Muhasebe denetiminde büyük veri analitiği: BIST 100 şirketlerinde bir araştırma

Abstract

Bu çalışmanın amacı, BIST 100 endeksinde yer alan şirketlerin iç denetim birimlerinin büyük veri analitiğine (BVA) hazırlık düzeylerini belirlemektir. Dijital dönüşümün hızlandığı günümüzde veri odaklı yaklaşımlar, iç denetim fonksiyonunun etkinliği ve katma değer yaratma kapasitesi açısından kritik önem taşımaktadır. Araştırmada nicel yöntem benimsenmiş ve veri toplama aracı olarak "DELTTA Büyük Veri Analitiği Hazırlık Değerlendirme Anketi" kullanılmıştır. Anket; veri, kurum, liderlik, hedefler, teknoloji ve analistler / veri bilimciler olmak üzere altı boyuttan oluşmaktadır. Veriler betimsel istatistiklerle analiz edilmiş; gruplar arası farklılıkların incelenmesinde Friedman, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri uygulanmıştır. Analiz sonuçları, BIST 100 şirketlerinin iç denetim birimlerinin genel olarak BVA'ya yüksek düzeyde hazır olduklarını ortaya koymuştur. Şirketlerin tüm DELTTA boyutlarında benzer hazırlık seviyelerine sahip olduğu görülmüştür. Cinsiyet, ünvan, mesleki sertifika, kıdem, iç denetçi sayısı ve kuruluş yılı değişkenlerine göre anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Buna karşılık, yaş değişkeni açısından veri, kurum, hedefler ve teknoloji boyutlarında; eğitim durumu değişkeni açısından ise teknoloji boyutunda anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında, literatürle uyumlu olarak, BIST 100 şirketlerinin iç denetim birimlerinin BVA'ya yönelik hazırlık düzeylerinin genel olarak yüksek olduğu ve sürecin bütüncül bir yaklaşımla ele alındığı görülmektedir