Społeczeństwo obywatelskie a sieci społecznościowe w Serbii podczas kampanii prezydenckiej 2017: analiza w kontekście teorii „globalnej wioski” Marshalla McLuhana

Abstract

The aim of the article is to analyze the possibilities of using social media by organized social groups, youth and broadly understood civil society as a tool to counteract populism and disinformation as phenomena occurring during the presidential campaign. An example is the protest movement in Serbia after the announcement of the results of the presidential elections in 2017, which according to indepen dent observers were held with numerous violations. The article shows the ambivalence of social media, which on the one hand have become an excellent tool that can quickly organize, activate and bring people to the streets, but on the other hand a platform through which one can spread disinformation and streng then its authoritarian system. In particular, the article analyzes the reasons for the failure of the “Serbian Maidan” and indicates that the events in Serbia in 2017 were a precedent when social media were first used not for democratic changes, but for the establishment of a populist authoritarian regime.Celem artykułu jest analiza możliwości wykorzystania mediów społecznościowych przez zorganizowane grupy społeczne, młodzież oraz szeroko pojęte społeczeństwo obywatelskie jako narzę dzi przeciwdziałania populizmowi i dezinformacji, które występują podczas kampanii prezydenckich. Przykładem tego zjawiska jest ruch protestacyjny w Serbii po ogłoszeniu wyników wyborów prezydenc kich w 2017 roku, które według niezależnych obserwatorów odbyły się z licznymi nieprawidłowościami. Artykuł ukazuje ambiwalencję mediów społecznościowych, które z jednej strony, stały się doskonałym narzędziem do szybkiej organizacji, aktywizacji i mobilizacji ludzi na ulicach, a z drugiej strony, plat formą, za pomocą której można szerzyć dezinformację i wzmacniać autorytarny system. Szczególną uwagę artykuł poświęca analizie przyczyn klęski „serbskiego Majdanu” oraz wskazuje, że wydarzenia w Serbii w 2017 roku stanowiły precedens, w którym media społecznościowe zostały po raz pierwszy wykorzystane nie do wprowadzenia demokratycznych zmian, ale do ustanowienia populistycznego reżimu