Accounting for the Phenomenon of Sex-Trafficking: Cultural Representations and Social Accountability in NGO-Employees’ Interview Talk

Abstract

Η καταπολέμηση της διακίνησης και εμπορίας γυναικών (sex-trafficking) αποτελεί κόμβο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Ζήτημα άμεσα συνδεδεμένο αρχικά με την συντηρητική ατζέντα του ρεπουμπλικανικού κόμματος, σύντομα έλαβε χαρακτηριστικά διεθνούς ηθικού πανικού, με κράτη να ευθυγραμμίζονται συναφώς πολιτικά. Αντίστοιχα, στο επίπεδο ‘κοινωνία πολιτών’, αναδείχθηκε σε πυλώνα δραστηριοποίησης ποικιλόμορφων Μη-Κυβερνητικών Οργανώσεων (Μ.Κ.Ο.). Στην κριτική, κοινωνιοθεωρητική βιβλιογραφία, ωστόσο, υποστηρίζεται ότι το sex-trafficking αποτελεί κόμβο συνάρθρωσης εξουσιαστικών λόγων και θεσμικών πρακτικών περί φύλου, μετανάστευσης, τάξης και εργασίας. Εντός αυτής της βιβλιογραφίας, μια υποτιμημένη διάσταση αφορά την ιδεολογική εικονογραφία αναπαραστάσεων πολιτισμικών ταυτοτήτων που κινητοποιούνται στην δημόσια κατανόηση και επεξήγηση των εμπλεκομένων δρώντων. Στην κάλυψη του κενού αυτού συμβάλει το παρόν κείμενο. Υιοθετώντας τη σκοπιά της κριτικής λογο-κοινωνιοψυχολογίας, αναλύονται αποσπάσματα λόγου από μελέτη συνεντεύξεων στην οποία συμμετείχαν τριανταέξι (36) εργαζόμενοι/ες σε Μ.Κ.Ο. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τα έτη 2009-2011, εποχή που το ζήτημα απασχολούσε έντονα τον δημόσιο διάλογο στην Ελλάδα. Η ανάλυση επικεντρώνεται στην κινητοποίηση στον λόγο ιδεολογικών εικόνων, παραδοχών και θέσεων οι οποίες εμπεριστατώνουν την αντίστιξη οριενταλιστικών και οξιντενταλιστικών εννοιολογικών κατασκευών κατά τη ρητορική θέσπιση της κοινωνικής λογοδοσίας των ομιλητών. Όπως αναδεικνύεται, οι πολιτισμικές αναπαραστασιακές πρακτικές που αρθρώνονται συχνά με όρους ηθικού πανικού για το sex-trafficking και οι θυματοποιημένες κατασκευές που εντοπίζονται στα συνομιλιακά αποσπάσματα συγκροτούν μια σύνθετη ιδεολογικά και ρητορικά συνθήκη. Η εναλλαγή οριενταλιστικών και οξιντενταλιστικών θέσεων ως γεγονικά ερμηνευτικά σχήματα, καθώς και οι κατασκευές για τον «εαυτό» και τον «άλλον» συνυφαίνονται με μεταβαλλόμενες και ρητορικά προσανατολισμένες θέσεις για το φύλο, τη φυλή, την εθνική ταυτότητα και με ψυχολογικές αποδόσεις για το προφίλ των γυναικών θυμάτων.Τhe fight against sex-trafficking constitutes a pillar of American foreign policy. Closely related to the agenda of the Republican party at first, it soon developed into an international moral panic, with nation-States aligning to its cause. In civil society, also, sex-trafficking became a field of operation for various N.G.O.s. In the critical sociotheoretical literature, however, sex-trafficking is treated as a node around which interweave discourses and institutional practices on gender, migration, class and labour. Within this critical literature, though, there is an empirical lacuna regarding the ideological imagery and representations of cultural identities mobilised in talk on the actors involved in sex-trafficking. The present paper addresses this lacuna. We analyze data from an interview study with 36 NGO employees deploying tools and concepts from critical discursive social psychology. The study took place in 2009-2011, a time when sex-trafficking appeared prominently in Greek public discourse. Analysis highlights ways in which ideological images and positions, pertaining to orientalist and occidentalist cultural frameworks, are mobilised within participants’ discourse while they attend to their social accountability. It is argued that the cultural representation practices that are often constructed in terms of moral panic as well as the victimisaton constructions identified in the conversational extracts constitute a complex rhetorical and ideological context. The shift between orientalist and occidentalist positions as factual interpretative devices and the constructions of “self” and “other” interweave with shifting and rhetorically oriented positions about gender, race, national identity and psychological attributions regarding the victim’s profile