Aktywność polityczna i przywództwo kobiet w krajach Maghrebu. Perspektywa po arabskiej wiośnie

The Maghreb states and their societies share many similarities, nevertheless, the level of political activity of women and the scale of female political leadership is not one of them. Women’s participation in political life is highly diversified and differs significantly among the countries of the region. The key aim of the article is to outline and analyse the scope and forms of women’s political activity and leadership in the four Maghreb countries: Algeria, Libya, Morocco and Tunisia. The paper focuses on women’s presence in the parliament and in the government as well as their political leadership, including party leadership. The analysis is based on critical review of scientific literature, analytical studies and news presented by reputable media outlets. For the purpose of showing both similarities and differences between the four states comparative approach is adopted. Major changes that took place in Maghreb’s political sphere during the last decade are recalled in the paper as well as social and cultural context in which they are located. Historical perspective is also taken into consideration in the course of the analysis.Państwa Maghrebu oraz ich społeczeństwa wykazują wiele podobieństw, jednak nie zaliczają się do nich poziom aktywności politycznej kobiet oraz skala przywództwa politycznego kobiet. Partycypacja kobiet w życiu politycznym jest wysoce zdywersyfikowana i różni się znacząco w zależności od państwa regionu. Głównym celem artykułu jest zarysowanie i poddanie analizie zakresu oraz form aktywności politycznej kobiet oraz przywództwa politycznego kobiet w czterech państwach Maghrebu: Algierii, Libii, Maroku oraz Tunezji. W artykule uwaga została skupiona na obecności kobiet w parlamentach i rządach państw regionu oraz ich przywództwie politycznym, w tym także przywództwie partyjnym. Krytycznej analizie poddana została literatura przedmiotu, analizy oraz informacje przedstawione w cieszących się dobrą opinią serwisach informacyjnych. W celu ukazania zarówno podobieństw, jak i różnic pomiędzy państwami w artykule zastosowano podejście porównawcze. Kluczowe zmiany, które zaszły w Maghrebie na przestrzeni ostatniej dekady zostały przywołane w artykule i usytuowane w kontekście społecznym i kulturowym. W pracy uwzględniona została także perspektywa historyczna

Posiedzenia Rady Bezpieczeństwa Narodowego w praktyce politycznej Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

The purpose of the article was to analyze the use by individual Presidents of the Republic of Poland of the power to convene meetings of the National Security Council. The study pays attention to the political situations that accompanied the meetings of this body, and the starting point for these considerations was the provisions of the Constitution of the Republic of Poland of April 2, 1997.In this regard, the focus was on the presidency of Aleksander Kwaśniewski, Lech Kaczyński, Bronisław Komorowski and Andrzej Duda.Celem artykułu była analiza korzystania przez poszczególnych Prezydentów RP z kompetencji zwołania posiedzeń Rady Bezpieczeństwa Narodowego. W opracowaniu zwrócono uwagę na sytuacje polityczne, które towarzyszyły posiedzeniom tego gremium, a punktem wyjścia do niniejszych rozważań były przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. W związku z tym skupiono się na okresie prezydentury Aleksandra Kwaśniewskiego, Lecha Kaczyńskiego, Bronisława Komorowskiego oraz Andrzeja Dudy. W przypadku prezydenta A. Dudy analiza objęła lata 2016-2023, czyli okres od zwołania przez prezydenta pierwszego posiedzenia rady w marcu 2016 r. do grudnia 2023 r. kiedy prezydent zwołał pierwsze posiedzenie rady po październikowych wyborach parlamentarnych w wyniku których doszło do zmiany składu Rady Bezpieczeństwa Narodowego

Logistyczne aspekty wykorzystania uzbrojenia i sprzętu przejętego przez talibów po wycofaniu wojsk USA z Afganistanu

The article indicates the military technique taken over by the Taliban after the disintegration of the Afghan Armed Forces and the withdrawal of U.S. troops. The characteristics of certain means of combat are presented. The logistical conditions for the combat use of new weapons and military equipment by the army of the Islamic Emirate of Afghanistan are considered. The internal and external threats generated by rearmed Taliban has been estimated. The results of the conducted research are summarized.W artykule wskazano technikę wojskową, którą przejęli talibowie po rozpadzie sił zbrojnych Afganistanu i wycofaniu wojsk USA. Przedstawiono charakterystykę określonych środków walki. Rozpatrzono uwarunkowania logistyczne bojowego użycia nowego uzbrojenia i sprzętu wojskowego przez armię Islamskiego Emiratu Afganistanu. Oszacowano zagrożenia wewnętrzne i zewnętrzne generowane przez dozbrojonych talibów. W podsumowaniu zawarto rezultaty przeprowadzonych badań

