Klauzula sumienia w systemie opieki zdrowotnej

Abstract

Usually, studies of the conscience clause address only its selected aspects, drawing on multiple disciplines and often addressing the same research subject within an interdisciplinary approach. Consequently, a synthetic approach is needed, especially one that takes into account the healthcare system. From this perspective, the conscience clause is fundamentally about conscientious objection. Its clearest structural identification recognised and sanctioned by law can be found in the general reference clause. The conscience clause, understood in this way, is intended primarily for doctors, nurses, and midwives, although it indirectly concerns patients as well. Since the conscience clause is both a legal and a moral norm, it always legally enforces respect for natural values stemming from specific worldviews or religious beliefs.Zazwyczaj mamy do czynienia z opracowaniami naukowymi tylko wybranych aspektów klauzuli sumienia, które są podejmowane na gruncie wielu dyscyplin naukowych, a przy tym dotyczą często identycznego przedmiotu badawczego w ramach interdyscyplinarnego ujęcia. W konsekwencji potrzebne jest podejście syntetyczne, z uwzględnieniem zwłaszcza systemu opieki zdrowotnej. Z tej perspektywy istota klauzuli sumienia sprowadza się do sprzeciwu sumienia, który został uznany i zalegalizowany przez prawo, co konstrukcyjnie identyfikuje najbardziej sumienie w generalnej klauzuli odsyłającej. Tak rozumiana klauzula sumienia jest adresowana przede wszystkim do lekarzy, pielęgniarek i położnych, chociaż pośrednio dotyczy oczywiście pacjentów. Skoro klauzula sumienia stanowi równocześnie normę prawną i normę moralną, to zawsze wymusza respektowanie przez prawo wartości naturalnych, które wynikają z określonych przekonań światopoglądowych czy religijnych