ปัจจัยที่ส่งผลต่อการร่วมกิจกรรมการอนุรักษ์แหล่งที่อยู่อาศัยเต่าปูลู ของประชาชนชุมชนบ้านนาตอง ตำบลช่อแฮ อำเภอเมือง จังหวัดแพร่

Abstract

The habitat of big-headed turtles depends on forests, natural resources, and community participation in their conservation. The objectives of this research were: 1) to study the factors influencing participation in conservation activities, and 2) to suggest guidelines for conserving big-headed turtles. A structured interview was used as the data collection method, collecting 73 samples from Bannathong, Chorhae sub-district, Muang district, Phrae province. This study used descriptive analysis and logistic regression, with the dependent variable being habitat conservation for big-headed turtles. The independent variables included 11 factors: gender, age, number of household members, income, education, experience, characteristics of turtles, utilization, community leaders, habitat protection, and wildlife protection. The results showed that most people (82.2 %) participated in conservation activities for big-headed turtles’ habitats. The factors influencing participation in conservation activities included four variables: number of household members (p-value=0.035), characteristics of big-headed turtles (p-value=0.014), wildlife habitat protection law (p-value=0.016), and a village headman (p-value=0.031), all significant at p<0.05. The number of household members increased participation in conservation activities because they wanted to preserve natural resources. The characteristics of big-headed turtles affected the classification between big-headed turtles and other turtle species protected under wildlife protection laws. Communities needed to understand the wildlife protection laws. The village headman was a key person in sharing information and transferring data to the community, which helped determine suitable activities for natural resource conservation. The guidelines for conserving big-headed turtles consisted of three parts: social, environmental, and economic. The social part involves planning conservation based on the geographical characteristics of Bannathong. The environment part focuses on conservation management in accordance with wildlife protection laws. The economic part promotes ecotourism and income generation in the area. Therefore, the community will be more aware of natural resources under the law and will have empowered community leaders capable of effectively preserving the habitats of big-headed turtles.ถิ่นที่อยู่ของเต่าปูลูต้องอาศัยป่าและทรัพยากรธรรมชาติ และความร่วมมือกับชุมชนในการอนุรักษ์ เพื่อให้เต่าปูลูยังคงอยู่ในพื้นที่ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการร่วมกิจกรรมการอนุรักษ์ และ 2) เสนอแนะแนวทางในการอนุรักษ์เต่าปูลู โดยใช้วิธีการเก็บข้อมูลการสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างจำนวน 73 ตัวอย่าง ในพื้นที่ชุมชนบ้านนาตอง ตำบลช่อแฮ อำเภอเมือง จังหวัดแพร่ ใช้การวิเคราะห์เชิงพรรณนา และการวิเคราะห์สมการถดถอยโลจิสติก โดยมีตัวแปรตาม คือ การอนุรักษ์พื้นที่แหล่งอาศัยของเต่าปูลู และมีตัวแปรอิสระ 11 ตัว ได้แก่ เพศ อายุ สมาชิกในครัวเรือน รายได้ ระดับการศึกษา ประสบการณ์ ลักษณะเต่า การใช้ประโยชน์ ผู้นำชุมชน คุ้มครองแหล่งอาศัย และคุ้มครองสัตว์ป่า ผลการศึกษาพบว่า ส่วนใหญ่มีการเข้าร่วมกิจกรรมอนุรักษ์พื้นที่แหล่งอาศัยเต่าปูลูร้อยละ 82.2 พบปัจจัยที่มีผลต่อการร่วมกิจกรรมการอนุรักษ์พื้นที่แหล่งอาศัยของเต่าปูลูชุมชนบ้านนาตอง จำนวน 4 ตัวแปร ได้แก่ สมาชิกในครัวเรือน (p-value = 0.035) ลักษณะเต่าปูลู (p-value = 0.014) คุ้มครองแหล่งที่อยู่อาศัย (p-value = 0.016) และผู้นำชุมชน (p-value = 0.031) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 จำนวนสมาชิกในครัวเรือนส่งผลให้มีการเข้าร่วมในกิจกรรมการอนุรักษ์เพิ่มขึ้น เนื่องจากมีความต้องการให้มีการคงอยู่ของทรัพยากรธรรมชาติต่อไปในอนาคต ด้านการรับรู้ลักษณะเต่าปูลูจะช่วยทำให้เกิดการแยกชนิดเต่าปูลูกับเต่าชนิดอื่นได้ชัดเจน ซึ่งเต่าปูลูเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองด้วยกฎหมาย ทำให้ชุมชนต้องมีความรู้ด้านกฎหมายอย่างถูกต้อง และผู้นำชุมชนหรือผู้ใหญ่บ้านมีบทบาทสำคัญในการให้ข้อมูลและถ่ายทอดข้อมูลที่ถูกต้องเพื่อนำไปสู่การตัดสินใจเข้าร่วมกิจกรรมอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างเหมาะสม และแนวทางการมีส่วนร่วมแบ่งเป็น 3 ด้าน ได้แก่ .ด้านสังคมเพื่อวางแผนการอนุรักษ์ให้เป็นไปตามลักษณะทางภูมิศาสตร์ของชุมชนบ้านนาตอง  ด้านสิ่งแวดล้อมตามธรรมชาติเพื่อจัดการอนุรักษ์อย่างเหมาะสมและเป็นไปตามกฎหมายสัตว์ป่าคุ้มครอง และด้านเศรษฐกิจเพื่อส่งเสริมให้ชุมชนมีรายได้จากการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ดังนั้น เมื่อชุมชนมีการเห็นถึงคุณค่า การใช้กฎหมายเข้ามาครอบคุมอย่างเข้มงวด และการมีผู้นำเข้มแข็งภายในชุมชน ทำให้ช่วยรักษาแหล่งที่อยู่อาศัยและแหล่งอาหารของเต่าปูลูให้คงอยู่อย่างเหมาะส