Imagefare. Jak satyra polityczna stała się bronią w wojnie rosyjsko-ukraińskiej

Abstract

Political satire is a significant aspect of modern culture and has a profound impact on politics, especially during times of war. The relationship between the actual events of military conflicts and their representation shapes how the public perceives and understands them. The full-scale Russian invasion of Ukraine on February 24, 2022, ignited a heightened interest in Ukrainian affairs and resulted in a surge of memes and cartoons from Ukraine, Russia, and around the world. These humorous genres serve as tools for both conflict parties to mock each other. The concepts “weaponization of humor” and “imagefare” deserve serious academic consideration, as they play a crucial role in shaping the public image of the belligerents. Political cartoons and memes influence the framing of the Russo-Ukrainian war and public perceptions and attitudes. Political satire can be analyzed considering its target, focus, and presentation, while political cartoons and memes – their goal, frame of reference, and means. The analytical framework developed for this paper combines these elements: goal with target, frame of reference with focus, and means with presentation. This framework utilizes multimodal discourse analysis to examine the role of humor in armed conflicts.Satyra polityczna jest istotnym aspektem współczesnej kultury i wywiera głęboki wpływ na politykę, zwłaszcza w czasie wojny. Związek między rzeczywistymi wydarzeniami konfliktów zbrojnych a ich przedstawieniem kształtuje sposób, w jaki społeczeństwo je postrzega i rozumie. Rosyjska inwazja na Ukrainę 24 lutego 2022 roku wywołała wzmożone zainteresowanie sprawami ukraińskimi i przyniosła falę memów i karykatur z Ukrainy, Rosji i całego świata. Te gatunki humoru służą obu stronom konfliktu jako narzędzie do wyśmiewania przeciwnika. Koncepcje „humoru jako broni” i imagefare zasługują na zainteresowanie ze strony badaczy, odgrywają bowiem kluczową rolę w kształtowaniu publicznego wizerunku stron konfliktu. Karykatury i memy polityczne wpływają na sposób przedstawiania wojny rosyjsko-ukraińskiej oraz na jej percepcję i postawy społeczne. Satyrę polityczną można analizować, biorąc pod uwagę jej obiekt, konkretny aspekt obiektu, którego dotyczy, oraz sposób prezentacji, natomiast karykatury i memy polityczne – pod kątem ich celów, ram odniesienia i środków. Ramy analityczne opracowane na potrzeby niniejszego artykułu łączą te elementy: cel i obiekt, ramy odniesienia i aspekt obiektu oraz środki i sposób prezentacji. Zastosowane ramy wykorzystują  multimodalną analizę dyskursu do badania roli humoru w konfliktach zbrojnych