Transformacja współczesnej rodziny czeskiej w kontekście zmian społecznych

Abstract

This study addresses the issue of the transformation of the contemporary Czech family within the context of broader social changes. It characterizes selected specific features of family life, delineates internal and external transformations of the family, and emphasizes the critical role of the state and public institutions in enhancing the quality of life for certain families in the Czech Republic. For the optimal development of children and youth, a functional and cooperative triad comprising family, school, and society is essential. The presented article identifies new trends characterizing the family not only in the Czech Republic but also in many other Western countries. For illustration, we mention a few: reduced family stability, declining number of children per family, involuntary intergenerational cohabitation increased emotionality of family life, isolation of the family from its surroundings, longer lifespan, declining mortality rates, and economic and social uncertainty. The aim of the study is to demonstrate that the commitments of the state and public authorities extend even into such an intimate institution as the family, particularly during uncertain and turbulent periods such as those the contemporary world – including Europe – is currently experiencing.Niniejsze opracowanie podejmuje temat transformacji współczesnej rodziny czeskiej w kontekście szerszych zmian społecznych. Charakteryzuje wybrane, specyficzne cechy życia rodzinnego, opisuje wewnętrzne i zewnętrzne przemiany rodziny oraz podkreśla istotną rolę państwa i instytucji publicznych w podnoszeniu jakości życia niektórych rodzin w Republice Czeskiej. Dla optymalnego rozwoju dzieci i młodzieży niezbędna jest funkcjonalna i współpracująca triada: rodzina, szkoła i społeczeństwo. Przedstawiony artykuł wskazuje na nowe trendy charakteryzujące rodzinę nie tylko w Republice Czeskiej, ale również w wielu innych krajach zachodnich. Dla zobrazowania wspomniano o kilku z nich: obniżona stabilność rodziny, spadająca liczba dzieci w rodzinie, przymusowe współzamieszkiwanie pokoleń, wzrost emocjonalności życia rodzinnego, izolacja rodziny od otoczenia, wydłużenie średniej długości życia, spadek śmiertelności oraz niepewność ekonomiczna i społeczna. Celem badania jest ukazanie, że zobowiązania państwa i władz publicznych sięgają również tak intymnej instytucji jak rodzina, zwłaszcza w niepewnych i burzliwych czasach, jakich obecnie doświadcza współczesny świat – w tym Europa