Ewolucja kultury cyberbezpieczeństwa Unii Europejskiej w obszarze wybranych zmian polityczno-gospodarczych

The purpose of the article is to attempt to characterize the concept of the EU’s cybersecurity culture, based on key aspects of modern digitization, such as data protection, prevention of disinformation and responsible use of new technologies, which is relevant to the European and global digital security policy. The research methodology employed includes document analysis and qualitative methods. The article analyzes strategic documents from 2013, 2017, and 2020, which introduced new regulations, such as the NIS2 Directive, aimed at improving resilience to cyber threats and enhancing international cooperation. The study highlights the importance of building a culture of cybersecurity, education and responsible use of new technologies, and analyzes the effectiveness of the EU’s response to rapidly changing digital threats. Modern Europe, based on democratic values and innovation, guards the security of its citizens in the online space, but on the other hand seeks to maintain a leadership position in the global digital economy.Celem artykułu jest próba scharakteryzowania koncepcji kultury cyberbezpieczeństwa UE w oparciu o kluczowe aspekty współczesnej cyfryzacji, takie jak ochrona danych, przeciwdziałanie dezinformacji oraz odpowiedzialne korzystanie z nowych technologii, co ma istotne znaczenie dla europejskiej i globalnej polityki bezpieczeństwa cyfrowego. W ramach zastosowanej metodologii badawczej przeprowadzono analizę dokumentów oraz zastosowano metody jakościowe. Artykuł analizuje dokumenty strategiczne z lat 2013, 2017 i 2020, które wprowadziły nowe regulacje, takie jak dyrektywa NIS2, mające na celu poprawę odporności na zagrożenia cybernetyczne oraz wzmocnienie współpracy międzynarodowej. Badanie podkreśla znaczenie budowania kultury cyberbezpieczeństwa, edukacji oraz odpowiedzialnego korzystania z nowych technologii, a także analizuje skuteczność reakcji UE na szybko zmieniające się zagrożenia cyfrowe. Współczesna Europa, oparta na wartościach demokratycznych i innowacjach, chroni bezpieczeństwo swoich obywateli w przestrzeni online, jednocześnie dążąc do utrzymania pozycji lidera w globalnej gospodarce cyfrowej

Ocena działań podejmowanych przez MTK wobec Prezydenta Federacji Rosyjskiej

On 17 March 2023, the Second Pre-Trial Chamber of the ICC issued an arrest warrant for Vladimir Vladimirovich Putin. According to the statement, Vladimir Vladimirovich Putin, born on October 7, 1952, the President of the Russian Federation, is allegedly responsible for a war crime involving the unlawful deportation of the population – children, and the unlawful resettlement of the population – children, from the occupied areas of Ukraine to the Russian Federation (pursuant to Art. 8 sec. 2(a)(VII) and (b)(VIII) of the Rome Statute). This is the first such warrant issued against a currently serving head of state. Undoubtedly, this is also a test for the functioning of the ICC and the establishment of its position as a permanent international court.The article aims to analyze and then evaluate the actions taken by the International Criminal Court against the President of the Russian Federation, Vladimir Putin, in the context of the Russian-Ukrainian conflict. Above all, it also draws attention to the issue of the reality of the measures taken so far.Dnia 17 marca 2023 roku II Izba Przygotowawcza MTK wydała nakaz aresztowania Władimira Władimirowicza Putina. Zgodnie z komunikatem Władimir Władimirowicz Putin, urodzony dnia 7 października 1952 roku, prezydent Federacji Rosyjskiej, jest rzekomo odpowiedzialny za zbrodnię wojenną polegającą na bezprawnej deportacji ludności – dzieci, oraz bezprawnym przesiedlaniu ludności – dzieci, z okupowanych obszarów Ukrainy do Federacji Rosyjskiej (zgodnie z art. 8 ust. 2 lit. a pkt VII oraz lit. b pkt VIII Statutu Rzymskiego). Jest to pierwszy nakaz wydany wobec aktualnie urzędującej głowy państwa. Niewątpliwie jest to również sprawdzian dla funkcjonowania MTK oraz ustalenia jego pozycji jako stałego sądu międzynarodowego.Artykuł ma na celu dokonanie analizy, a następnie oceny działań podejmowanych przez Międzynarodowy Trybunał Karny względem Prezydenta Federacji Rosyjskiej Władimira Putina, w kontekście konfliktu rosyjsko-ukraińskiego. Przede wszystkim zwraca również uwagę na kwestię realności podejmowanych działań

