ๋ ๊ฒ์ด๋ค. ์ด๊ฒ์ ์กฐ๊ธ์ด๋ผ๋ ๅ
ๆํ๊ธฐ ์ํ์ฌ ๋ฐ์ณ์ง ๅชๅ์ ๊ฒฐ์ฝ ์ ์ ๊ฒ์ด ์๋์๋ค. ์ฌ๊ธฐ์๋ ์ฃผ๋ก ๋ ๊ฐ์ง ไฝๆฅญ-์ ่ณๆ์ ็ผๆ๊ณผ ์ด๋ฏธ ็ผๆ๋ ่ณๆ๋ค์ ๋ํ ๏ฅงๆทํ ๅๆชข่จ๊ฐ ํํด์ ธ ์๋ค. ้ๆ๏งไบ๋ ๆ้ฎฎ้คจ่ญฏ่ช ๋ํ ็ก็ฉถๅฒ๋ฅผ ์ฐ๋ฆฌ๋ ๏ฆต๋ก ๋ค ์ ์์ ๊ฒ์ด๋ค. ้ๆ๏งไบ๋ ์ค๋์ ๋ถํฐ(๊ฐ๋ น ๏งกๆ ๅพๅๆ์ ๋ง์ ๆ็ป์ ้ๆ๏งไบ๋ก๋ถํฐ์ ๅผ็จ์ด ๋ณด์ธ๋ค) ์ฐ๋ฆฌ ๋๋ผ ๅญธ่
๋ค ์ฌ์ด์ ์๋ ค์ ธ ์๊ณ ๋์์๋ ๆณจ็ฎ์ ๅฐ่ฑก์ด ๋์ด ์๋ค. ้ๆ๏งไบ์ ์ค์์ฑ์ ๅ่ชๅฒ์ ์์ด์ ๊ฐ์ฅ ์ค์ํ ๆๆ ์ฆ ้ซ้บๅ
ฑ้่ช๊ฐ ๅฝขๆ๋ ๆๆ์ ํ๋ ๋ฐ์ ์๋ ่ณๆ์ธ๋ฐ ์๋ค. ์ค๋์ ๅ่ช(ๅ
ฑ้่ช)๋ ์ด ้ซ้บๅ
ฑ้่ช์ ์ง์ ์ ็นผ็บ์ธ ๊ฒ์ด๋ค. ์ด์ ๋ํ์ฌ ่ฏๅคท่ญฏ่ช ์ค์ ๆ้ฎฎ้คจ่ญฏ่ช๋ ๋น๊ต์ ์ต๊ทผ์ ๊ทธ ๅญๅจ๊ฐ ์๋ ค์ก๊ณ ํนํ ์ด๊ฒ์ด ๅ่ชๅญธ่
๋ค์ ์์ผ์ค๋ฐ ๆณจ็ฎ์ ๋ฐ๊ฒ ๋ ๊ฒ์ ์ด ๆธๅนดไพ์ ์ผ์ด๋ค
้ๆ้กไบ์ ๅๆชข่จ - ์ฃผ๋ก ้ณ้ปๅฒ์ ่ง้ป์์
้ๆ๏งไบ์ ๅญๅจ๋ ์ค๋์ ๋ถํฐ ์ฐ๋ฆฌ ๋๋ผ ๅญธ่
๋ค ์ฌ์ด์ ์๋ ค์ ธ ์๋ค. ๊ฐ๋ น ๆฌๆๆตท์ ๅคงๆฑ้ปๅบ็พค็(1588)์๋ ่ชช้์ ๆๆถ์ ้ๆ๏ง้ (์์ผ๋ก ้ กไบ๋ผ ็ฅ็จฑ)๋ก ๋ถํฐ์ ๋ง์ ๅผ็จ์ด ๋ณด์ด๋ ๋ฐ, ์ด๋ ์ฌ์ค์ ไธญๅ์์ ๅณไพ๋ ๏งไบ์ ์ด๋ ็พๅญๆฌ๋ณด๋ค๋ ๅนดไปฃ็์ผ๋ก ์์๋ ๊ฒ์ด๋ค.
