Związek między dobrostanem a umiejętnością kreatywnego myślenia w edukacji

Abstract

Well-being, as an integral element of sustainability, contributes significantly to economic, social and environmental progress. Strategic frameworks such as the OECD Well-being Framework highlight key factors influencing well-being in Finland, including skills and R&D, green transition, gender equality, health and social cohesion. In education, the recent decline in PISA science scores underscores the importance of strengthening well-being and investing in future skills. Well-being is commonly understood as how people feel and function personally and socially, shaped by emotional, cognitive, behavioural and relational dimensions. In recent years, it has become central to educational discourse, emphasising holistic learning, social-constructivist approaches and whole-child development. Within this broader context, our study analyses the relationship between well-being and creative thinking skills. We apply the CAT’s Model, which identifies four learning climates – sun, storm, space and soil – that foster creative attitudes and support the development of creative thinking skills. These climates promote inspiration, challenge, free thinking and the integration of diverse experiences. Classroom practices such as drama activities, play-based learning, interdisciplinary collaboration and critical thinking tasks illustrate how the model can be implemented effectively. The CAT’s Model develops creative thinking through expertise, imagination, critical thinking and the ability to form novel connections. Our study provides practical examples of the model in application. We conclude that creative processes allowing freedom of expression enhance well-being, influence learning across the lifespan and support the development of positive personal traits.Dobrobyt, jako integralny element zrównoważonego rozwoju, w znacznym stopniu przyczynia się do postępu gospodarczego, społecznego i środowiskowego. Ramy strategiczne, takie jak ramy dobrobytu OECD, podkreślają kluczowe czynniki wpływające na dobrobyt w Finlandii, w tym umiejętności oraz badania i rozwój, transformację ekologiczną, równouprawnienie płci, zdrowie i spójność społeczną. W dziedzinie edukacji ostatni spadek wyników PISA w zakresie nauk ścisłych podkreśla znaczenie wzmacniania dobrobytu i inwestowania w przyszłe umiejętności. Dobrobyt jest powszechnie rozumiany jako sposób, w jaki ludzie czują się i funkcjonują osobiście i społecznie, kształtowany przez wymiary emocjonalne, poznawcze, behawioralne i relacyjne. W ostatnich latach stał się on centralnym elementem dyskursu edukacyjnego, kładącego nacisk na holistyczne uczenie się, podejście społeczno-konstruktywistyczne i całościowy rozwój dziecka. W tym szerszym kontekście badanie analizuje związek między dobrobytem a umiejętnościami kreatywnego myślenia. Zastosowano w nim model CAT, który identyfikuje cztery klimaty uczenia się – słońce, burza, przestrzeń i gleba – które sprzyjają kreatywnym postawom i wspierają rozwój umiejętności kreatywnego myślenia. Klimaty te sprzyjają inspiracji, wyzwaniom, swobodnemu myśleniu i integracji różnorodnych doświadczeń. Praktyki stosowane w klasie, takie jak zajęcia teatralne, nauka oparta na zabawie, współpraca międzydyscyplinarna i zadania wymagające krytycznego myślenia, ilustrują, w jaki sposób model ten można skutecznie wdrożyć. Model CAT rozwija kreatywne myślenie poprzez wiedzę specjalistyczną, wyobraźnię, krytyczne myślenie i umiejętność tworzenia nowych powiązań. Badanie dostarcza praktycznych przykładów zastosowania modelu. We wnioskach wskazano, że procesy twórcze pozwalające na swobodę wypowiedzi poprawiają samopoczucie, wpływają na naukę przez całe życie i wspierają rozwój pozytywnych cech osobistych