Sejmowa uchwała upamiętniająca 80. rocznicę zbrodni wołyńskiej i jej społeczno-polityczny kontekst

In July 2023, Poland commemorated the 80th anniversary of the Genocide of Poles in Volhynia and Eastern Galicia – a crime committed by the Organization of Ukrainian Nationalists and the Ukrainian Insurgent Army during the Second World War. On 11 July, the Sejm of the Republic of Poland adopted a resolution honoring the memory of the victims. The Discourse-Historical Approach to Critical Discourse Analysis was applied to identify the discursive strategies pursued in the mentioned document. In discussing the strategies of nomination and predication, the author has used the analytical categories described by Theo van Leeuwen. The first section of the paper provides the extralinguistic, socio-political and historical context in which the analysed act emerged. The statements of other representatives of the state, which, on the eve of the anniversary celebrations, aroused the strongest – not necessarily positive – reactions, are also quoted therein. The article shows that the Sejm’s resolution of 11 July, like no other, respected the sensibilities of Borderland circles. However, the message it contained was at odds with the narrative articulated by the President of the Republic of Poland and the Polish Minister of Foreign Affairs. This discrepancy raised doubts whether there was deeper strategic thinking behind Polish historical policy.W lipcu 2023 r. Polacy upamiętnili 80. rocznicę ludobójstwa na Wołyniu i Galicji Wschodniej – zbrodni popełnionej przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińską Powstańczą Armię w trakcie II wojny światowej. 11 lipca Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął uchwałę, w której uczczono pamięć pomordowanych. Wykorzystując podejście dyskursywno-historyczne w ramach krytycznej analizy dyskursu autorka ukazała strategie dyskursywne, jakie realizowali twórcy tego dokumentu. Omawiając zastosowane strategie referencji oraz predykacji, odwołała się do kategorii analitycznych, które opisał Theo van Leeuwen. W otwierającej sekcji pracy zrekonstruowano kontekst zewnątrzjęzykowy, społeczno-polityczny i historyczny, w którym zaistniała analizowana wypowiedź. Przytoczono w niej również stwierdzenia innych przedstawicieli państwa polskiego, które w przededniu uroczystości upamiętniających 80. rocznicę zbrodni wołyńskiej wzbudziły najsilniejsze – niekoniecznie pozytywne – reakcje społeczne. Artykuł pokazuje, że uchwała Sejmu z 11 lipca (jak żadna inna) wpisała się we wrażliwość polskich środowisk kresowych. Przesłanie w niej zawarte nie pokrywało się jednak z narracją, jaką przyjął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i polski Minister Spraw Zagranicznych. Zaobserwowany rozdźwięk prowokował pytania o to, czy za polską polityką historyczną stoi jakakolwiek głębsza myśl strategiczna

Poziom życia jako korelat preferencji wyborczych w wyborach prezydenckich 2020 na przykładzie województwa wielkopolskiego

