Teoretyczne refleksje nad odpornością jako strategiczną zdolnością łańcuchów dostaw w epoce polikryzysu

Abstract

The article explores resilience as a strategic capability of supply chains in the era of permanent polycrisis. Drawing upon organisational theory, systems thinking, and supply chain management, it develops a conceptual model integrating four interdependent dimensions of resilience – anticipation, absorption, adaptation, and transformation. The study positions resilience not as an operational mechanism but as a dynamic meta-capability enabling organisations to learn, reconfigure, and evolve under conditions of structural uncertainty. By linking the global polycrisis framework with capability-based theories of resilience, the article bridges macro-systemic turbulence and firm-level strategic renewal. The findings contribute to the theoretical consolidation of resilience research and highlight its systemic nature as an emergent property of inter-organisational networks. Managerial implications emphasise the shift from risk control to adaptive capacity building, while theoretical implications suggest resilience as a cornerstone of sustainable competitiveness and institutional viability in complex environments.W artykule autor analizuje odporność (resilience) jako strategiczną zdolność łańcuchów dostaw w warunkach permanentnej polikryzysowości. Wykorzystując dorobek teorii organizacji, podejścia systemowego oraz zarządzania łańcuchami dostaw, opracowano model koncepcyjny integrujący cztery współzależne wymiary odporności: przewidywanie, absorpcję, adaptację i transformację. Odporność ujęto nie jako mechanizm operacyjny, lecz jako dynamiczna metazdolność umożliwiająca organizacjom uczenie się, rekonfigurację i ewolucję w warunkach strukturalnej niepewności. Łącząc ramy analizy polikryzysu z teoriami zdolności dynamicznych, artykuł tworzy pomost między turbulencją systemową a strategicznym odnowieniem przedsiębiorstw. Wyniki przyczyniają się do konsolidacji teoretycznej badań nad odpornością oraz podkreślają jej systemowy, sieciowy charakter. Implikacje menedżerskie wskazują na konieczność przesunięcia akcentu z kontroli ryzyka na rozwijanie zdolności adaptacyjnych, zaś implikacje teoretyczne – na rolę odporności jako podstawy trwałej konkurencyjności i stabilności instytucjonalnej w złożonych środowiskach gospodarczych