ๅคงๆฑ้ปๅบ็พค็์ดํ๋ก๋ ๆตทๆฑ็นนๅฒ(ๅท28)์ ้กไบ(ๅคไปๅๆธ้ๆๆฌ ๆน่จ้จๅ)๊ฐ ๆถ้๋์ด ์์์ ๋น๋กฏํ์ฌ ๆท็็ ๅผ็จ์ด ์ฌ๋ฌ ๆ็ป์์ ๆฃ่ฆ๋๋ฉฐ ๊ทธ๊ฒ์ ่ๅๆ์๊น์ง ์ด์ด์ ธ ๋ด๋ ค ์์์ ็ขบ่ชํ ์ ์๋ค. ๊ทธ๋ฌ๊ณ ์ด ้กไบ๊ฐ ่ฅฟๆดไบบ์ด ๊ฐ์ฅ ์ผ์ฐ ์ด์ฉํ ๅ่ช ่ณๆ์ ํ๋์๋ ๊ฒ๋ ๊ธฐ๋ก๋ ๋งํ ์ฌ์ค์ด
๋ค. J. Klaproth ๋ ๊ทธ์ Asia Polyglotta 1823, ๅ็ 1831)์์ ๅ่ช ๅฎ่ช ็ด400์ ๋ค๊ณ ์๋๋ฐ ๊ทธ ์ฃผ๋ ๅบๅ
ธ์ ๅคไปๅๆธ้ๆๆ์ ้กไบ๋
๋ค.
์ด๋ ๋ฏ ้กไบ๋ ๅ
งๅค์ ๋น๊ต์ ๋๋ฆฌ ์๋ ค์ ธ ์์์ผ๋ฏ๋ก ไปไธ็ด์ ๋ค์ด ๅ่ช์ ๆญทๅฒ็ ็ก็ฉถ๊ฐ ํํด์ง๊ฒ ๋์ ์ผ์ฐ๋ถํฐ ่ๅ
์ ๋ฐ๊ฒ ๋์๋ค
A study on the Lexical Comparison of Korean and Altaic
้ๅ่ช์ ์ํ์ด่ซธ่ช์ ๆฏ่ผ๋ ์ค๋์ ๋ถํฐ ์ฐ๋ฆฌ ๋๋ผ๋ฟ ์๋๋ผ ์ฌ๋ฌ ๋๋ผ ํ์๋ค ์ฌ์ด์ ์๋นํ ํฐ ้ๅฟไบ์ ํ๋๋ก ๆตฎๅป๋์ด ์์ผ๋ฉด์๋ ์ต๊ทผ 20้คๅนด้ ์ด๋ ๋คํ ์ค์ง์ ์ธ ้ฒๅฑ์ ๋ณด์ง ๋ชปํ์๋ค. ํ๋๋์ ์ํ์ด่ชๅญธ่
G. j. Ramstedt๊ฐ ์ด ๋ฐฉ๋ฉด์ ๊ฐ์ฒํ๊ธฐ ์์ํ ๊ฒ์ด ์ง๋ 20ๅนดไปฃ์๊ณ ๊ทธ์ ็ๆถฏ์ ๋ง์ง๋ง ๆฅญ็ธพ์ผ๋ก์ Studies in Korean Etymology(็ฅ็จฑ SKE)๋ฅผ ๊ฐํํ ๊ฒ์ด 1949ๅนด์ด์๋๋ฐ(ไธ่ฟฐ ์ฐธ๊ณ ), ๊ทธ๋ค ์ด ๋ฐฉ๋ฉด์ ็ก็ฉถ๋ ์ด์ ๋ํ ๋ถ๋ถ์ ์ธ ไฟฎๆญฃ ๅข่ฃ์ ๋จธ๋ฌผ๋ฌ ์๋ค๊ณ ํด๋ ์ง๋์น ๋ง์ด ์๋๋ค. ์ด๊ฒ์ ํ์คํ ๋ฐ๋์งํ์ง ์๋ ็ๆณ์ด์ง๋ง, ๊ทธ๋ด๋งํ ๏งค็ฑ๊ฐ ์ ํ ์์๋ ๊ฒ๋ ์๋์๋ค. Ramstedt๋ ๅ
้ฉ
่
๋ก์ ๋ฐฉ๋ํ ็ถๅ์ ์ด๋ฃฉํ์์ง๋ง, ๊ทธ์ ๅๆ็ ็ถๅ ๋ค์ ๊ทธ์ ๋ํ ๅ็์ด ๋ํ๋๊ฒ ๋์๋ค. ์ค์ ๋ก ๊ทธ๋์ ์ํ์ด่ชๅญธ่
๋ค์ ํ ์ด๊ธฐ, ๋ชฝ๊ณ , ํ๊ตฌ์ค์ ๅ่ช็พค์ ๋ํ ๅ
ง็ ็ก็ฉถ์ ๋ง์ ๋
ธ๋ ฅ์ ๊ธฐ์ธ์ฌ ์๋ค.
