Stosowanie sprawdzonych technologii w obiektach jądrowych. Analiza art. 36b Prawa atomowego

Abstract

This article analyses Article 36b of the Polish Atomic Law, which imposes an obligation to use of either practically proven solutions and technologies or those confirmed safe through tests, research, and analyses in nuclear facility design and construction. The scientific problem addressed is the lack of precise guidelines for verifying proven technologies and the dilemma of balancing nuclear safety with technological progress, a critical issue for Poland’s burgeoning nuclear energy sector. The aim of the research is twofold: to reconstruct the legal norm within this provision, clarifying the concepts of “proven in practice” and “through tests, research, and analyses”, and to formulate de lege ferenda postulates for amendments. The main theses highlight the crucial role of the President of the Polish National Atomic Energy Agency, potential interpretative problems from the current wording, and the need for clearer verification methods for novel technologies, drawing comparisons with international frameworks. The originality of the research lies in providing the first comprehensive analysis of this specific Polish requirement, uniquely contrasted with the Convention on Nuclear Safety and International Atomic Energy Agency standards. The scope of research is national, EU-wide, and international, focusing on Polish law while gaining insights from broader nuclear safety frameworks. This article offers significant cognitive value for both legal science and practice, illuminating regulatory gaps and proposing solutions to enhance nuclear safety and technological advancement in Poland and internationally.Przedmiotem artykułu jest analiza art. 36b ustawy Prawo atomowe, który nakłada obowiązek stosowania w projekcie i procesie budowy obiektu jądrowego rozwiązań oraz technologii sprawdzonych w praktyce w obiektach jądrowych lub, alternatywnie, poddanych próbom, badaniom i analizom potwierdzającym ich bezpieczeństwo. Problemem naukowym rozpatrywanym w opracowaniu jest brak precyzyjnych wytycznych dotyczących rozumienia tego wymogu oraz dylemat równoważenia bezpieczeństwa jądrowego z postępem technologicznym, co stanowi kluczową kwestię dla rozwijającego się polskiego sektora energetyki jądrowej. Cele badań są dwojakie: rekonstrukcja normy prawnej zawartej w tym przepisie, wyjaśnienie pojęć „sprawdzone w praktyce” oraz „sprawdzone za pomocą prób, badań oraz analiz”, a także sformułowanie postulatów de lege ferenda dotyczących proponowanych zmian legislacyjnych. Główne tezy artykułu podkreślają kluczową rolę Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, potencjalne problemy interpretacyjne wynikające z obecnego brzmienia przepisu oraz potrzebę precyzyjnych metod weryfikacji nowych technologii, dokonując porównań w oparciu o ramy międzynarodowe. Oryginalność badań polega na przedstawieniu pierwszej kompleksowej analizy tego specyficznego polskiego wymogu, skontrastowanego z Konwencją o bezpieczeństwie jądrowym oraz standardami Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej. Zakres badań jest krajowy, unijny i międzynarodowy. Skoncentrowano się na prawie polskim, a jednocześnie czerpano wnioski z szerszych prawnych ram w obszarze bezpieczeństwa jądrowego. Artykuł oferuje znaczącą wartość poznawczą zarówno dla nauk prawnych, jak i dla praktyki, wskazując na luki regulacyjne i proponując rozwiązania w celu zwiększenia bezpieczeństwa jądrowego i postępu technologicznego w Polsce i na świecie