Analiza porównawcza przepisów prawnych dotyczących ochrony osób starszych przed oszustwami internetowymi

Abstract

Recent years have seen a dramatic increase in cybercrime targeting seniors. In countries like Poland, specific scam methods such as the “grandson” or “policeman” trick and phishing attacks have become prevalent, often resulting in the loss of life savings. Despite the growing scale of the problem, criminology faces challenges in accurately measuring the extent of internet fraud. The internet’s reach and anonymity facilitate these crimes, making detection and prevention more difficult than with traditional methods. This raises critical questions about the adequacy of current legal protections for the elderly and whether criminal law should address the exploitation of their gullibility or ignorance. By examining legal definitions, perpetrators’ modus operandi, and comparative international solutions, the study aims to assess whether existing frameworks sufficiently safeguard seniors and to explore the potential for harmonized cross-border legal measures to better protect this increasingly targeted demographic.W ostatnich latach odnotowano dramatyczny wzrost cyberprzestępstw wymierzonych w seniorów. W krajach takich jak Polska rozpowszechniły się specyficzne metody oszustw, takie jak „na wnuczka” czy „na policjanta”, a także ataki phishingowe, które często prowadzą do utraty oszczędności całego życia. Pomimo rosnącej skali problemu kryminologia napotyka trudności w dokładnym pomiarze zakresu oszustw internetowych. Zasięg i anonimowość Internetu ułatwiają popełnianie tych przestępstw, co sprawia, że ich wykrywanie i zapobieganie są trudniejsze niż w przypadku tradycyjnych metod. To rodzi istotne pytania dotyczące adekwatności obecnych rozwiązań prawnych chroniących osoby starsze oraz tego, czy prawo karne powinno uwzględniać wykorzystywanie ich łatwowierności lub niewiedzy. Analizując definicje prawne, modus operandi sprawców oraz porównawcze rozwiązania międzynarodowe, autor opracowania ma na celu ocenę, czy istniejące ramy prawne wystarczająco chronią seniorów oraz zbadanie potencjału harmonizacji ponadnarodowych środków prawnych, które mogłyby skuteczniej zabezpieczyć tę coraz częściej atakowaną grupę społeczną