Kuruluşundan 2000’lere TOKİ ile Toplu Konut Fonu’nun Türkiye’de konutlaşmadaki rolü ve etkisi

Abstract

This work is a student project of the Department of History, Faculty of Economics, Administrative and Social Sciences, İhsan Doğramacı Bilkent University.The History of Turkey course (HIST200) is a requirement for all Bilkent undergraduates. It is designed to encourage students to work in groups on projects concerning any topic of their choice that relates to the history of Turkey. It is designed as an interactive course with an emphasis on research and the objective of investigating events, chronologically short historical periods, as well as historic representations. Students from all departments prepare and present final projects for examination by a committee, with 10 projects chosen to receive awards.Ankara : İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Tarih Bölümü, 2025.Includes bibliographical references (pages 18-20).Bu makalede, Toplu Konut İdaresi’nin (TOKİ) kuruluş süreci ve sonrasındaki ekonomik ve toplumsal etkileri ile geçirdiği dönüşüm süreci ele alınmaktadır. Makalemizde, cumhuriyetin ilanından günümüze kadar olan süreçte, konut politikalarının gelişimi ele alınarak, TOKİ’nin 1984-2000 yılları arasındaki kredi destekli modeli ile 2002 yılı sonrasında doğrudan inşaat üretimine yönelen yaklaşımı karşılaştırılarak incelenmiştir. Araştırmamızda, dönemin TOKİ Konut Kredileri Daire Başkanı Eren Yıldırım’ın tanık olduklarından yola çıkılarak, TOKİ’nin sosyal devlet anlayışı göz önünde bulundurularak Türkiye’deki işlevi değerlendirilmiştir. Ayrıca, 1992 Erzincan ve 1999 Marmara depremleri sonrası TOKİ’nin afet yönetimi ve afet sonrasındaki rolü ve 2001 Ekonomik Krizi sonrası yaşanan yapısal değişiklikler ayrıntılı olarak ele alınmıştır. TOKİ’nin özellikle dar gelirli vatandaşlara sağladığı katkılar, gecekondulaşmaya karşı geliştirdiği politikalar ve eleştirilen uygulamaları, makalenin ana başlıklarını ve odaklandığı noktaları oluşturmaktadır.This article examines the establishment process of the Housing Development Administration of Turkey (TOKİ), its economic and social impacts, and the transformation it has undergone over time. The study analyzes the development of housing policies in Turkey from the foundation of the Republic to the present day, with a particular focus on comparing TOKİ’s credit-based housing model between 1984 and 2000 and its shift to direct housing production after 2002. 3 Based on the testimonies of Eren Yıldırım, the former Head of the Housing Loans Department at TOKİ, the article evaluates the institution’s role within the framework of the social state approach. It also explores TOKİ’s role in disaster management and post-disaster reconstruction, particularly following the 1992 Erzincan and 1999 Marmara earthquakes, as well as the structural changes that occurred after the 2001 economic crisis. The main focus areas of the article include TOKİ’s contributions to low-income citizens, its strategies against informal housing (gecekondu), and its controversial practices.by Abdürrahim Öze