The aim of the study is to describe electoral preferences of the inhabitants of the Greater Poland Voivodeship in elections of the President of the Republic of Poland in 2020. The study attempts to establish the correlation between standard of living and results of the candidates in the first and second (runoff) rounds of elections. The literature review allowed to establish the theoretical basis for research on elections in the field of political science and electoral geography. The results of the presidential elections in 2010, 2015 and 2020 in the voivodship were analyzed against the national background. Then, based on the Perkal’s method, a synthetic indicator of the standard of living was developed in the studied counties. The last step was to investigate the relationship between the? standard of living and election results of candidates.Research has shown correlation between candidates results and the standard of living. A. Duda’s results correlated negatively each time, while R. Trzaskowski’s results correlated positively. Additionally, it was noted that Duda achieved the highest results in poviats with a low and average standard of living, and (on the other hand) Trzaskowski in poviats with a very high and high level. On the basis of the election years analyzed, the political preferences of the inhabitants of the region were defined as liberal and left-wing, as they more willingly voted for candidates of such profiles than for conservative and right-wing politicians.Celem niniejszego badania jest charakterystyka preferencji wyborczych mieszkańców województwa wielkopolskiego w wyborach na Prezydenta RP w roku 2020. W badaniu podjęto próbę ustalenia korelacji pomiędzy poziomem życia a wynikami kandydatów w pierwszej i drugiej turze wyborów. Przegląd literatury pozwolił na ustalenie podstaw teoretycznych badań nad wyborami z zakresu nauk o polityce oraz geografii wyborów. Wyniki wyborów prezydenckich w latach 2010, 2015 i 2020 w województwie analizowano na tle kraju. Następnie, w oparciu o metodę Perkala, opracowano syntetyczny wskaźnik poziomu życia w badanych powiatach. Ostatnim krokiem było zbadanie związku pomiędzy poziomem życia i wynikami poszczególnych kandydatów. Badania wykazały korelację pomiędzy tymi czynnikami. Wyniki Andrzeja Dudy za każdym razem korelowały ujemnie, natomiast wyniki Rafała Trzaskowskiego korelowały dodatnio. Dodatkowo zauważono, że najwyższe wyniki A. Duda uzyskał w powiatach o niskim i średnim poziomie życia, a R. Trzaskowski w powiatach o bardzo wysokim i wysokim poziomie życia. Na podstawie analizowanych lat wyborczych preferencje polityczne mieszkańców regionu określono jako liberalne i lewicowe, gdyż chętniej głosowali oni na kandydatów o takim profilu niż na polityków konserwatywnych i prawicowych

Więzi, nie roszczenia. Reprezentacja polityczna jako forma relacji politycznej

In the article, I argue that Michel Saward’s popular approach to political representation leads to its particularly problematic understanding as a potentially coercive form of political relationship. Drawing primarily on the experiences of feminist theorists, I argue that beyond analyzing the mechanism of ‘claim-making’, it is also ethically necessary to consider the possibilities and consequences of ‘claim-breaking’. Situations where political representation is broken illustrate how even institutionalized forms of representation often stem from the emotional needs of specific individuals, which politicians cynically exploit. To illustrate this, I utilize and critically assess Saward’s general explanatory model, analyzing the example of Donald Tusk’s resignation from the position of Prime Minister of Poland to assume the role of President of the European Council.W artykule wskazuję, że popularne podejście Michela Sawarda do reprezentacji politycznej prowadzi do jej wyjątkowo problematycznego ujęcia jako potencjalnie przemocowej formy relacji politycznej. Korzystając głównie z doświadczeń teoretyczek feministycznych, argumentuję, że poza analizą mechanizmu „tworzenia roszczeń” reprezentacji konieczne jest także etyczne rozważenie możliwości i konsekwencji „łamania roszczeń”. Sytuacje, w których reprezentacja polityczna jest zrywana, ilustrują, jak nawet zinstytucjonalizowane formy reprezentacji często mają korzenie w emocjonalnych potrzebach konkretnych ludzi, które politycy cynicznie wykorzystują. Aby to zobrazować, wykorzystuję i krytycznie oceniam ogólny model wyjaśniający Sawarda, analizując przykład rezygnacji Donalda Tuska z funkcji Premiera Polski, aby objąć stanowisko Przewodniczącego Rady Europejskiej

Afghanistan’s raw materials policy regarding rare earth elements after the Taliban victory [Polityka surowcowa Afganistanu dotycząca metali ziem rzadkich po zwycięstwie Talibów]

