The effects of cognitive stimulation therapy on cognitive functions and quality of life in individuals with Down syndrome diagnosed with Dementia

Abstract

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim DalıBu araştırmada, Türk toplumunda demans tanısı almış Down sendromlu bireylerde Bilişsel Uyarım Terapisinin (BUT) uyarlanarak uygulanması ve sonuçlarının bilişsel fonksiyon ile yaşam kalitesi bakımından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada en az bir yıl süreyle yaygın şiddette demans tanısı almış (ölçüt olarak daha önce demans tanısı almış olmak) olan Down sendromlu bireylerin BUT öncesi demansta adaptif davranış düzeyleri, mental iyi oluş ve yaşam kaliteleri ölçülmüş, ardından BUT verilen ve BUT sonrası değişim ile BUT katkısı incelenmiştir. Katılımcılara kişisel bilgi formu, Demansta Adaptif Davranış ölçeği (ADDÖ), Alzheimer Hastalığıyla İlişkili Yaşam Kalitesi (AHYKÖ) ve Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği (WEMİOÖ) içeren anket formu uygulanmıştır. İlk olarak ADDÖ ölçeğinin Türkçe pilot çalışması ve geçerlilik-güvenilirlik çalışması yapılmıştır. Ardından BUT öncesi ve sonrası demansta adaptif davranış düzeyleri, mental iyi oluş ve yaşam kaliteleri kıyaslanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ADDÖ Temel Bileşenler Analizi faktör yüklerinin değer aralığı 0.819 ile 0.429 arasında olup, tüm maddelerin orta ve yüksek düzey aralığında geçerli olduğu görülmüştür. Buna göre ölçek orijinal hali ile Türkçe kullanımına uygundur. ADDÖ değerlerinde ilk ve son ölçüm arasında anlamlı bir fark olmamasına karşın (p>0.05), deney grubunda istatistiksel olarak anlamlı şekilde, BUT sonrası ADDÖ skorunda artış gözlemlenmiştir (p0.05), deney grubunda istatistiksel olarak anlamlılık düzeyinin sınırında olacak şekilde, BUT sonrası AHYKÖ skorunda artış gözlemlenmiştir (p0.05), a statistically significant increase was observed in the APSS score after BUT (p0.05), an increase was observed in the AHPLC score after BUT, which was at the limit of statistical significance in the experimental group (p<0.05). A significant difference was found between the first and last measurement in WEMİOÖ values of the control and experimental groups (p<0.05). In conclusion, BUT has a significant and positive effect on adaptive behavior levels, mental well-being and quality of life in dementia patients with Down syndrome