The present paper is the first in a series of reports concerning research on the lexial comparison of the Korean and Altaic languages. The aim of this paper is to examine the achievements of the past and to establish the direction for future studies in this field. The following works are examined in this paper. (l) G. j. Ramstedt; As a pioneer in Altaic and Korean comparative studies, Ramstedt published his first articles on the Korean language in the twenties, in which he proposed a number of Korean etymologies based on comparisons with the Altaic languages. Already in his article entitled "A Comparison of the Altaic languages 'with Japanese" (1924) he proposed two etymologies: Korean tol 'stone', Turkic tas id.; Korean kolta 'ha1f', Mongolian kaltasun id., Tungus kalta id. It is interesting to note that Ramstedt abandoned the former in his later works and correctly revised the latter by substituting kari-'to divide' for kolta which was an obvious mistake
ๆฏ้ณ่ชฟๅ์ ๏งค่ซ
๋ชจ์์กฐํ๋ ์ฐ๋์ ์ด, ์ํ์ด์ ์ด์์๋ฟ ์๋๋ผ ๊ณ ์์ธ์์ ์ด, ์ํ๋ฆฌ์นด ๋ฐ ์๋ฉ๋ฆฌ์นด์ ๋ช๋ช ์ธ์ด์์๋ ํ์ธ๋์ด ์ธ์ดํ์๋ค์ ๊ฐ๋ณํ ์ฃผ๋ชฉ์ ๋ฐ์ ์์๋๋ค. ๊ตญ์ด์์ ์ด ํ์์ด ๋
ผ์๋ ์ง๋ ์ค๋ ๋์์๋๋ค. ์ด๋ฆฌํ์ฌ ๋ชจ์์กฐํ์ ๊ดํ ์๋ฃ๋ ์๋ชป ๊ด๋ฒํ๊ฒ ์์๊ณ ์ด์ ๋ํ ์ดํด๋ ๊น์ด๋ฅผ ๋ํ์ฌ ์๋ค๊ณ ํ ์ ์์๋๋ค๋ง, ์ต๊ทผ ์์ฑ์์ด๋ก ์์ ๋ชจ์์กฐํ๋ ์ด ๋ฐฉ๋ฉด์ ๊ฐ์ฅ ์ค์ํ ๋ฌธ์ ์ ํ๋๋ก ๋ฑ์ฅํ๊ณ ์๋ ๋ฏ์ด ๋๊ปด์ง๋๋ค.
์ ๊ฐ ์ค๋ ๋ง์๋๋ฆฌ๊ณ ์ ํ๋ ๊ฒ์ ๊ตญ์ด์ ๋ชจ์์กฐํ๋ฅผ ์ค์ฌ์ผ๋ก ์ง๊ธ๊น์ง์ ๋ชจ์์กฐํ์ ์ด๋ก ๋ค์ ์๊ฐํด ๋ณด๊ณ ์ ํ๋ ๊ฒ์
๋๋ค. ์ด ๊ณผ์ ์์ ๊ตญ์ด์ ๋ชจ์์กฐํ์ ๋ํ ์ฐ๋ฆฌ์ ์ดํด๊ฐ ๋ค์๋๋ง ์๋ก์์ง๊ณ ๋ชจ์ ์กฐํ์ ์ผ๋ฐ ์ด๋ก ์ ๋ฐ์ ์๋ ๋ค์๋๋ง ์ด๋ฐ์งํ ์ ์๊ธฐ๋ฅผ ๋ฐ๋๋๋ค