The Taliban victory in Afghanistan in 2021 has not only raised geopolitical concerns but has also sparked questions about the state’s policies and strategies concerning its rare earth elements reserves. The main objective of the presented article is to indicate how the current political change in Afghanistan may affect the raw material policy regarding the extraction of rare earth elements, taking into account geopolitical factors. Rare earth elements are a group of critical minerals that are of great importance to modern technologies, ranging from electronics and renewable energy to defence systems. Afghanistan is known to possess significant deposits of these valuable resources, which have the potential to play a crucial role in global supply chains, especially in the face of ongoing rivalry between the People’s Republic of China and the United States of America. The research problem of the considerations undertaken in this article is to assess the key challenges and opportunities in harnessing Afghanistan’s rare earth element resources after the Taliban’s return to power. The research conducted shows that despite having a significant amount of rare earth elements, Afghanistan lacks the infrastructure necessary to extract and process these valuable minerals. After the Taliban victory, the newly established government sees the potential benefit in extracting rare earth elements and is willing to align itself with China to exploit them.Zwycięstwo Talibów w Afganistanie w 2021 r. nie tylko wzbudziło obawy geopolityczne, ale także wywołało pytania o politykę i strategie państwa dotyczące rezerw metali ziem rzadkich. Głównym celem niniejszego artykułu jest wskazanie, jak obecne zmiany polityczne w Afganistanie mogą wpłynąć na politykę surowcową w zakresie wydobycia metali ziem rzadkich, uwzględniając czynnik geopolityczny. Omawiane metale to grupa minerałów krytycznych o ogromnym znaczeniu dla nowoczesnych technologii, począwszy od elektroniki i energii odnawialnej, po systemy obronne. Wiadomo, że Afganistan posiada znaczne złoża tych cennych zasobów, które mogą potencjalnie odegrać kluczową rolę w globalnych łańcuchach dostaw, zwłaszcza w obliczu nieustającej rywalizacji między Chińską Republiką Ludową a Stanami Zjednoczonymi. Problem badawczy podjętych w tym artykule rozważań polega na ocenie kluczowych wyzwań i szans w wykorzystaniu metali ziem rzadkich w Afganistanie po powrocie Talibów do władzy pomimo zawiłości geopolitycznej. Z przeprowadzonych badań wynika, że pomimo posiadania znacznych ilości pierwiastków ziem rzadkich, Afganistanowi brakuje infrastruktury niezbędnej do wydobywania i przetwarzania tych cennych minerałów. Po zwycięstwie Talibów, nowo utworzony rząd dostrzega potencjalne korzyści z wydobycia metali ziem rzadkich i jest skłonny sprzymierzyć się z Chinami w celu ich eksploatacji

Kategorie teoretyczne do analizowania struktur myślenia talibów

This article aims to propose a set of theoretical categories for analyzing political thinking structures distributed by the Taliban after the war in Afghanistan. It includes three groups of ideal types that enable researchers to identify and classify different aspects of these structures used to formulate legitimacy claims. They are religious and political; tribal and post-tribal thinking; nativism, contra-acculturation, vitalism, and autonegativism. Although the scope of their application significantly exceeds the exploration of the indicated research field, they are useful to understand the changes in the contemporary political scene in Asia and carefully forecast the direction of changes in the Afghan political system. These structures are used by the Taliban to generate social legitimacy for their rule and the shaped political system, i.e., to gain support for the current government from the ruled population and to model the acceptance of its policies, institutions, and values. They constitute specific legitimacy claims that, apart from the use of repression and cohesion of the ruling elite, form one of the stability pillars of a political regime. They can be treated as legitimizing structures underlying the constructed political order.Celem niniejszego artykułu jest zaproponowanie zestawu kategorii teoretycznych do analizowania struktur myślenia politycznego dystrybuowanych przez talibów po wojnie w Afganistanie. Obejmuje on trzy grupy typów idealnych umożliwiających identyfikację i klasyfikację odmiennych aspektów tych struktur wykorzystywanych do formułowania roszczeń legitymizacyjnych. Są to po pierwsze: myślenie religijne i polityczne; po drugie: trybalne i posttrybalne; i po trzecie: natywizm, kontrakulturacja, witalizm oraz autonegatywizm. Choć zakres ich zastosowania znacznie wykracza poza eksplorację wskazanego pola badawczego, są one szczególnie użyteczne, aby zrozumieć zmiany zachodzące na współczesnej scenie politycznej w Azji i móc ostrożnie prognozować kierunek przemian w afgańskim systemie politycznym. Struktury te są bowiem stosowane przez talibów do generowania legitymizacji społecznej ich rządów oraz kształtowanego systemu politycznego, czyli pozyskiwania poparcia dla aktualnego rządu ze strony rządzonej populacji, modelowania akceptacji jego polityki, instytucji i wartości. Stanowią swoiste roszczenia legitymizacyjne będące obok stosowania represji i spójności elit rządzących jednym z filarów stabilności reżimu politycznego. Można je traktować jako struktury legitymizacyjne leżące u podstaw konstruowanego porządku politycznego