Analiza ramowa angielskich i ukraińskich zdań egzystencjalnych. Studium porównawcze

Abstract

This article provides a contrastive analysis of English and Ukrainian existential sentence patterns as a means of expressing the syntactic concept of existence. The investigation is grounded in the theoretical framework of Charles Fillmore’s Frame Semantics and Marvin Minsky’s frame theory. The paper conceptualizes the existential sentence pattern as a typical proposition in which the predicate requires two mandatory actants (specifically, Patient and Locative) to form a grammatically correct utterance in both English and Ukrainian. Employing both frame modelling and comparative methods, the author compares the ‘default’ assignments of the ‘Locative slot’ and the ‘Patient slot’ in these languages. The study’s findings indicate that the ‘Locative slot’ has identical ‘default’ assignments in both English and Ukrainian. However, speakers follow different ‘default’ assignments when filling the ‘Patient slot’ with nouns representing specific classes. In English, both singular and plural forms are acceptable, whereas in Ukrainian, the plural is the preferred option.  Niniejszy artykuł przedstawia analizę kontrastywną wzorców angielskich i ukraińskich zdań egzystencjalnych jako sposobu wyrażania składniowego konceptu istnienia. Badanie osadzone jest w ramach teoretycznych semantyki ramowej (Frame Semantics) Charlesa Fillmore\u27a oraz teorii ram Marvina Minsky’ego. W pracy wzorzec zdania egzystencjalnego traktowany jest jako typowa propozycja, w której predykat wymaga dwóch obligatoryjnych aktantów (konkretnie pacjensa i lokatywu) do utworzenia poprawnej gramatycznie wypowiedzi zarówno w języku angielskim, jak i ukraińskim. Autor porównuje „domyślne” przypisania „slotu lokatywnego” (miejsce lokatywne) oraz „slotu pacjensa” w angielskich i ukraińskich zdaniach egzystencjalnych, stosując zarówno metodę modelowania ramowego, jak i metodę porównawczą. Wyniki badania wskazują, że „slot lokatywny” posiada identyczne przypisania „domyślne” w obu językach. Jednakże przy wypełnianiu „slotu pacjensa” rzeczownikiem reprezentującym określoną klasę użytkownicy języka angielskiego i ukraińskiego muszą kierować się odmiennymi przypisaniami „domyślnymi”. W języku angielskim dopuszczalne jest użycie rzeczownika zarówno w liczbie pojedynczej, jak i mnogiej, podczas gdy w języku ukraińskim preferowaną opcją jest liczba mnoga.