Operacja „Oluja” w chorwackiej pamięci zbiorowej: praktyki upamiętniające i wybrane narracje tożsamościowe

Abstract

Operation Storm (Oluja) was the key military operation of the Croatian forces during the Homeland War (1991–1995) and one of the most significant events in Croatia’s recent history. It functions as the foundation of the Croatian heroic narrative and a symbolic point of reference integrating collective memory and legitimising national values. The aim of this article is to review and discuss Croatian commemorative practices and selected identity narratives dedicated to Operation Storm, as well as to show how particular elements of anniversary celebrations shape collective memory and contribute to the construction and reinforcement of the national myth of victory. The commemoration of Operation Storm has become one of the most controversial, polarised, and politicised state anniversaries; consequently, the anniversaries of the operation serve not only as a tool for preserving collective memory but also as a frequent source of social and political tensions, both domestically and internationally.Operacja „Oluja” („Burza”) to kluczowa operacja wojsk chorwackich podczas wojny ojczyźnianej (1991–1995) i jedno z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Chorwacji. Funkcjonuje ona jako fundament chorwackiej narracji heroizacyjnej i symboliczny punkt odniesienia integrujący pamięć zbiorową oraz legitymizujący wartości narodowe. Celem niniejszego artykułu jest omówienie chorwackich praktyk upamiętniających i narracji tożsamościowych poświęconych operacji „Burza” oraz ukazanie, jak poszczególne elementy związane z obchodami rocznicowymi wpływają na kształt pamięci zbiorowej oraz konstytuowanie i wzmacnianie narodowego mitu zwycięstwa. Chorwacka komemoracja operacji „Oluja” stanowi obecnie jedną z najbardziej kontrowersyjnych, spolaryzowanych i upolitycznionych rocznic państwowych, w rezultacie więc jej obchody rocznicowe stanowią nie tylko narzędzie utrwalania pamięci zbiorowej, lecz często również źródło napięć społecznych i politycznych, zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym