Организација на здравствената заштита на старите лица на територија на град Скопје – состојби и потреби

Abstract

The main goal of the paper was to understand the attitudes of the elderly in the city of Skopje regarding health care, organization and functioning of the health system for ensuring healthy and active aging. Methods: A descriptive-analytical method was used to present the results of the study (cross-sectional study) conducted on the territory of the city of Skopje in the period March-April 2019. A total of 350 respondents aged 65+ were included. A questionnaire containing 53 questions was developed and was designed to suit the age and sex of the respondents. The questionnaire was divided into four parts: first part - general and demographic characteristics; second part - health care; third part - mobility of the elderly; fourth part - conditions and lifestyle. The statistical analysis was performed with Windows 7.0 and SPSS, version 14. A statistical significance was used for two-way tests with a significance level of p <0.05. Results: Of the total of 350 respondents, 133 (38%) were male, and 217 (62%) were female, with a sex ratio of 0.61 : 1. According to the answers given by the respondents in our sample, 50 (37.9%) men and 124 (57.14%) women had chronic diseases. A total of 260 (75.6%) respondents stated that they were satisfied with the health information system "My Appointment" (“Moj Termin”). In terms of sex, 101 (78.9%) men and 159 (73.6%) women were satisfied with "My Appointment". A total of 84 (24.4%), 27 (21.1%) men and 57 (26.4%) women, stated that they were dissatisfied with this service. Forty-seven (47.5%) respondents said that discrimination in health care was done by a doctor, 43 (43.4%) said it was done by a nurse and  according to 9 (9.1%) respondents, discrimination was done by both the doctor and the nurse. The results obtained showed that more often highly educated people recognized discrimination and abuse by the health personnel than people with lower level of education. Conclusion: The elderly exercise partially their rights to social and health care. The elderly would like to expand the opportunities for social and health benefits. In the self-assessment of the health condition, most of the elderly perceived their health status to be relatively good. The analysis showed a higher percentage of chronic illnesses in women than in men. Тhere is a correlation between active and healthy aging and socioeconomic conditions in which the elderly live.Целта на трудот беше да се согледаат ставовите на старите лица на територија на град Скопје во врска со здравствената заштита и да се добијат одговори за нивните потреби и мислење за организацијата и функционирањето на здравствениот систем. Mетоди: Беше користен дескриптивно-аналитички метод на работа, со приказ на резултати од истражување (студија на пресек) спроведено на територијата на град Скопје во периодот март-април 2019 година. Беа опфатени вкупно 350 испитаници на возраст од 65+ години. Беше изработен прашалник кој содржеше 53 прашања и беше дизајниран да одговара на возраста и полот на испитаниците. Прашалникот беше поделен на четири дела: прв дел - општи и демографски карактеристики; втор дел - здравствена заштита; трет дел - мобилност на старото лице; четврти дел - услови и начин на живот. Статистичката анализа беше извршена со Windows 7.0 и SPSS, верзија 14. Статистичка значајност беше искористена за двонасочни тестови со ниво на значајност од p <0,05. Резултати: Во студијата беа опфатени 133 (38%)  мажи и 217 (62%) жени, со сооднос на полот 0,61 : 1. Според добиените изјави од испитаниците во примерокот, 50 (37,9%) од анкетираните мажи и 124 (57,14%) од анкетираните жени имале хронични заболувања. Од испитаниците, 260 (75,6%) изјавиле дека се задоволни од услугите „Мој термин“. Во однос на полот, задоволни од „Мој термин“ биле 101 (78,9%) од мажите и 159 (73,6%) од жените во примерокот. Вкупно 84 (24,4%) испитаници изјавиле дека се незадоволни од оваа услуга, и тоа 27 (21,1%) мажи и 57 (26,4%) жени. Кај 47 (47,5%) од испитаниците дискриминација при здравствената заштита направил доктор, кај 43 (43,4%) тоа го направила медицинска сестра, а кај 9 (9,1%) причина биле и докторот и медицинската сестра. Добиените резултати покажале дека најчесто високообразованите лица многу почесто ја препознавале дискриминацијата и злоупотребата од страна на здравствен персонал отколку лицата со пониско образование. Заклучок: Постарите лица делумно ги остваруваат правата од здравствена заштита. Постарите лица би сакале да ги прошират можностите за здравствени придобивки. Во самопроценката на здравствената состојба, најголем дел од постарите лица велат дека нивната здравствена состојба е релативно добра. Постои корелација помеѓу активното и здравото стареење и социоекономските услови во кои живеат постарите лица