Ethical Dilemmas and the Analysis of Bioethical Issues in Francophone Literature and Cinema

Abstract

Βιβλιογραφία: σ. 50 - 56Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σχέση της βιοηθικής με τη σύγχρονη γαλλόφωνη καλλιτεχνική δημιουργία, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο η λογοτεχνία και ο κινηματογράφος αποτυπώνουν και διαπραγματεύονται ηθικά διλήμματα που προκύπτουν από την πρόοδο των βιοϊατρικών επιστημών. Μέσα από το πρίσμα της «Γαλλικής Βιοηθικής Εξαίρεσης» και τη φιλοσοφική σκέψη των Georges Canguilhem και Michel Foucault, αναλύεται πώς η τέχνη λειτουργεί ως εργαστήριο ηθικού στοχασμού. Στο πεδίο της λογοτεχνίας, η μελέτη εστιάζει στο μυθιστόρημα Réparer les vivants της Maylis de Kerangal, που προσεγγίζει τη δωρεά οργάνων ως πράξη αλληλεγγύης και κοσμικής ιερότητας, σε αντιδιαστολή με το έργο του Michel Houellebecq, ο οποίος εκφράζει την υπαρξιακή αγωνία και την απελπισία απέναντι στον μετανθρωπισμό. Στον κινηματογράφο, η ανάλυση επικεντρώνεται σε δύο πρόσφατα έργα: το Le Dernier Souffle (2024) του Κώστα Γαβρά, που πραγματεύεται την παρηγορητική φροντίδα και το δικαίωμα στο «ευ θνήσκειν», και το La Petite (2023) του Guillaume Nicloux, που εξετάζει τις ηθικές και συναισθηματικές διαστάσεις της παρένθετης μητρότητας (GPA) σε ένα διασυνοριακό πλαίσιο. Η εργασία καταδεικνύει ότι η γαλλόφωνη αφήγηση αποφεύγει τις απλουστευτικές λύσεις, προκρίνοντας την αμφισημία και την ανάδειξη της ανθρώπινης ευαλωτότητας ως κεντρικού στοιχείου της βιοηθικής εμπειρίας.This thesis explores the relationship between bioethics and contemporary French-speaking artistic creation, focusing on how literature and cinema depict and negotiate ethical dilemmas arising from advancements in biomedical sciences. Through the lens of the "French Bioethical Exception" and the philosophical thought of Georges Canguilhem and Michel Foucault, the study analyzes how art functions as a laboratory for ethical reflection. In the field of literature, the study focuses on Maylis de Kerangal's novel Réparer les vivants (Mend the Living), which approaches organ donation as an act of solidarity and secular sanctity, in contrast to the work of Michel Houellebecq, who expresses existential anxiety and despair regarding transhumanism. In cinema, the analysis centers on two recent works: Costa-Gavras' Le Dernier Souffle (Last Breath, 2024), which deals with palliative care and the right to die with dignity, and Guillaume Nicloux's La Petite (2023), which examines the ethical and emotional dimensions of surrogacy (GPA) within a cross-border context. The thesis demonstrates that French narrative avoids simplistic resolutions, favoring ambiguity and highlighting human vulnerability as a central element of the bioethical experience.56 σ