Preživljavanje rodne matrice Holokausta: ose rodne moći u svedočenjima preživelih Holokausta u Jugoslaviji

Abstract

As an intricate dynamic network of social identifications, expectations, and behavioural models in their use and abuse, the interrelation of gender and power uncovers more than established gender roles and relations: it reveals deeper layers of individual and collective reasoning, which further informs and influences one’s thoughts and decisions. This can particularly be important in the times of crisis and survival, since it can have a direct effect on one’s ways and chances of survival, as well as on the experiences survived. In other words, gender-related mechanisms are in the background of the totality of conditions in times of crisis and war. In the case of the Holocaust, the gender-power axis can be identified in the survival response of the survivors, as well as in the executive decisions of the perpetrators, and it can all be read throughout the texts of the survivor testimonies. In order to understand the Holocaust as a gendered event, a gender-fuelled atrocity, I would like to analyse the testimonies of Yugoslavian Holocaust survivors gathered in the five-book edition "We survived: Yugoslav Jews on the Holocaust", 1-5 (Federation of Jewish Communities of Yugoslavia/Serbia & Montenegro/Serbia 2001-2009).Kao složena dinamička mreža društvenih identifikacija, očekivanja i modela ponašanja u njihovoj upotrebi i zloupotrebi, međusobni odnos roda i moći otkriva više od utvrđenih rodnih uloga i odnosa: otkriva dublje slojeve individualnog i kolektivnog rezonovanja, što dodatno informiše i utiče na nečije misli i odluke. Ovo može biti posebno važno u vremenima krize i preživljavanja, jer može imati direktan uticaj na nečije načine i šanse za preživljavanje, kao i na preživljena iskustva. Drugim rečima, mehanizmi povezani sa rodom su u pozadini ukupnosti uslova u vremenima krize i rata. U slučaju Holokausta, osa rod-moć može se identifikovati u odgovoru preživelih na preživljavanje, kao i u izvršnim odlukama počinilaca, i sve se to može pročitati kroz tekstove svedočenja preživelih. Da bih razumela Holokaust kao rodno obojeni događaj, zločin podstaknut rodom, želela bih da analiziram svedočanstva preživelih Holokausta iz Jugoslavije sakupljena u izdanju od pet knjiga „Mi smo preživeli: jugoslovenski Jevreji o Holokaustu“, 1-5 (Savez jevrejskih opština Jugoslavije/Srbije i Crne Gore/Srbije 2001-2009)