Предмети од глачаног камена из Винче

Abstract

Problematikom Vinče i vinčanske kulture bavili su se mnogi domaći i strani naučnici. Napisani su brojni radovi koji obrađuju razne vidove ove kulture – materijalne ostatke, ekonomiku, duhovni život itd. – ali je malo pažnje posvećeno izrađevinama od glačanog kamena. I sam istraživač Vinče, Miloje Vasić, polazeći od zaključka da je ovaj lokalitet bila jonska kolonija, protumačio je pojavu velikog broja kamenog oruđa kao nerazumljivi anahronizam u naselju metalnog doba, videći u njima uglavnom predmete namenjene in usum mortuorum. Prvi rad u kome je obrađeno kameno oruđe i oružje sa ovog lokaliteta je onaj iz 1957. godine D. Srejovića i B. Jovanovića. Ovaj rad, međutim, daje donekle netačnu sliku o broju u kome su ovi predmeti bili korišćeni kroz slojeve naselja. U njemu su obrađena samo artefakta iz Arheološke zbirke Filozofskog fakulteta u Beogradu gde je smesteno 522 primerka ove vrste. Oni pretežno potiču iz dubljih slojeva, do c.5m dubine i malo ih je iz gornjih slojeva. U Narodnom muzeju u Beogradu čuva se 674 primeraka uglavnom iz mlađih slojeva, tako da je pomenuti rad pružio pogrešnu sliku o upotrebi oruđa i oružja od glačanog kamena tokom pločničkog perioda vinčanske kulture.Edicija Centar za arheološka istraživanja, knjiga 1