Międzynarodowy wymiar polityki klimatycznej Ukrainy w kontekście pełnoskalowej inwazji Rosji

Abstract

This article examines how the Russian–Ukrainian war has reshaped Ukraine’s environmental policy by causing large-scale damage to ecosystems, destroying critical infrastructure, and generating long-term environmental threats. It analyses how warfare – particularly the use of explosives, attacks on industrial and energy facilities, and extensive mining of territories – contributes to soil, water, and air pollution, biodiversity loss, and land degradation. Special attention is devoted to ecocide and its im plications for achieving the Sustainable Development Goals. The article further explores the wartime transformation of Ukraine’s environmental governance, highlighting the role of international climate platforms –especially the UN climate process (UNFCCC/COP) – in communicating Ukraine’s position on ecocide, linking war-related environmental harm to climate change, and promoting national environ mental initiatives. The study shows that the war has accelerated the reassessment of natural resource management, stimulated “green recovery” planning, and strengthened efforts to integrate environmen tal priorities into post-war reconstruction. Emphasising the international dimension, it demonstrates how Ukraine continues to engage in global initiatives such as the Paris Agreement and the Global Me thane Pledge despite ongoing aggression. Finally, the article argues that the war intensifies the need for international cooperation in environmental policy and for systematic documentation of environmental crimes as a basis for future compensation and recovery.W artykule przedstawiono analizę wpływu wojny rosyjsko-ukraińskiej na politykę środowi skową Ukrainy, ze szczególnym uwzględnieniem wielkoskalowych zniszczeń ekosystemów, degradacji infrastruktury krytycznej oraz powstawania długofalowych zagrożeń środowiskowych. Ukazano, w jaki sposób działania zbrojne – w szczególności użycie materiałów wybuchowych, ataki na obiekty przemy słowe i energetyczne oraz masowe zaminowanie terytoriów – prowadzą do zanieczyszczenia gleb, wód i powietrza, utraty bioróżnorodności oraz degradacji gruntów. Szczególną uwagę poświęcono zjawisku ekobójstwa (ecocide) oraz jego konsekwencjom dla realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju. Po nadto zaprezentowano analizę transformacji polityki środowiskowej Ukrainy w warunkach wojennych, podkreślając rolę międzynarodowych platform klimatycznych – zwłaszcza procesu klimatycznego ONZ (UNFCCC/COP), jako narzędzi komunikowania stanowiska Ukrainy w sprawie ekobójstwa, powiązań między wojną a zmianami klimatu oraz promocji krajowych inicjatyw środowiskowych. Wykazano, że wojna przyspieszyła redefinicję podejścia do zarządzania zasobami naturalnymi, pobudziła prace nad koncepcją „zielonej odbudowy” oraz wzmocniła dążenia do włączenia priorytetów środowiskowych w proces powojennej rekonstrukcji. Akcentując wymiar międzynarodowy, wskazano, że Ukraina (mimo trwającej agresji) pozostaje aktywnym uczestnikiem globalnych inicjatyw klimatycznych, takich jak Porozumienie paryskie czy Global Methane Pledge. Podkreślono również, że wojna znacząco zwiększa znaczenie międzynarodowej współpracy w obszarze polityki środowiskowej oraz konieczność systematycznego dokumentowania zbrodni środowiskowych jako podstawy przyszłych roszczeń odszkodo wawczych i działań naprawczych