Правна регулација на здравствените специјализации и супспецијализации од областа на стоматологијата во Република Северна Македонија

Abstract

Recognizing the dynamic nature of changes in legal regulations governing health specializations and subspecializations in dentistry, the purpose of this paper was to present the current legal framework governing health specializations and subspecializations in dentistry in the Republic of North Macedonia. Materials and Methods: We conducted a comprehensive search of legal regulations accessible at the database of regulations and publications on the website of the Official Gazette of the Republic of North Macedonia, utilizing specific keywords, including "specializations," "subspecializations," and "dentistry." Additionally, we analyzed regulations available on the websites of higher education institutions offering specializations and subspecializations in dentistry. From the pool of regulations scrutinized, we selected those marked as valid or partially valid and relevant. Our study employed the legal-dogmatic method, content analysis, and the descriptive method. Results: The legal framework includes laws, regulations, decisions of the Government of the Republic of North Macedonia, decisions of higher education institutions, and government programs. Health workers in dentistry, regardless of their employment status, have the right to engage in specialization or subspecialization. The Ministry of Health can approve specialization or subspecialization for foreign citizens with completed dental faculty education. However, approval procedures vary depending on the employment status. Health workers with higher education in dentistry can specialize in 8 branches of specialization and 2 branches of subspecialization, conducted in accredited institutions. During the specialization and subspecialization, health workers are guided by a mentor and educators. In conclusion, frequent revisions in the legal framework governing health specializations and subspecializations in dentistry in the Republic of North Macedonia imply a recurrent re-norming process, potentially affecting healthcare workers' understanding of the legal framework surrounding specializations and subspecializations. Given the rapid scientific evolution, we advocate for reduced norming and alignment of higher education programs with emerging scientific insights.Препознавајќи ја динамичната природа на промените во законските прописи кои ги регулираат здравствените специјализации и супспецијализации во стоматологијата, целта на овој труд беше да ја претстави актуелната правна рамка што ги регулира здравствените специјализации и супспецијализации по стоматологија во Република Северна Македонија. Материјали и методи: Спроведовме сеопфатно пребарување на правните прописи достапни преку базата на прописи и изданија на веб-страницата на ЈП „Службен весник на Република Северна Македонија“, користејќи специфични клучни зборови, вклучувајќи: „специјализации“, „супспецијализации“ и „стоматологија”. Дополнително, ги анализиравме прописите достапни на веб-страниците на високообразовните институции кои спроведуваат специјализации и супспецијализации во стоматологијата. Од сите прописи што беа разгледани, ги избравме оние кои беа означени како важечки или делумно важечки и релевантни. Нашето истражување го користеше правно-догматскиот метод, анализа на содржината и дескриптивниот метод. Резултати: Правната рамка вклучува закони, прописи, одлуки на Владата на Република Северна Македонија, одлуки на високообразовни институции и владини програми. Здравствените работници во стоматологијата, без разлика на работниот статус, имаат право да започнат со специјализација или супспецијализација. Министерството за здравство може да одобри специјализација или супспецијализација за странски државјани со завршен стоматолошки факултет. Сепак, процедурите за одобрување се разликуваат во зависност од работниот статус. Здравствените работници со високо образование од стоматологија можат да специјализираат во 8 гранки на специјализација и 2 гранки на супспецијализација, спроведени во акредитирани институции. За време на специјализацијата и супспецијализацијата, здравствените работници се раководени од ментор и едукатори. Како заклучок, честите ревизии во правната рамка што ги регулира здравствените специјализации и супспецијализации во стоматологијата во Република Северна Македонија подразбираат повторлив процес на ренормирање, што потенцијално може да влијае на разбирањето на здравствените работници на правната рамка за специјализациите и супспецијализациите. Со оглед на брзата научна еволуција, ние се залагаме за намалено нормирање и усогласување на програмите за високо образование со новите научни сознанија.